• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Tkanka chrzęstna szklista

    Przeczytaj także...
    Siarczan chondroityny – glikozoaminoglikan, który w składzie odnawialnych proteoglikanów jest ważnym strukturalnym komponentem tkanki chrzęstnej. Molekularna masa siarczanu chondroityny 10 – 60 kD. Disacharydne fragmenty składają się z kwasu glukuronowego i siarkowanego N - acetylgalaktozaminu połączonych β- 1,3- glikozydnym wiązaniem. Grupa -SOO- znajduje się w czwartym albo szóstym położeniu N – acetylgalaktozaminu.Jednostka masy atomowej, dalton, zwyczajowo atomowa jednostka masy, potocznie unit; symbol u (od ang. unit, jednostka) lub Da – będąca jednostką masy stała fizyczna w przybliżeniu równa masie atomu wodoru, ale ze względów praktycznych zdefiniowana jako 1/12 masy atomu węgla C.
    Kwas hialuronowy – glikozoaminoglikan (rodzaj polisacharydu), który występuje we wszystkich organizmach żywych i należy do najliczniejszej grupy związków mających identyczną budowę chemiczną tak u bakterii, jak i człowieka. Kwas hialuronowy jest biopolimerem, w którym występują naprzemiennie mery kwasu D-glukuronowego i N-acetylo-D-glukozaminy połączone wiązaniami β(1→4) i β(1→3) glikozydowymi. Naturalnie występujący kwas hialurynowy posiada masę cząsteczkową od 10 do 10 kDa. W przeciwieństwie do innych glukozoaminoglikanów nie tworzy kowalencyjnego wiązania z białkami, nie może więc wchodzić w skład typowego proteoglikanu. Może natomiast stanowić oś, na której wiążą się inne proteoglikany tworząc wraz z nimi "agregat proteoglikanu".
    Wygląd chrząstki szklistej pod mikroskopem

    Tkanka chrzęstna szklista, chrząstka szklistatkanka chrzęstna odporna na ścieranie, mająca zdolność do remineralizacji. Znajduje się na powierzchniach stawowych, przymostkowych częściach żeber, w ścianie tchawicy, oskrzeli i krtani. Tworzy ludzki szkielet w okresie zarodkowym i płodowym (wówczas dość szybko jest zastępowana przez tkankę kostną).

    Macierz pozakomórkowa, istota międzykomórkowa, substancja międzykomórkowa, substancja intersycjalna, substancja pozakomórkowa (ang. extracellular matrix, ECM, łac. substantia intercellularis) – mieszanina wytwarzana przez komórki, wypełniająca przestrzeń między nimi, będąca częścią składową tkanek zespalając je. Specyficznym rodzajem istoty międzykomórkowej jest osocze krwi.Oskrzela (łac. bronchi; l.poj. bronchus), drzewo oskrzelowe to część układu oddechowego, położona pomiędzy tchawicą a oskrzelikami.

    W półprzezroczystej, mleczno lśniącej istocie międzykomórkowej chrząstki szklistej znajdują się liczne grupy chondrocytów, a między nimi włókna kolagenowe, ułożone najczęściej nieregularnie. Istota podstawowa zbudowana jest z makrocząsteczek proteoglikanów oraz kwasu hialuronowego, tworzących kompleksy o masie 100 mln Da, w których kwas ten tworzy oś układu. W skład makrocząstek monomerów proteoglikanowych wchodzą siarczan chondroityny i siarczan keratanu, które wiążą wodę (gdyż zawierają wiele grup hydroksylowych) – stanowi ona 70% masy tkanki chrzęstnej szklistej i odpowiada za utrzymanie jej sprężystości. Wraz z wiekiem zwiększa się stosunek objętości włókienek kolagenowych do objętości istoty podstawowej.

    Krtań (łac. larynx) – górny odcinek układu oddechowego o 4 - 6 cm długości, nieparzysty narząd służący do wydawania dźwięków. Krtań łączy gardło z tchawicą. Krtań łączy się z gardłem za pośrednictwem wejścia do krtani (łac. aditus laryngis), a z tchawicą łączy się na poziomie górnej części trzonu C5 lub C6. Krtań ma kształt odwróconej, trójściennej piramidy o ściętym i zaokrąglonym wierzchołku oraz o dwóch ścianach przednio-bocznych i jednej tylnej.Chondrocyty – komórki chrzęstne wchodzące w skład tkanki chrzęstnej. Zanurzone są one w istocie międzykomórkowej zwanej chondryną.

    Odżywianie i degradacja[]

    Funkcję odżywiania tej tkanki pełni ochrzęstna, gdyż sama tkanka nie posiada naczyń krwionośnych (ani nerwów). Odżywianie następuje przez dyfuzję z naczyń krwionośnych kanałów ochrzęstnej – jednak jest ona znacznie utrudniona z uwagi na to, że cała woda w tkance chrzęstnej szklistej jest aktywnie związana. W efekcie, razem z wiekiem i rozwojem tkanki, żywotność chondrocytów znajdujących się głęboko w niej spada i następuje degradacja części z nich, co pogarsza właściwości mechaniczne tkanki.

    Proteoglikany – wielkocząsteczkowe składniki substancji pozakomórkowej złożone z rdzenia białkowego połączonego kowalencyjnie z łańcuchami glikozaminoglikanów (siarczanu heparanu, siarczanu dermatanu, siarczanu keratanu, siarczanu chondroityny) o wysokim stopniu zróżnicowania.Remineralizacja – proces ponownej mineralizacji tkanek zachodzący w warunkach fizjologicznych równocześnie z procesem demineralizacji i będący z nim w równowadze, co warunkuje stałą przebudowę architektury tych tkanek. Proces ten zostaje nasilony w tkankach, które w wyniku procesów patologicznych uległy demineralizacji, o ile są dostępne substraty i nie przerasta to możliwości organizmu.

    Wzrost i regeneracja[]

    Za wzrost śródmiąższowy (inaczej śródchrzęstny) tkanki odpowiadają chondroblasty, które powiększają jej masę od wewnątrz przez podziały oraz syntezę kolagenu i proteoglikanów. Wzrost chrząstki odbywa się także inną drogą: przez odkładanie chrząstki przy udziale wewnętrznej warstwy ochrzęstnej, poprzez podział komórkowy i odkładanie kolejnych warstw kolagenu typu II i proteoglikanów.

    Chrząstka, tkanka chrzęstna (łac. textus cartilagineus), rodzaj tkanki łącznej szkieletowej, zbudowanej z komórek chrzęstnych - chondrocytów oraz bezpostaciowej substancji międzykomórkowej, składającej się z istoty podstawowej (kwas hialuronowy i proteoglikany) zwanej macierzą (matrix) oraz dużych ilości włókien białkowych: klejodajnych (kolagenowych) i elastycznych.Chondroblasty, komórki chrząstkotwórcze – komórki wytwarzające substancję międzykomórkową tkanki chrzęstnej, czynne w okresie budowy i regeneracji chrząstki, potem przekształcające się w chondrocyty. Zachowują zdolność do podziału.

    Regeneracja tkanki chrzęstnej u dzieci i ludzi młodych następuje poprzez rozmnażanie chondrocytów, syntezujących kolagen typu II i proteoglikany. U ludzi dorosłych regeneracja odbywa się jedynie drogą odkładania chrząstki.

    Bibliografia[]

  • Tkanka chrzęstna. W: Wojciech Sawicki: Histologia. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003. ISBN 83-200-2790-X.
  • Tkanka chrzęstna. W: Wojciech Sawicki: Histologia. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2008. ISBN 83-200-3710-4.



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kolagen – główne białko tkanki łącznej. Ma ono bardzo wysoką odporność na rozciąganie i stanowi główny składnik ścięgien. Jest odpowiedzialny za elastyczność skóry. Ubytek kolagenu ze skóry powoduje powstawanie zmarszczek, w trakcie jej starzenia. Kolagen wypełnia także rogówkę oka, gdzie występuje w formie krystalicznej. Kolagen jest powszechnie stosowany w kosmetykach, zwłaszcza w kremach i maściach przeciwzmarszczkowych. Stosuje się go też jako wypełniacz w chirurgii kosmetycznej – np. do wypełniania ust.
    Ochrzęstna (łac. perichondrium) jest warstwą nieregularnej błony, która okrywa i służy regeneracji chrząstki. Pełni również funkcje odżywczą ponieważ tkanka chrzęstna nie jest unaczyniona. Zbudowana jest z tkanki łącznej zbitej o utkaniu nieregularnym.

    Reklama