• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Torfowisko



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Jezioro dystroficzne – w typologii jezior, jezioro, w którym produkcja oparta jest w większości na materii allochtonicznej, a więc niska jest produkcja pierwotna. W odróżnieniu od typowych jezior oligotroficznych, które też charakteryzują się małą produkcją pierwotną, ilość węgla organicznego jest jednak duża. Definicję tę spełniają m.in. jeziora saprotroficzne, ale najczęściej pojęcie jezioro dystroficzne utożsamiane jest z jeziorem polihumusowym. Są to więc najczęściej zbiorniki śródbagienne charakteryzujące się dużą zawartością kwasów humusowych, torfu lub butwiny (nadającego im kwaśny odczyn i zabarwienie żółte lub brunatne) i niską produktywnością biologiczną. Ponieważ pojęcie dystrofii jest nieścisłe – może obejmować zarówno jeziora skądinąd oligotoficzne, jak i jeziora eutroficzne, niektórzy propagują uściślenie nazwy jezior zawierających duże ilości substancji humusowych jako jeziora humotroficzne (analogicznie do nazw typu jezioro syderotroficzne, jezioro słone, które podkreślają jeden czynnik kluczowy dla produktywności zbiornika modyfikujący trofię wynikającą z zawartości biogenów).Azja Południowo-Wschodnia – nazwa stosowana dla określenia regionu Azji obejmującego Półwysep Indochiński i Archipelag Malajski wraz z Filipinami. Obejmuje on zatem następujące państwa: Mjanma, Tajlandia, Kambodża, Laos, Wietnam, Malezja, Singapur, Indonezja, Timor Wschodni, Brunei i Filipiny. Zajmują one powierzchnię około 4,495 mln km², z liczbą ludności przekraczającą 550 mln mieszkańców (szacunek na rok 2004).
    Torfowisko na Hebrydach
    Torfowisko w pobliżu Jeziora Moszne

    Torfowisko – jeden z typów mokradeł, siedlisk na tyle uwodnionych, że występuje tam specyficzna roślinność i zachodzą procesy akumulacji osadów organicznych. Jest to teren stale podmokły, o podłożu trudno przepuszczalnym, pokryty zbiorowiskami roślin bagiennych i bagienno-łąkowych. Od innych siedlisk hydrogenicznych odróżnia się słabym natlenieniem. Kryterium wyróżniania torfowisk zależy również od kryteriów odróżniania torfu od innych typów osadów biogenicznych, np. gytii. Akumulacja torfu zachodzi, gdy rozkład szczątków organicznych następuje wolniej niż ich powstawanie. Na spowolnienie tempa rozkładu wpływają głównie dwa czynniki – niska temperatura i małe napowietrzenie podłoża, czemu sprzyja jego duże uwodnienie. W niektórych ujęciach przyjmuje się minimalną miąższość torfu (20–70 cm), która pozwala na określenie siedliska torfowiskiem. Przykładowo, Kazimierz Tobolski przyjmuje wartość 30 cm. W skali świata torfowiska stanowią około połowy powierzchni szeroko rozumianych mokradeł.

    Falklandy (ang. Falkland Islands) – brytyjskie terytorium zamorskie na południowym Atlantyku, około 480 km od wybrzeży Argentyny obejmujące wyspy o tej samej nazwie. Wyspy znajdują się pod administracją brytyjską, ale prawa do nich rości sobie także Argentyna, z tego powodu są czasem również nazywane Malwinami, od ich hiszpańskiej nazwy Islas Malvinas.Akrotelm – w dwuwarstwowym modelu torfowisk Iwanova (1953 r.) to górna, powierzchniowa, żywa i aktywna warstwa torfowiska o głębokości do 0,5 m, złożona z żywych roślin, poziom torfotwórczy torfowiska. Odznacza się zmienną zawartością wody, dużą przepuszczalnością wodną, okresowym napowietrzeniem i dużą aktywnością mikrobiologiczną. W warstwie tej następuje bioakumulacja – tworzenie torfu. Proces mikrobiologicznego rozkładu obumarłej masy roślinnej zachodzi z udziałem bakterii tlenowych i grzybów, znacznie mniejsze znaczenie mają tu bakterie beztlenowe (przede wszystkim w czasie okresowego podwyższenia poziomu wody). Poniżej akrotelmu znajduje się katotelm.

    Międzynarodowa terminologia mokradeł i torfowisk może budzić niejasności, gdyż w różnych językach występują nazwy zwyczajowe o rozbieżnym znaczeniu.

    Powstawanie torfowisk[ | edytuj kod]

    Torfowiska mogą powstawać na drodze lądowacenia środowisk wodnych (terestrializacja) lub zabagnienia środowisk lądowych (paludyfikacja). Z drugiej zaś strony, po osuszeniu torfowiska i wydobyciu torfu z niektórych typów torfowisk, wyniesionych ponad otoczenie (ang. bog), może pozostać lądowe siedlisko o mineralnym podłożu, a z innych, położonych w zagłębieniach (ang. fen), pozostają zbiorniki wodne.

    Borowina – peloid, rodzaj torfu o dużym stopniu przetworzenia przez bakterie humifikujące. Stosowana jest w leczeniu chorób reumatycznych, schorzeń ginekologicznych i niektórych chorób narządów wewnętrznych. Kąpiele borowinowe i inne zabiegi z użyciem borowiny są powszechnie stosowane w Polsce.Fauna (od łac. Faunus – bóg trzód i pasterzy) – ogólne określenie na wszystkie gatunki zwierząt na danym obszarze (np. fauna Polski) lub w danym środowisku (fauna sawannowa), a także okresie geologicznym (np. fauna kambryjska). Badanie fauny pozostaje w gestii faunistyki, ale korzystają z niego również inne dziedziny biologii, np. ekologia i etologia, natomiast odkrycia faunistyki są systematyzowane przez systematykę.

    Większość siedlisk, na których powstaje torf, składa się z dwóch warstw. Górna warstwa, akrotelm, jest natleniona i zachodzi w niej dość intensywny rozkład materii organicznej, podczas gdy dolna, katotelm, jest mało natleniona, a rozkład jest powolny. Granicą między tymi warstwami jest mniej więcej poziom minimalnego lustra wody latem. Typowo jest to 10–50 cm poniżej powierzchni. W aktywnym torfowisku większość węgla zasymilowanego w ramach produkcji pierwotnej jest stosunkowo szybko uwalniana z powrotem jako dwutlenek węgla, a ok. 5–10% rocznej produkcji biomasy ostatecznie przekształca się w torf. W katoltelmie zachodzi dalszy, powolny rozkład materii organicznej i uwalnianie węgla. We współczesnych warunkach klimatycznych w strefie borealnej akumulacja węgla przyjmuje wartości od 10 do 300 g/m² rocznie. Ze względu na rozkład materii w katotelmie, wieloletnie tempo akumulacji węgla jest niższe. W regionach arktycznych może osiągać wartości nieco powyżej 1 grama na metr kwadratowy rocznie, a w strefie borealnej jest kilkanaście razy wyższe, przy czym na torfowiskach wysokich jest zasadniczo wyższe niż na niskich.

    Szuwar trzcinowy, zespół trzciny pospolitej, trzcinowisko (Phragmitetum australis) – syntakson w randze zespołu budowany przez słodkowodny makrofit: trzcinę pospolitą. Należy do klasy zespołów szuwarowych Phragmitetea.Unia Europejska, UE – gospodarczo-polityczny związek 27 demokratycznych państw europejskich. Unia powstała 1 listopada 1993 roku – na mocy podpisanego 7 lutego 1992 traktatu z Maastricht – jako efekt wieloletniego procesu integracji politycznej, gospodarczej i społecznej. Korzenie współczesnej integracji europejskiej sięgają okresu powojennego i ograniczały się do 6 państw zachodnioeuropejskich. Państwa te tworzyły wiele form i mechanizmów współpracy, powoływały organizacje, instytucje i organy, których celem było wzmocnienie jedności między nimi. W 1993 nadrzędną wobec wszystkich poprzednich organizacji została Unia Europejska, sama otrzymując nieznaną wcześniej hybrydową formułę sui generis.

    Ze względu na powstające w procesie humifikacji kwasy organiczne woda znajdująca się na torfowiskach jest zakwaszona. Ma to miejsce zwłaszcza na torfowiskach zasilanych wodą opadową. W sytuacji, gdy w podłożu i wodzie zasilającej torfowisko jest dużo substancji neutralizujących zakwaszenie, zwłaszcza jonów wapnia, woda torfowiskowa może mieć odczyn obojętny lub zasadowy.

    Roślinność – termin w specjalistycznej terminologii geobotanicznej oznacza ogół zbiorowisk roślinnych na określonym obszarze, stanowiący przedmiot badań fitosocjologii. Termin uzupełniony o przymiotnik oznacza grupy zbiorowisk roślinnych, które łączy podobieństwo siedliskowe (np. roślinność wodna lub leśna), zasięgowe (np. roślinność wysokogórska lub azonalna), stopień przekształcenia (roślinność pierwotna lub półnaturalna).Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (ramowa dyrektywa wodna, RDW) – dyrektywa 2000/60/WE porządkująca i koordynująca istniejące europejskie ustawodawstwo wodne, mająca na celu ochronę wody przed zanieczyszczeniem u jej źródła.

    W wyniku osuszania na torfowiskach najpierw dochodzi do zaprzestania typowych dla nich procesów glebowych (torfotwórczego, mułotwórczego, glejowego). Następnie następuje murszenie, w wyniku którego torfy i muły przekształcają się w utwory murszowe, utwory torfiaste – w utwory murszowate, a utwory mineralne próchniczne – w utwory murszaste lub mineralne. W niektórych systemach odróżnia się torfowiska, na których występują procesy bagienne – określane torfowiskami żywymi lub aktywnymi – od torfowisk zdegradowanych. W terminologii anglojęzycznej niektórzy określają żywe torfowiska jako mire, a w polskojęzycznej jako bagno torfowe.

    Nowa Zelandia (ang. New Zealand, język maoryski Aotearoa – Kraj Długiej Białej Chmury) – państwo wyspiarskie, położone na południowo-zachodnim Pacyfiku i składające się z dwóch głównych wysp (Północnej i Południowej) oraz szeregu mniejszych wysp, w tym Wyspy Stewart i Wysp Chatham. Archipelag Nowej Zelandii jest najdalej na południe wysuniętą częścią Oceanii, na południowy wschód od Australii. W skład Nowej Zelandii (a dokładnie w skład Commonwealth realm Nowej Zelandii, czyli są to terytoria stowarzyszone lub zależne Nowej Zelandii, ale wchodzące wraz z nią w skład wspólnej domeny królewskiej tudzież królestwa stowarzyszeniowego, połączonego unią personalną ze Zjednoczonym Królestwem i innymi Commonwealth realms) wchodzą również Wyspy Cooka i Niue, które są samorządne, oraz Tokelau i Dependencja Rossa.Namulisko – ogólna nazwa miejsc, w których zbierają się muliste osady, różnie definiowane w zależności od dziedziny.

    Typy torfowisk (klasyfikacja)[ | edytuj kod]

    Klasyfikacje torfowisk uwzględniają trofię siedliska oraz zawartość związku wapnia, które wpływają na skład zbiorowisk roślin torfowiskowych. Dodatkowym kryterium są stosunki wodne, wynikające z rzeźby terenu.

    Umiejscowienie w sieci hydrologicznej[ | edytuj kod]

    Torfowisko niskie w dolinie Narwi
    Bagno Żurawieniec w dolinie Zwoleńki. Torfowisko przejściowe
    Torfowisko wysokie w Finlandii

    W Europie Środkowej wyróżnia się:

  • Torfowiska niskie – powstające na skutek wolnego przepływu lub stagnowania wód powierzchniowych lub gruntowych. Mogą to być wody eutroficzne lub mezotroficzne. Wykształcają się w obrębie dolin rzecznych lub w odpływowych zagłębieniach terenu. Warunki hydrologiczne powodują wykształcanie się układów roślinnych typowych dla danego siedliska. Na torfowiskach niskich długo pokrytych wodą i ze stałym dopływem wód podziemnych wykształcają się szuwary. Gdy pokrycie wodą jest niemal stałe, są to często trzcinowiska, a odkładający się w nich torf to torf szuwarowy. Torfowisko takie może wykształcać się na gytiowisku. Gdy zalew wodą trwa 2–4 miesiące, wykształcają się turzycowiska, zwłaszcza szuwary wysokoturzycowe i powstaje torf turzycowiskowy. Przy krótszych zalewach (np. na terasach zalewowych oraz w zagłębieniach w miarę płaskiego terenu, np. wśród sandrów) na torfowiskach niskich mogą wytworzyć się zarośla (łozowiska) lub lasy (olsy) i powstaje torf olesowy (olchowy lub łozowy). W miejscach o stałym i intensywnym dopływie wód podziemnych (np. w głębszych zagłębieniach) powstają torfowiska mechowiskowe, gdzie roślinność turzycowo-mszysta tworzy mechowiska i odkłada się torf mechowiskowy. Takie torfowiska mogą powstawać podczas lądowacenia zbiorników wodnych, zarastając je płem od brzegów ku środkowi i mając charakter trzęsawiska. Zróżnicowanie florystyczne torfowisk niskich ma źródło również w różnej dostępności substancji mineralnych.
  • Torfowiska wysokie – zasilane przez oligotroficzne wody opadowe, powstające w bezodpływowych zagłębieniach terenu, np. na wododziałach, zwłaszcza gdy podłoże jest słabo przepuszczalne. Mogą również powstać na torfowiskach niskich lub przejściowych, gdy wskutek przyrostu torfu ustaje stałe zasilanie wodami gruntowymi jego górnej warstwy. Ubogie w substancje odżywcze, a co za tym idzie – stosunkowo ubogie florystycznie (torfowce, turzyce, rośliny owadożerne); kształtują się tam warunki odpowiednie dla borów bagiennych. Na torfowiskach wysokich powstaje torf mszarny, wrzosowiskowy lub bórbagnowy. Torfowisko wysokie jest tożsame z torfowiskiem ombrogenicznym. Torfowiska wysokie powstające w klimacie wilgotnym przybierają kształt wypukły. Nazywane są torfowiskami kopułowymi lub bałtyckimi. Torfowiska kontynentalne zaś są lekko wypukłe w okresie wilgotnym, a płaskie w suchym.
  • Torfowiska przejściowe – spotykane w pośrednich warunkach siedliskowych. Zasilane są przez wody opadowe (oligotroficzne) i w pewnym stopniu podziemne i powierzchniowe. Często wykształcają się na obrzeżach torfowisk wysokich. Na torfowiskach tych rosną zbiorowiska mszarno-turzycowe, zastępowane w trakcie sukcesji przez zarośla wierzbowe lub lasy brzozowo-sosnowe. W ich skład wchodzą turzyca nitkowata, turzyca bagienna, bagnica torfowa, wełnianka wąskolistna, mchy torfowce i mchy brunatne, trzcina pospolita. Osobliwość Mazur stanowią torfowiska porośnięte świerczynami oraz duże nagromadzenie roślin borealnych i subarktycznych. Torfowiska przejściowe występują głównie w północno-wschodniej Polsce, na Pojezierzu Pomorskim (rezerwaty Bagno Chłopiny na północ od Gorzowa, Smolne Błoto na zachód od Gdańska) i na Polesiu Lubelskim. W Sudetach występują torfowiska przejściowe porośnięte kosodrzewiną i brzozą karłowatą, znane jako Mszary Izerskie. Na torfowiskach przejściowych odkłada się torf mszarny lub brzezinowy.
  • Geomorfologia[ | edytuj kod]

    Według kryteriów geomorfologicznych wyróżnia się:

    Gytiowisko – rodzaj mokradła niebędącego torfowiskiem, siedlisko budowane przez gytię. Lądowo-wodne gytiowiska powstają na skutek lądowacenia jezioro. Znajdują się na dnie wypłyconych jezior, w ich strefie przybrzeżnej lub na miejscu po jeziorze, z którego spuszczono wodę. Gytiowiska zwykle przekształcają się w torfowiska. W przypadku naturalnego lądowacenia zarastają one od brzegów roślinnością torfotwórczą, tworzącą trzęsawisko. Gytiowiska antropogeniczne często przekształcane są w łąki lub pastwiska i też ulegają zatorfieniu.Klimat kontynentalny – jeden z podstawowych rodzajów klimatu. Kształtuje się w głębi lądu. Wyróżnia się największą dobową oraz roczną amplitudą temperatury powietrza. Lata są upalne, a zimy surowe, mroźne. Wraz ze zwiększaniem się odległości od morza maleje wilgotność powietrza, przeciętne zachmurzenie nieba oraz ilość opadów. Zwiększone jest za to zapylenie powietrza.
  • torfowiska kotłowe – powstające w małych, głębokich i bezodpływowych obniżeniach terenu (wytopiskach) i zasilane przez wody opadowe i bardzo ubogie wody gruntowe,
  • torfowiska dolinowe.
  • W chłodniejszym klimacie:

  • torfowiska aapa,
  • torfowiska Palsa,
  • torfowiska wierzchowinowe (kołdrowe) (ang. blanket bog).
  • Typ zasilania[ | edytuj kod]

    Ze względu na zasilanie torfowisk w wodę wyróżnia się:

  • Torfowiska fluwiogeniczne – woda pochodzi z zalewu wód rzecznych. Na tego typu torfowiskach woda pochodząca z opadów lub roztopów wylewa na terasę zalewową i pokrywa lub przynajmniej silnie nawadnia teren na czas od kilku tygodni do kilku miesięcy, a stan ten w skali wieloletniej powtarza się cyklicznie. Przy tym typie zasilania obok torfowisk mogą powstawać również mokradła nietorfowiskowe, jak namuliska czy mułowiska.
  • Torfowiska soligeniczne – woda pochodzi z zasobów podziemnych, często odległych od samego torfowiska i jest stosunkowo ruchliwa. Tego typu siedliska często powstają w wychodniach wód podziemnych w przykrawędziowych częściach dużych dolin rzecznych czy na zboczach wzgórz morenowych. W takich warunkach mogą współtworzyć źródliska. Na torfowiskach soligenicznych tworzą się mechowiska czy olsy. Używa się też nazwy torfowisko wyciekowe. Torfowisko soligeniczne o skoncentrowanym wypływie wód to torfowisko źródliskowe. Kiedy natomiast woda przepływa przez górną warstwę torfowiska soligenicznego, ale nie wydostaje się na powierzchnię, to torfowisko przepływowe.
  • Torfowiska topogeniczne – woda pochodzi z zasobów gruntowych i jest bardzo mało ruchliwa. Tego typu torfowiska powstają na wododziałach i w bezodpływowych zagłębieniach na dnie szerokich dolin lub niecek pojeziornych. Zwierciadło wód gruntowych jest płaskie lub o co najwyżej niewielkim spadku. Napływ wód źródłowych jest na tyle duży, że podłoże jest stale silnie uwodnione, ale zbyt mały, by utrzymał się zbiornik wodny, a za ubytek wody odpowiada głównie ewapotranspiracja.
  • Torfowiska ombrogeniczne – woda pochodzi głównie z opadów. Torfowiska tego typu powstają, gdy opad przeważa nad ewapotranspiracją, a odpływ jest utrudniony. Zasilanie wodami podziemnymi jest ograniczone, a na torfowiskach kopułowych prawie w ogóle go brak. Torfowiska ombrogeniczne są równocześnie torfowiskami wysokimi.
  • W naturze torfowiska o różnym typie zasilania tworzą powiązane układy.

    Torfowisko soligeniczne - torfowisko zasilane wodami podziemnymi wypływającymi na powierzchnię, tworzące się np. na źródliskach. Zazwyczaj mają charakter torfowisk niskich, zaś dominującym na nich typem roślinności są mechowiska ze związków Caricion lasiocarpae i Caricion nigrae, niekiedy również kalcyfilne turzycowiska ze związku Caricion davallianae. Wody źródlisk zasilających takie torfowiska przesączają się powoli przez złoże torfu, po czym wydostają się na powierzchnię tam, gdzie zwierciadło wody gruntowej styka się bezpośrednio z powierzchnią mszaru. Niekiedy wypływy te są punktowe, często jednak rozproszone, o charakterze wysięków lub młak. Wody podziemne w takich miejscach są wysoko zmineralizowane, lecz ubogie w biogeny i łączą zawarte w nich pierwiastki w niedostępne dla większości roślin kompleksy. Mimo dużej ilości materii organicznej w torfie, rośliny żyją tu w warunkach stałego niedoboru biogenów. Ponieważ fosfor łączy się z wapniem w niedostępny dla roślin kompleks, siedliska mechowisk soligenicznych mają charakter mezotroficzny. We florze dominują mchy brunatne (wśród nich relikty polodowcowe - Paludella squarrosa i Helodium blandowii), turzyce i niektóre torfowce. Na niektórych torfowiskach soligenicznych liczne są rośliny z rodziny storczykowatych, czego przykładem może być odcinek Doliny Rospudy poniżej miejscowości Chodorki na Pojezierzu Suwalskim. Wiele gatunków spotykanych na tego typu siedliskach jest zagrożona wymarciem i umieszczonych w Polskiej Czerwonej Księdze Roślin. Ekosystemy torfowisk soligenicznych są bardzo zagrożone przez melioracje, prowadzące do przesuszenia złoży torfu, jego natlenienia i uruchomienia nieodwracalnych procesów degeneracyjnych. W tej sytuacji dochodzi do szybkiego uwolnienia biogenów, m.in. związanego wcześniej fosforu, co umożliwia rozwój pospolitych roślin, takich jak trzcina pospolita czy wierzby. W szybkim czasie rośliny te wypierają bardziej wrażliwe gatunki o wąskich preferencjach siedliskowych, co prowadzi do zaniku mechowisk. Niegdyś częste w krajobrazie pojezierzy Polski północnej, torfowiska soligeniczne są dziś bardzo rzadkie, zaś jedynym w Europie tego typu obiektem nie wykazującym spowodowanych przez człowieka zmian degeneracyjnych, jest kompleks torfowisk Doliny Rospudy, według większości badaczy torfowisk i działaczy organizacji ekologicznych zagrożony przez budowę Obwodnicy Augustowa.Balneologia (z łac.: balneum - łaźnia, z gr.: lógos - słowo, nauka) – jedna z najstarszych dziedzin medycyny uzdrowiskowej zajmująca się badaniem właściwości leczniczych wód podziemnych i borowin oraz zastosowaniem ich w lecznictwie, zwłaszcza terapii chorób przewlekłych.

    Z powyższym związane jest wyróżnianie torfowisk ze względu na kontakt zasilających je wód z innymi elementami środowiska i niesionymi w związku z tym substancjami:

  • torfowiska minerotroficzne – zasilane wodami, które wcześniej kontaktowały się z podłożem mineralnym;
  • torfowiska ombrotroficzne – zasilane wodami opadowymi, które poza tym nie miały kontaktu z podłożem.
  • Stopień nawodnienia[ | edytuj kod]

  • Torfowiska emersyjne – torfowiska, których powierzchnia jest stale wynurzona ponad zwierciadło wód podziemnych, podnosząc się lub obniżając wraz z nim.
  • Torfowiska imersyjne – torfowiska, których powierzchnia jest okresowo zalewana, a rośliny często rosną w zanurzeniu.
  • Niektórzy wyróżniają trzy stopnie nawodnienia, dzieląc torfowiska na wynurzone, zalewane i zatopione. W warunkach lepszego natlenienia zamiast torfowisk tworzą się odpowiednio podmokliska, namuliska lub mułowiska i gytiowiska lub mułowiska.

    Ważki (Odonata) – rząd drapieżnych, starych ewolucyjnie owadów o przeobrażeniu niezupełnym, smukłym ciele, dużych oczach złożonych, krótkim tułowiu, silnie wydłużonym odwłoku i dwóch parach skrzydeł. W stanie spoczynku utrzymują skrzydła rozłożone na boki lub podniesione do góry. Tradycyjnie zaliczane są wraz z jętkami (Ephemeroptera) do grupy prymitywnych owadów pierwotnoskrzydłych (Paleoptera), których większość już wymarła. Są związane ze środowiskiem wodnym – larwy żyją w wodzie, a osobniki dorosłe (imagines) przebywają w pobliżu zbiorników z wodą stojącą lub płynącą. Ważki są bardzo dobrymi lotnikami. Latają szybko i bezgłośnie. U większości gatunków jest wyraźnie zaznaczony dymorfizm płciowy.Obieg węgla w przyrodzie – biologiczne, chemiczne i fizyczne procesy zachodzące na Ziemi, w wyniku których następuje ciągły cykl wymiany węgla znajdującego się w atmosferze, w wodzie, organizmach żywych ich szczątkach oraz w skorupie ziemskiej.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]




    Warto wiedzieć że... beta

    Natura 2000 – program utworzenia w krajach Unii Europejskiej wspólnego systemu (sieci) obszarów objętych ochroną przyrody. Podstawą dla tego programu są dwie unijne dyrektywy: Dyrektywa Ptasia i Dyrektywa Siedliskowa (Habitatowa). Celem programu jest zachowanie określonych typów siedlisk przyrodniczych oraz gatunków, które uważa się za cenne i zagrożone w skali całej Europy. Wspólne działanie na rzecz zachowania dziedzictwa przyrodniczego Europy w oparciu o jednolite prawo ma na celu optymalizację kosztów i spotęgowanie korzystnych dla środowiska efektów. Jednolite prawo powinno ułatwić współdziałanie wielu instytucji zajmujących się ochroną przyrody stale i tych dla których jest to działanie oboczne. Zadanie i cel rangi europejskiej powinno łatwiej uzyskać powszechną akceptację społeczną, tym bardziej że poszczególne kraje członkowskie są zobowiązane do zachowania na obszarach wchodzących w skład sieci Natura 2000 walorów chronionych w stanie nie pogorszonym, co wcale nie musi wykluczać ich gospodarczego wykorzystania.
    Finlandia, Republika Finlandii (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo w Europie Północnej, powstałe po odłączeniu od Rosji w 1917. Członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją. Od zachodu ma ponadto dostęp do Morza Bałtyckiego.
    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
    World Wide Fund for Nature (WWF, dawniej World Wildlife Fund) – tłum. „Światowy Fundusz na rzecz Przyrody” to organizacja pozarządowa powstała w 1961 roku jako organizacja ekologiczna o charakterze międzynarodowym. Misją WWF jest powstrzymanie degradacji środowiska naturalnego Ziemi i stworzenie przyszłości, w której ludzie będą żyli w harmonii z przyrodą.
    Produkcja pierwotna – to ilość materii wytworzonej przez producentów, tzw. produkcja roślin zielonych rozumiana jako szybkość gromadzenia energii promieniowania słonecznego w materii organicznej, z której zbudowane jest ciało tych roślin.
    Rezerwat przyrody "Torfowisko pod Zieleńcem" – florystyczny rezerwat przyrody w południowo-zachodniej Polsce w Górach Bystrzyckich, w Sudetach Środkowych, województwo dolnośląskie
    Wrzosowate (Ericaceae Juss.) – rodzina roślin krzewinkowych, krzewiastych lub drzew z rzędu wrzosowców (Ericales), licząca ok. 4000 gatunków skupionych w 126 rodzajach. Wrzosowate występują w Europie, Ameryce Północnej i Południowej, alpejskich piętrach tropikalnych Azji, Japonii, Kraju Przylądkowym (Afryka). We florze polskiej występuje jedynie kilkanaście gatunków.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.08 sek.