Tipperary (hrabstwo)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Tipperary (irl. Contae Thiobraid Árann) – hrabstwo w Irlandii, wchodzące w skład prowincji Munster.

Cahir – (irl. An Cathair) – miasto w Irlandii w hrabstwie Południowe Tipperary nad rzeką Suir. Leży na przecięciu głównych tras samochodowych z Dublina do Cork i Limericku do Waterford. Mieszka tu 3 578 osób (stan z 2011 roku). W mieście znajduje się średniowieczny zamek.Hurling (irl. Iomáint) – gra zespołowa, w której gracze używają kijów i piłek. Uważana za najszybszy zespołowy sport świata. Grana głównie w Irlandii, gdzie jest obok futbolu gaelickiego sportem narodowym i cieszy się ogromnym powodzeniem. Kobieca odmiana tego sportu to camogie.

W latach 1898-2014 podzielone było na dwa hrabstwa: North Tipperary i South Tipperary, jakkolwiek tradycyjnie nadal rozpatrywano je jako jedność w kontekście kulturowym i sportowym, a także dla potrzeb An Post – poczty irlandzkiej.

Tipperary jest znane z hodowli koni, żyznej ziemi i drużyn hurlingowych.

Nazwa hrabstwa została upamiętniona w popularnej piosence z okresu pierwszej wojny światowej pt. It’s a Long Way to Tipperary.

Cashel (irl. Caiseal Mumhan) – miasto leżące w hrabstwie Południowe Tipperary, słynie z najstarszych zabytków Irlandii, siegających czasów przedchrześcijańskich. Wraz z sąsiadami Północne Tipperary i Kilkenny miejsce to stanowi historyczny klejnot południowo-wschodniej Irlandii. Cashel, zwane jeszcze dziś Miastem Królewskim (Cashel of the Kings), nie jest jedynie dawną rezydencją królów Munsteru. To również siedziba episkopatu, wzniesiona na miejscu dawnego ośrodka kultu celtyckiego.W Cashel mieszka 2 274 osób (2011). Najwyższe wzniesienie w Cashel to Rock of Cashel (61 m n.p.m.)Hrabstwo – tym mianem określa się jednostkę podziału administracyjnego, najczęściej odpowiadającą polskiemu powiatowi. Podział terytorialny na hrabstwa przetrwał do dziś w krajach anglosaskich (ang. shire); m.in. w Wielkiej Brytanii, Irlandii, Stanach Zjednoczonych i na Węgrzech (komitat – węg. megye).

Miasta i wioski[ | edytuj kod]

  • Cahir – An Chathair
  • Carrick-on-Suir – Carraig na Siúire
  • Cashel – Caiseal
  • Clonmel – Cluain Meala
  • Fethard – Fiodh Ard
  • Kilkieran – Cill Chiaráin
  • Nenagh – An tAonach
  • Roscrea – Ros Cré
  • Templemore – An Teampall Mór
  • Thurles – Durlas
  • Tipperary – Tiobraid Árann
  • Ciekawe miejsca[ | edytuj kod]

  • Athassel Priory
  • Zamek w Cahir
  • Glen of Aherlow
  • Holy Cross Abbey
  • Lough Derg
  • Zamek Ormond
  • Rock of Cashel
  • Dromineer
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Census 2011 Population Classified by Area (ang.). [dostęp 2012-10-20].




    Warto wiedzieć że... beta

    Roscrea (irl. Ros Cré) – miasto położone w północnej części hrabstwa Północne Tipperary (Munster) w Irlandii. Miasto leży ok. 70 km od Limerick i ok. 120 km od Dublina.
    Carrick-on-Suir (irl. Carraig na Siúire) – miasto w hrabstwie Południowe Tipperary w Irlandii położone nad rzeką Suir. Liczba ludności w 2011 roku wynosiła 5 886 mieszkańców.
    Od końca XVI w. wyspa Irlandia tradycyjnie dzielona była na 4 historyczne prowincje, a te z kolei dzielono na 32 hrabstwa. Dwa historyczne hrabstwa: Desmond oraz Coleraine obecnie nie istnieją, a niektóre inne zmieniły nazwy bądź granice.
    Zamek w Cahir (irl. Caisleán na Cathrach) - jeden z największych i najlepiej zachowanych średniowiecznych zamków w Irlandii, położony na wyspie na rzece Suir w miejscowości Cahir w hrabstwie Tipperary.
    Język irlandzki, język iryjski (Gaeilge) – język z grupy goidelskiej (q-celtyckiej) języków celtyckich. Język narodowy Irlandczyków uznany został za język urzędowy niepodległej Irlandii (obok angielskiego). W 2011 około 1,77 miliona anglojęzycznych mieszkańców Irlandii zadeklarowało, że posiada jakąkolwiek znajomość swojego języka narodowego, wyniesioną głównie ze szkolnych lekcji. Na co dzień jako języka narodowego i ojczystego używa ok. 77 tys. osób, z czego ponad 66 tysięcy w regionach Gaeltacht, zaś liczba osób deklarujących używanie języka rzadziej niż codziennie wynosi ponad 700 tysięcy.
    Lough Derg (irl. Loch Deirgeirt) – jezioro w środkowej Irlandii, na rzece Shannon, położone na granicy hrabstw Clare, Galway i Tipperary.
    South Tipperary (irl. Contae Tiobraid Árann Theas) – dawne hrabstwo w Irlandii, południowa część tradycyjnego hrabstwa Tipperary, funkcjonująca jako samodzielna jednostka administracyjna w latach 1898-2014. Obejmowało 52% terytorium hrabstwa Tipperary.

    Reklama