• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Tizoc

    Przeczytaj także...
    Międzynarodowy alfabet fonetyczny, MAF (ang. International Phonetic Alphabet, IPA; fr. Alphabet phonétique international, API) – alfabet fonetyczny, system transkrypcji fonetycznej przyjęty przez Międzynarodowe Towarzystwo Fonetyczne jako ujednolicony sposób przedstawiania głosek wszystkich języków. Składają się na niego zarówno symbole alfabetyczne jak i symbole niealfabetyczne oraz ok. 30 znaków diakrytycznych.Aztekowie, Mexikowie – najsilniejszy w prekolumbijskim Meksyku naród indiański, posługujący się językiem nahuatl z rodziny uto-azteckiej. W momencie konkwisty przewodzili najsilniejszej federacji państw na obszarze Mezoameryki.
    Itzcóatl (Itskoatl; nahuatl: wąż z obsydianu) - czwarty władca (tlatoani) Azteków, rządzący w latach 1427 (albo 1428) do 1440. Stworzył podwaliny późniejszego Imperium, za jego rządów Aztekowie odrzucili zwierzchnictwo Tepaneków.
    Tizoc. Ilustracja z Kodeksu Telleriano-Remensis z XVI w.

    Tizoc ['tisok] (1436-1486) – władca Tenochtitlan, siódmy tlatoani (władca) Azteków (Méxicas) (1481-1486).

    Tizoc był synem Tezozomoca, syna Itzcoatla i Atotoztli (Huitzilxochtzin), córki Montezumy I, brat Axayacatla i Ahuitzotla. Jego imię w języku nahuatl znaczy „skaleczona noga” lub „skrwawiona noga”.

    Po objęciu władzy starał się bezskutecznie umocnić wpływy nad brzegami Zatoki Meksykańskiej i w regionach zamieszkanych przez plemiona Misteków i Zapoteków. Jednak już kampania inauguracyjna przeciwko Metztitlánowi na północy azteckich terenów, zakończyła się niepowodzeniem. Aztecki władca, co prawda zmusił wroga do odwrotu, Aztekowie stracili jednak 300 ludzi, co przy wzięciu 40 jeńców trudno uznać za zwycięstwo. Natomiast z powodzeniem stłumił on rebelię plemion Matlatzincan w kotlinie Toluca. Przypisuje mu się też zdobycie części, obecnych meksykańskich stanów Guerrero i Oaxaca.

    Guerrero – stan położony w południowo-zachodnim Meksyku nad Oceanem Spokojnym. Graniczy ze stanami Michoacán, México, Morelos, Puebla oraz Oaxaca. Stolicą stanu jest miasto Chilpancingo.Zapotekowie – grupa rdzennych mieszkańców Meksyku, zamieszkujących środkowo-wschodnią część obecnego stanu Oaxaca.
    Kamień Tizoca

    Za czasów jego panowania rozpoczęto przebudowę najważniejszej budowli sakralnej Azteków, świątyni w kształcie piramidy, Templo Mayor w Tenochtitlan. Wówczas powstał także tzw. Kamień Tizoca; monumentalny blok w postaci walca o średnicy 2,65 m., z wyrzeźbionymi przedstawieniami 15 scen zwycięstw Azteków nad różnymi miastami. Każda scena ukazuje Tizoca z pokonanym władcą.

    Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.Tezozomoc – największy władca miasta Azcapotzalco położonego w Dolinie Meksyku. Pochodził z plemienia Tepaneków i panował w latach od 1367 do 1427. W ciągu swojego długiego życia zdołał wywalczyć hegemonię w Dolinie Meksyku. Powstało w ten sposób imperium oparte na daninach płaconych w naturze. Po jego śmierci królem Tepaneków z Azcapotzalco został jego syn Maxtla.

    Tizoc został prawdopodobnie otruty przez swoich dowódców wojskowych za namową władcy miasta Ixtapalapa.

    Następcą Tizoca został jego młodszy brat Ahuitzotl.

    Genealogia[]

    Linki zewnętrzne[]

  • Aztecchron
  • Bibliografia[]

  • Brenda Ralph Lewis, Aztekowie, Warszawa 2002, ISBN 83-214-1251-3;
  • Tadeusz Łepkowski, Historia Meksyku, Wrocław 1986, ISBN 83-04-02182-X;
  • Jacek Walczak, Aztekowie i tajemnica kalendarza, Warszawa 2006, ISBN 978-83-7391-910-5.

  • Oaxaca – stan w południowym Meksyku. Graniczy ze stanami: Guerrero (na zachodzie), Puebla (na północnym zachodzie), Veracruz (na północy), Chiapas (na wschodzie). Na południu Oaxaca sąsiaduje z Oceanem Spokojnym.Kamień Tizoca (hiszp. Piedra de Tízoc) – ogromny bazaltowy dysk odkryty 17 grudnia 1791 roku w rejonie Templo Mayor w Meksyku. Mierzy 267 cm średnicy, 121 cm grubości i waży 26 ton. Sądzi się, że mógł być kamieniem ofiarnym, jednak najprawdopodobniej był jedynie pomnikiem wykutym na cześć Tizoca, siódmego władcy Tenochtitlanu panującego w latach 1481-1486.
    (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Montezuma I Ilhuicamina, również Moctezuma I, Moteuczoma I, zwany Gniewnym (nazwisko można tłumaczyć „samotny, który wystrzela strzałę w niebo”); (? – 1469).Iztapalapa - jedna z szesnastu dzielnic Dystryktu Federalnego (miasta Meksyk). Położona w środkowo-wschodniej części Dystryktu Federalnego. Nazwa pochodzi z języka Nahua, w którym Iztapalli oznacza kamień, atl to woda, a pan to nad, zatem w tłumaczeniu oznacza "kamienie nad wodą". Może być to nawiązaniem do położenia dawnej osady nad kamienistym brzegiem jeziora Texcoco.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Samogłoska przymknięta przednia niezaokrąglona – typ samogłoski spotykany w językach naturalnych. Symbol, który przedstawia ten dźwięk w Międzynarodowym Alfabecie Fonetycznym, to i (zwykła litera i).
    Mistekowie (Misztekowie, Mixtekowie) – grupa rdzennych mieszkańców Meksyku, zamieszkująca górskie tereny i doliny obecnego stanu Oaxaca, a także stany Guerrero i Puebla, w południowym Meksyku. Region ten tradycyjnie nazywa się La Mixteca. Misteków (oraz ich region) dzieli się zwyczajowo na część wyżynną (mixteca alta, stąd nazwa określająca ich jako "mieszkańców krainy chmur") oraz nizinną (mixteca baja).
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Templo Mayor – najważniejsza budowla sakralna Azteków, budowana etapami w XIV w. i XV w. Znajdowała się w centrum azteckiej stolicy Tenochtitlan (jej ruiny znajdują się do dziś w mieście Meksyk) i miała kształt piramidy schodkowej z dwiema świątyniami na szczycie. Świątynie te, wznoszące się na ok. 60 m nad poziom placu u stóp piramidy, były poświęcone Huitzilopochtli (bogu wojny i słońca) oraz Tlalocowi (bogu deszczu i płodności). Hiszpanie po zdobyciu miasta w 1521 roku prawie całkowicie ją zniszczyli jako symbol pogańskiego kultu.
    Zatoka Meksykańska (ang. Gulf of Mexico, hiszp. Golfo de México) – zatoka w zachodniej części Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży Ameryki Północnej. Leży między półwyspami Jukatan i Floryda, od otwartego oceanu i Morza Karaibskiego ogradza ją wyspa Kuba. Z akwenem Morza Karaibskiego połączone jest przez Cieśninę Jukatańską, a z otwartym oceanem – Cieśniną Florydzką. Kraje leżące nad zatoką to Kuba, Meksyk i Stany Zjednoczone.
    Kodeks Telleriano-Remensis – aztecki dokument prekolumbijski zawierający informacje na temat kalendarza Azteków oraz opis stworzenia świata i aztecką historię od ich legendarnej migracji w XII wieku do pojawienia się hiszpańskich konkwistadorów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.025 sek.