Toksyny sinicowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zakwit wody wywołany przez sinice

Toksyny sinicowe – substancje produkowane przez sinice, które działają toksycznie w przypadku kąpieli w wodzie albo wypicia wody, spożycia ryb lub innych organizmów wodnych je zawierających.

Sinice, cyjanofity, cyjanobakterie, cyjanoprokariota (Cyanobacteria) – gromada organizmów samożywnych, dawniej uznawanych za rośliny, według nowszej taksonomii zaliczanych do Procaryota (prokarioty, królestwo bakterii).Salmonella – rodzaj bakterii z rodziny Enterobacteriaceae, grupujący Gram-ujemne względnie beztlenowe (fermentujące glukozę) pałeczki. Bakterie te są średniej wielkości, zwykle zaopatrzone w rzęski. Należą do bakterii względnie wewnątrzkomórkowych – rezydują w komórkach zarażonego organizmu.

Ekologiczna rola toksyn sinicowych[ | edytuj kod]

Cylindrospermopsyna, jedna z toksyn sinicowych

Ekologiczno-ewolucyjna funkcja wytwarzania toksyn przez sinice nie jest jasna. Początkowo stawiano hipotezę, że jest to sposób obrony przed organizmami (głównie zooplanktonowymi) żywiącymi się sinicami. Przeciwko niej świadczy fakt, że prawdopodobnie toksyny były wytwarzane już ponad 2 mld lat temu, czyli zanim wyewoluowały zwierzęta. Dwie podstawowe grupy hipotez wskazują na potencjalne korzyści dla sinic w interakcjach międzygatunkowych, w tym na drodze konkurencji z allelopatią lub obrony przed spasaniem oraz na potencjalne korzyści fizjologiczne dla sinic. Niektóre rodzaje aktywności mogą nieść podwójne skutki – toksyny mogą wywoływać uwalnianie związków fosforu przez inne glony i ułatwiać jego asymilację. W związku z tym ich toksyczność dla wielu organizmów może być z ewolucyjnego punktu widzenia skutkiem ubocznym. Większość toksyn sinicowych wytwarzają gatunki planktonowe, ale cylindrospermopsynę wytwarza również glebowa sinica Hormoscilla pringsheimii. Sinice wytwarzające toksyny mogą znajdować się też w mniejszych zbiornikach wody, np. w systemach klimatyzacyjnych. Z kolei BMAA jest wytwarzane przez sinice Nostoc żyjące symbiotycznie w korzeniach sagowców. Toksyny wyizolowano także z krasnorostów, w których plesze żyją sinice znane z ich wytwarzania. Toksyny sinicowe na skutek bioakumulacji mogą znajdować się w znacznych ilościach w ciałach zwierząt.

Drgawki (konwulsje) – mimowolne skurcze mięśni, które występują w niektórych chorobach takich jak: padaczka, tężec czy też cukrzyca. Występują także przy wysokiej gorączce powyżej 40 °C.ADDA – organiczny związek chemiczny z grupy β-aminokwasów, mający dwa wiązania podwójne występujący w peptydach nierybosomalnych np. w mikrocystynach.

Z reguły toksyny sinicowe nie są uwalniane z żywych komórek i do wody wydostają się dopiero podczas ich rozpadu. Wyjątkiem jest cylindrospermopsyna.

Ślady toksyn sinicowych znajdowano w osadach sprzed kilku tysięcy lat, ale metody molekularne wskazują, że sinice były zdolne do ich wytwarzania już 2,1 mld lat wcześniej. Zatrucie australijskich owiec związane z uszkodzeniem wątroby przez wodę zawierającą Nodularia spumigena opisał George Francis w „Nature” w 1878 roku i jest to publikacja uważana za pierwszy udokumentowany opis działania toksyn sinicowych. Natomiast pierwszy opis zjawisk dziś interpretowanych jako powtarzalne zatrucia w czasie zakwitu sporządził Christopher Kirkby w liście do redakcji „Philosophical Transactions of the Royal Society” na przełomie lat 1671 i 1672. Opis ten dotyczy jeziora Tuchom koło Gdańska.

Immunosupresja to hamowanie procesu wytwarzania przeciwciał i komórek odpornościowych przez różne czynniki zwane immunosupresorami, najczęściej farmakologicznie przez leki immunosupresyjne (w przeszłości przez promieniowanie rentgenowskie).Tuchom (Jezioro Tuchomskie) - jezioro przepływowe w Polsce położone w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, na terenie gmin Żukowo, Szemud i Przodkowo. Pełni głównie funkcje rekreacyjno-turystyczne dla mieszkańców pobliskich dzielnic Gdyni (Karwin, Dąbrowy) i Gdańska (Osowy).


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Błona komórkowa, plazmolema, plazmolemma (cytolemma, plasmolemma) – półprzepuszczalna błona biologiczna oddzielająca wnętrze komórki od świata zewnętrznego. Jest ona złożona z dwóch warstw fosfolipidów oraz białek, z których niektóre są luźno związane z powierzchnią błony (białka peryferyjne), a inne przebijają błonę lub są w niej mocno osadzone białkowym lub niebiałkowym motywem (białka błonowe).
Peptydy nierybosomalne (ang. nonribosomal peptide, NRP) – klasa metabolitów wtórnych, chemicznie będących peptydami, ale w przeciwieństwie do normalnych białek organizmów, są one niekodowane genomowo, a co za tym idzie, ich synteza nie jest związana z translacją rybosomalną. Zwykle są metabolitami mikroorganizmów: bakterii i grzybów. Czasami można je znaleźć w organizmach wyższych, jak na przykład w ślimakach morskich rzędu Nudibranchia, jakkolwiek uważa się raczej, że nawet tam są one produktem symbiotycznych z tymi organizmami bakterii.
Aminokwasy niebiałkowe – aminokwasy, które nie występują w białkach, pełnią natomiast inne funkcje biologicznie. Do tej grupy należą wszystkie aminokwasy, które nie są α-aminokwasami. Aminokwasy niebiałkowe mogą pełnić rolę metabolitów pośrednich w procesach metabolicznych lub w przemianach aminokwasów białkowych. Niektóre aminokwasy niebiałkowe produkowane przez bakterie są antybiotykami (np. cykloseryna).
Alanina (Ala, A, α-alanina) − prosty α-aminokwas, jeden z dwudziestu standardowych aminokwasów białkowych. Za jej pojawienie się w łańcuchu polipeptydowym odpowiada obecność kodonów GCU, GCC, GCA lub GCG w łańcuchu mRNA.
Brom (Br, gr. βρῶμος, brómos, oznacza "mocno pachnący" lub "smród", łac. bromium, ang. bromine) – pierwiastek chemiczny, niemetal z grupy fluorowców w układzie okresowym. W warunkach normalnych jest brunatnoczerwoną cieczą o ostrym, nieprzyjemnym zapachu zbliżonym do zapachu chloru. Znane są 4 izotopy bromu o liczbach masowych 77, 79, 81 i 82, z których 79 i 81 są trwałe i występują w naturze w prawie tej samej ilości (50,6:49,4).
Epifit (gr. epi – na, phyton – roślina), porośle, aerofit – roślina rosnąca na innej roślinie, ale zwykle nie prowadząca pasożytniczego trybu życia. Korzysta z innego gatunku jako podpory, a odżywia się najczęściej samodzielnie. W ekosystemach lądowych wyrasta często w miejscach, gdzie gromadzi się martwa materia organiczna (np. w kącie gałęzi/pędu) lub osiedla się na pędach innych roślin, a składniki odżywcze i wodę pobiera z powietrza i niesionych przez nie pyłów, opadów i detrytusu gromadzącego się w kątach pędów. Nieliczne epifity wykształcają ssawki i wyzyskują w różnym zakresie swego żywiciela (np. jemiołowate i loganiowate). Epifityzm jest szczególnie częsty wśród gatunków organizmów wodnych, które jako peryfiton porastają organy makrofitów.
Endotoksyny – toksyny występujące w błonie zewnętrznej bakterii Gram-ujemnych. Są to kompleksy lipopolisacharydowe uwalniane po rozpadzie (lizie) komórki. Są stosunkowo trwałe chemicznie i odporne na ogrzewanie w temp. 60 °C przez kilka godzin.

Reklama