• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Tiran - wyspa

    Przeczytaj także...
    Szarm el-Szejk (ar: شرم الشيخ = Szarm asz-Szajch, co znaczy Zatoka Starca lub błędnie Zatoka Szejka; ang. Sharm el-Sheikh) – miasto i kurort w Egipcie, w południowej części półwyspu Synaj (muhafaza Synaj Południowy), leżące nad brzegiem Morza Czerwonego (Riwiera Morza Czerwonego) w tzw. Złotej Zatoce Riwiery Morza Czerwonego (nazywana w czasie okupacji izraelskiej Zatoką Salomona), składającej się z wielu mniejszych zatok, w odległości 80 kilometrów na południe od góry Synaj. Miasto jest usytuowane pomiędzy rezerwatami przyrody i parkiem narodowym Ras Muhammad. Liczba ludności wynosi około 35 tys. stałych mieszkańców (2008).Kryzys sueski (arab. أزمة السويس – العدوان الثلاثي; hebr. מבצע קדש, Operacja „Kadesz”) – militarna agresja Wielkiej Brytanii, Francji i Izraela na Egipt, która rozpoczęła się 29 października 1956. Agresja została poprzedzona decyzją Egiptu o nacjonalizacji Kanału Sueskiego (26 lipca 1956), jednak rzeczywistą przyczyną wybuchu wojny było pragnienie Wielkiej Brytanii i Francji utrzymania kontroli nad Kanałem. Państwa te dla realizacji swoich celów posłużyły się Izraelem, którego statki handlowe nie mogły korzystać z Kanału Sueskiego. Izrael miał także własne wystarczające powody, by wziąć udział w wojnie.
    Multinational Force & Observers (MFO) (Wielonarodowe Siły i Obserwatorzy, Międzynarodowe Siły Obserwacyjne) - międzynarodowe siły pokojowe na Półwyspie Synaj, nadzorujące strefę graniczną między Izraelem a Egiptem. Działają od 1982, a obecnie (2011) liczą ok. 1700 żołnierzy z 11 państw. Jest to jedna z niewielu misji pokojowych nieprowadzonych przez ONZ, NATO, Unię Europejską lub Afrykańską, nie posiada nawet mandatu Rady Bezpieczeństwa ONZ.
    Sharm el Sheikh

    Tiran (arab. جزيرة تيران) – wyspa położona na wschód od egipskiego kurortu Szarm el-Szejk, znajdująca się naprzeciw Cieśniny Tirańskiej łączącej Morze Czerwone i Zatokę Akaba. Powierzchnia wyspy wynosi 80 km. Wstęp na Tiran jest zabroniony, ale wokół znajdują się rafy koralowe, które są atrakcją turystyczną ściągającą nurków z całego świata. Kilka kilometrów na wschód znajduje się wyspa Sanafir.

    Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie. Od północy rozpościera się Morze Śródziemne, a na wschodzie Morze Czerwone.Zatoka Akaba (hebr. מפרץ אילת, Mifrac Elat; arab. خليج العقبة, Chalidż al-Akaba) – zatoka w północnej części Morza Czerwonego (oddzielona od reszty morza przez Cieśninę Tirańską), pomiędzy półwyspami Arabskim a Synaj.

    Tiran ma strategiczne znaczenie, bo znajduje się w największym przewężeniu cieśniny stanowiącej ważne połączenie dla portów jordańskich oraz izraelskich. Wyspa jest naszpikowana polami minowymi.

    Tiran i sąsiednia Sanafir należały do Arabii Saudyjskiej, lecz znajdują się pod kontrolą egipską, odkąd w 1949 roku Arabia Saudyjska pozwoliła Egiptowi zająć te wyspy w celach obronnych, co miało związek z powstaniem państwa izraelskiego. Wyspy są niezamieszkałe, lecz od 1950 roku stacjonowało tam wojsko egipskie. Dwukrotnie – w 1956 i 1967 roku Tiran i Sanafir zostały przejęte przez Izrael. Tiran pozostawał pod kontrolą izraelską aż do 1982 roku. Od tamtej pory stacjonuje tam egipski personel wojskowy oraz żołnierze międzynarodowych sił pokojowych. W kwietniu 2016 roku, po 6 latach negocjacji, rząd egipski podpisał z Arabią Saudyjską umowę o zwrocie wysp. Doszło wówczas do wielotysięcznych protestów Egipcjan, które skończyły się aresztowaniem ponad 150 osób. W czerwcu 2016 roku umowa została zablokowana przez egipski sąd. W styczniu 2017 roku naczelny sąd administracyjny w Egipcie wydał ostateczny werdykt w tej sprawie i umowa o zwrocie wysp została anulowana.

    Arabia Saudyjska (arab. السعودية As-Su’udijja), Królestwo Arabii Saudyjskiej (arab. المملكة العربيّة السّعوديّة Al-Mamlaka al-Arabijja as-Su’udijja) – państwo położone w zachodniej Azji, na Półwyspie Arabskim. Graniczy z Irakiem, Jordanią, Kuwejtem, Omanem, Katarem, Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi i Jemenem. Stolica znajduje się w Rijadzie. Arabia Saudyjska jest jednym z państw założycielskich Ligi Państw Arabskich.Nurkowanie – przebywanie pod wodą przy wykorzystaniu odpowiedniego sprzętu lub na tzw. zatrzymanym oddechu (freediving), w celach rekreacyjnych, sportowych, naukowych, technicznych, ratunkowych lub militarnych. Nurkowanie ze sprzętem (ang. scuba diving) oraz nurkowanie na zatrzymanym oddechu jest zaliczane do sportów ekstremalnych.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Egypt court quashes Red Sea islands' transfer to Saudis (ang.). W: BBC News [on-line]. 2016-06-21. [dostęp 2017-01-27].
    2. Egypt Declares Islands of Sanafir and Tiran as Saudi Arabian Territory (ang.). W: Egyptian Streets [on-line]. 2016-04-09. [dostęp 2017-01-27].
    3. "Wyspy są egipskie!". Sąd anulował cesję (ang.). W: tvn24.pl [on-line]. 2017-01-16. [dostęp 2017-01-27].
    4. Egyptian court rejects plan to transfer Red Sea islands to Saudi Arabia (ang.). W: The Guardian [on-line]. 2017-01-16. [dostęp 2017-01-27].

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Zdjęcie satelitarne Tiran w Google Maps
  • Wyspa – trwały fragment lądowej powierzchni Ziemi, który jest otoczony ze wszystkich stron wodą. Wyspy istnieją więc na rzekach, jeziorach, stawach, morzach i oceanach. Mała wyspa to wysepka. Za wyspy nie uznaje się ruchomych ławic piaszczystych ani obszarów lądu zalewanych podczas przypływów.Rafa – skała podwodna, w formie wału albo grzbietu, której górna część znajduje się tuż pod albo tuż nad powierzchnią wody. Rafy stanowią zagrożenie dla żeglugi.




    Warto wiedzieć że... beta

    Jordania (الأردن Al-Urdunn, pełna nazwa: Haszymidzkie Królestwo Jordanii, المملكة الأردنية الهاشمية Al-Mamlaka al-Urdunnijja al-Haszimijja) – arabska monarchia konstytucyjna na Bliskim Wschodzie.
    Sanafir (arab.: جزيرة صنافير) - wyspa na Morzu Czerwonym należąca do Arabii Saudyjskiej, znajdująca się na wschód od wyspy Tiran. Ma powierzchnie 33 km².
    Język arabski należy do rodziny języków semickich, w której zaliczany jest do grupy języków południowo-zachodnich według klasycznego podziału, bądź grupy języków zachodnich, centralnych według podziału Hetzrona i Voigta. Zapisywany jest alfabetycznym pismem arabskim, typu abdżad, od strony prawej do lewej.
    Cieśnina Tirańska (arab. مضيق تيران, ang. Strait of Tiran) – cieśnina pomiędzy egipskim Półwyspem Synaj a saudyjskim Półwyspem Arabskim, oddzielająca Zatokę Akaba od pozostałej części Morza Czerwonego. Nazwa cieśniny pochodzi od nazwy wyspy Tiran. Znajduje się na wschód od północnych dzielnic miasta Szarm el-Szejk.
    Wojna sześciodniowa, także: wojna izraelsko-arabska 1967, trzecia wojna izraelsko-arabska, an‑Naksah lub wojna czerwcowa (arab. حرب الأيام الستة, ħarb al‑ayyam as‑sitta; hebr. מלחמת ששת הימים, Milhemet Sheshet Ha‑Yamim) – wojna izraelsko-arabska stoczona pomiędzy Izraelem a Egiptem, Jordanią i Syrią w 1967 roku. W wojnę zaangażowały się także inne arabskie państwa: Irak, Arabia Saudyjska, Kuwejt i Algieria.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.932 sek.