Tokarka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tokarka uniwersalna

Tokarkaobrabiarka przeznaczona do obróbki skrawaniem przedmiotów najczęściej o powierzchni brył obrotowych (wałki, stożki, kule, gwinty wewnętrzne i zewnętrzne). Narzędziem obróbczym są najczęściej nóż tokarski, wiertło lub narzędzia do gwintowania. Obróbkę na tokarce nazywa się toczeniem. Toczenie wykonuje się poprzez wprawienie obrabianego przedmiotu w ruch obrotowy, a następnie skrawanie jego powierzchni narzędziem obróbczym. Obrabiany przedmiot mocuje się w tym celu w uchwycie bądź w kłach.

Wrzeciono – precyzyjnie ułożyskowany element obrabiarki w kształcie wału, najczęściej z otworem osiowym. Służy do zamocowania narzędzia (wrzeciono narzędziowe, np. we frezarce czy wiertarce) lub obrabianego przedmiotu (wrzeciono przedmiotowe, np. w tokarce). Poprzez obrót wrzeciona realizowany jest ruch główny (skrawający) narzędzia.Andriej Konstantinowicz Nartow (Андрей Константинович Нартов; ur. 1683 lub 1693, zm. 1756) – rosyjski mechanik i wynalazca, konstruktor obrabiarek, głównie tokarek (wprowadził do nich suport), maszyn do bicia monet i armat.

Wyposażenie elektroniczne, rozbudowa funkcji oraz sterowanie numeryczne przekształciły konwencjonalną tokarkę w obrabiarkę CNC będącą elementem struktur zintegrowanego wytwarzania CIM.

Nóż tokarski – narzędzie skrawające jednoostrzowe stosowane do obróbki toczeniem. Używane są na wszelkiego rodzaju tokarkach. W zależności od przystosowania do określonej metody obróbki rozróżnia się noże tokarskie:Obrabiarka to maszyna do mechanicznej obróbki przedmiotów w celu nadania im określonych kształtów, wymiarów i chropowatości powierzchni. Obróbka realizowana jest za pomocą narzędzi.

Podział tokarek[ | edytuj kod]

  • kłowe: służą do obróbki przedmiotów, które są przynajmniej sześciokrotnie dłuższe od swojej średnicy; obrabiany element jest umieszczany między wrzecionem a tzw. kłem (poziomą „podpórką” w kształcie stożka, pozwalającą na swobodny obrót). Tokarki kłowe dzieli się na:
  • stołowe - służą do precyzyjnej obróbki małych elementów np. w przemyśle zegarmistrzowskim, optycznym, precyzyjnym i drobnej wytwórczości
  • uniwersalne - używa się ich do obróbki (zgrubnej i precyzyjnej) metalowych przedmiotów i nacinania gwintów
  • produkcyjne - stosowane w mało- i średnioseryjnej produkcji; charakteryzuje je dość duża prędkość i szeroki zakres zastosowań, ale nie da się nimi gwintować
  • wielonożowe - używa się ich do dokładnej obróbki kilkoma nożami jednocześnie
  • ciężkie - służą do wszechstronnej obróbki bardzo dużych przedmiotów (nawet sześćdziesięciotonowych); można na nich: toczyć (zgrubnie), frezować rowki wpustowe i płaszczyzny, nacinać gwinty, wytaczać, wiercić, itp.
  • do obróbki gładkościowej - służą do obróbki wykańczającej za pomocą bardzo ostrych noży
  • kopiarki - służą do kopiowania kształtu przedmiotu ze wzornika
  • uchwytowe - w których obrabiany element jest trzymany w uchwycie wrzeciona. Dzieli się je na:
  • poziome - automatyczne, mogą obrabiać przedmiot kilkoma narzędziami jednocześnie
  • pionowe - zapewniają lepszy dostęp do obrabianego przedmiotu
  • tarczowe - służą do obróbki niskich przedmiotów o dużej średnicy (tarcz, kół)
  • karuzelowe - odmiana tokarki tarczowej o pionowej konstrukcji; zapewnia większą: stabilność obrabianego przedmiotu, dokładność i ergonomię
  • rewolwerowe - posiadają obrotową głowicę rewolwerową, na której są umieszczone narzędzia w kolejności ich użycia; są szybkie i wydajne
  • półautomaty tokarskie - cykl pracy jest zautomatyzowany, ale człowiek musi założyć i zdjąć obrabiany przedmiot
  • automaty tokarskie: (jedno- oraz wielowrzecionowe) - nie potrzebują obsługi podczas pracy
  • zataczarki - obrabiają zataczane zęby frezowe
  • specjalne (branżowe) - ich konstrukcja jest nastawiona na obróbkę części wykorzystywanych w konkretnej gałęzi przemysłu, do której są specjalizowane (np. hutnictwo, przemysł samochodowy)
  • Historia tokarki[ | edytuj kod]

  • pierwsze, prymitywne tokarki powstały prawdopodobnie w Mykenach ok. 1200 r. p.n.e., a na pewno Etruskowie znali je 700 lat p.n.e.
  • w średniowieczu powszechnie stosowano tokarki napędzane kołem wodnym
  • Leonardo da Vinci zaprojektował (ok. 1485 r.) tokarkę z napędem ręcznym i pierwszą tokarkę do gwintów
  • prototyp automatu tokarskiego do kopiowania wynalazł Andriej Nartow w 1712 roku
  • w pierwszej połowie XIX w. Henry Maudlay skonstruował pierwszą całkowicie metalową tokarkę
  • pierwszy automat tokarski wynalazł C. Spencer w 1870 roku.
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Rodzaje tokarek, 1 grudnia 2017.
    2. Tokarka ciężka kłowa, www.exapro.pl [dostęp 2018-07-09] (pol.).
    3. Janusz Śliwka, Maszynoznawstwo ogólne i maszyny technologiczne, slajdy: 42, 43 i 51.
    4. Co to jest tokarka?, 1 grudnia 2017.
    Ergonomia (język grecki εργον – praca + νομος – prawo) – nauka o pracy, czyli dyscyplina naukowa zajmująca się dostosowaniem pracy do możliwości psychofizycznych człowieka. Ma na celu humanizowanie pracy poprzez taką organizację układu: człowiek - maszyna - warunki otoczenia, aby wykonywana ona była przy możliwie niskim koszcie biologicznym i najbardziej efektywnie, co uzyskuje się m.in. poprzez eliminację źródeł chorób zawodowych. Ergonomia jest nauką interdyscyplinarną. Korzysta z dorobku takich nauk lub dziedzin naukowych jak: psychologia pracy, socjologia pracy, fizjologia pracy, higiena, medycyna pracy, organizacja pracy, antropometria oraz nauk technicznych, np. materiałoznawstwa, budowy maszyn.Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.




    Warto wiedzieć że... beta

    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Etruskowie (etr. Rasenna, gr. Τυρρηνοί Tyrrhenoi, łac. Etrusci lub Tusci) – lud zamieszkujący w starożytności północną Italię (Etrurię).
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Store Norske leksikon (Wielka encyklopedia norweska) - norweska encyklopedia w języku bokmål. Powstała po fuzji dwóch dużych, tworzących encyklopedie i słowniki wydawnictw norweskich Aschehoug i Gyldendal w 1978 roku, które utworzyły wydawnictwo Kunnskapsforlaget. Były cztery wydania papierowe: pierwsza w latach 1978-1981 w 12 tomach, druga w latach 1986-1989 w 15 tomach, trzecia w latach 1995-1999 w 16 tomach i czwarta w latach 2005-2007 w 16 tomach. Ostatnie wydanie zawierało 150 tys. haseł i 16 tys. ilustracji i zostało opublikowana przy wsparciu finansowym stowarzyszenia Fritt Ord. W 2010 roku ogłoszono, że nie będzie już wydań papierowych encyklopedii. Encyklopedia dostępna jest on-line od 2000 roku, a od 2009 roku może być edytowane przez użytkowników. Kunnskapsforlaget korzysta jednak z pomocy ekspertów przy sprawdzaniu treści zamieszczonych przez czytelników.
    Mykeny (nowogr. Μυκήνες Mykḗnes, starogr. Μυκῆναι Mykēnai) – starożytne miasto greckie znajdujące się w północno-wschodniej części Peloponezu. W drugiej połowie II tysiąclecia p.n.e. ośrodek kultury mykeńskiej. Według mitologii, Mykeny założył Perseusz - założyciel dynastii Perseidów. Miasto było zamieszkane przez Achajów. Około 1100 p.n.e. cytadela została zdobyta przez Dorów. Po zniszczeniu przez nich straciło znaczenie. Jednym z mitycznych królów Myken był Agamemnon z rodu Atrydów, zdobywca Troi. Tradycja i wyniki badań naukowych wskazują, że Mykeny były głównym ośrodkiem politycznym Grecji epoki brązu.
    Elektronarzędzia są to narzędzia zasilane prądem elektrycznym, najczęściej o napięciu 230 V. Ułatwiają prace, których wykonywanie narzędziami ręcznymi byłoby uciążliwe, czasochłonne lub niewygodne.
    Computerized Numerical Control, CNC (pol. komputerowe sterowanie urządzeń numerycznych) – układ sterowania numerycznego, wyposażony w mikrokomputer, który można dowolnie interaktywnie zaprogramować. Układy CNC sterują obsługą graficznego monitora, na którym wyświetlane są programy NC, informacje o narzędziach, informacje korekcyjne narzędzi, które są bardzo istotne przy skrawaniu powierzchni o różnych kątach nachylenia w stosunku do osi Z (oś Z we wszystkich maszynach CNC jest równoległą do głównego ruchu roboczego), parametrów obróbczych, poprawność programu, integrują maszynę z innymi systemami komputerowymi.

    Reklama