• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Tipitaka



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Nirwana (dosłownie zgaśnięcie) – wygaśnięcie cierpienia, termin używany w religiach dharmicznych na określenie bardzo zaawansowanego poziomu urzeczywistnienia. Zdarzało się, że niektórzy widzieli w tym stanie całkowitą anihilację świadomości, jest to jednak pogląd z gruntu błędny. Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma lub Buddha Sasana – "Nauka Przebudzonego") – nonteistyczny system filozoficzny i religijny, którego założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Buddyzm bywa zaliczany do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.
    Tipitaka

    Tipitaka – zbiór nauk buddyjskich, spisany w języku palijskim. Tipitaka nazywana jest kanonem palijskim, składa się z trzech części – koszy (w Polsce spotyka się określenie "Trójkosz"):

  • Vinaja Pitaka – Kosz reguł zakonnych,
  • Sutta Pitaka – Kosz nauk (sutt),
  • Abhidhamma Pitaka – Kosz dodatkowej nauki (abhidhammy) - zawiera dodatkowe objaśnienia i teksty filozoficzne.
  • Kanon palijski obejmuje religijne teksty – sutty – obowiązujące we wczesnych szkołach buddyjskich tradycji sthaviravady. Każda szkoła sthaviravady, a było ich ok. 30, posiadała własny zbiór sutt. Choć wiele tekstów było wspólnych, to w zależności od wyznawanych poglądów szkoły odrzucały niektóre sutty jako nieautentyczne (zwłaszcza te, które później weszły w skład Abhidhamma Pitaki). Do naszych czasów dotrwała tylko jedna szkoła sthaviravady – theravada, a wraz z nią cały jej kanon oraz resztki zbiorów pozostałych szkół.

    Abhidhamma Pitaka (chin. lunzang (論藏); kor. lonjang 논장; jap. ronzō ; wiet. luận tang, Tạng Luận; tyb. mngon.pa’i.sde.snod ; pol. skarbnica traktatów; chin. huizang ; kor. hyejang ; jap. ezō ; wiet. huê tang; pol. skarbnica mądrości) – trzeci z trzech koszy Tipitaki.Vinaya Pitaka (pāḷi: Vinaya Piṭaka; pol.: kosz dyscypliny) – jest tekstem buddyjskim, jednym z trzech "koszy" (pāḷi: piṭaka), które tworzą Tipitakę (pāḷi: Tipiṭaka; skr.: Tripiṭaka त्रिपिटक; pol.: trzy kosze). Jej głównym tematem są reguły monastyczne dla mnichów i mniszek.

    Tipitaka czy Tripitaka?[ | edytuj kod]

    Nazwa "Ti.pitaka" (pali) bądź "Tri.pitaka" (sanskryt) tłumaczy się na polskie "Trzy kosze" bądź "Trójkosz" i dotyczy tzw. Kanonu palijskiego, tj. zbioru świętych tekstów tradycji theravady. Obie nazwy oznaczają dokładnie to samo, ale nie zawsze opisują precyzyjnie ten sam zbiór tekstów. Dzieje się tak dlatego, że nowe szkoły buddyjskie powstając zazwyczaj dokonują własnego wyboru tekstów bądź wręcz sporządzają swoje własne. Nazewnictwo tak sporządzonych zbiorów nie jest skrępowane ani regulowane żadnymi zasadami i nic nie stoi na przeszkodzie, aby nowe zbiory pism nazywać Trójkoszem w dowolnym języku.

    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Patthana (pāli: paṭṭhāna; pol.: Księga zależności; ang.: The Book of Relations) – jest buddyjskim tekstem, częścią Kanonu palijskiego buddyzmu therawady. Jest zawarty w Abhidhamma Pitace (pāli: abhidhammapiṭaka). Patthana to nieproporcjonalnie największy tom Tipitaki (pāli: Tipiṭaka; pol.: Trzy kosze; ang.: three baskets), czyli Kanonu Pali. W edycji siamskiej zawiera ponad 6.000 stron. Patthana opisuje 24 paccaya, lub prawa dotyczące zależności pojawiających się pomiędzy dhammami (pāli: dhamma). Te prawa, zastosowane we wszystkich możliwych permutacjach pomiędzy dhammami, opisanymi w Dhammasangani (księga 1. Abhidhammy), dają pełen wachlarz wszystkich dostępnych poznaniu doświadczeń. [2]


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Dhammapada (skt. Dharmapada (धम्मपद); chiń. Fajujing (法句経); kor. Pǒpku kyǒng ( ); jap. Kōkku-kyō ( ); wiet. Kinh Pháp cú) – zbiór mów Buddy.
    Oświecenie (albo samourzeczywistnienie, bodhi skr. बोधि, poch. od rdzenia budh "wiedzieć", w stronie biernej "być przebudzonym") – stan umysłu (lub raczej cały szereg stanów), jaki według większości religii i filozofii Wschodu (buddyzm, zen, joga, wedanta, dżinizm, w pewnym sensie taoizm) czasami – lub na trwałe – przytrafia się albo po długotrwałej praktyce medytacyjnej, albo z nagła, bez żadnego przygotowania (spór gradualizmu z subityzmem).
    Aśoka (Asioka, Ashoka) (304-232 p.n.e.) – władca indyjskiego imperium Maurjów (dynastii, której po raz pierwszy udało się zjednoczenie znacznych obszarów subkontynentu indyjskiego. Maurjowie to dynastia panująca w państwie Magadha w latach od ok. 320 do ok. 185 p.n.e. Stolicą kraju była Pataliputra (dziś Patna w stanie Bihar), w pobliżu rzeki Son i jej ujścia do Gangesu), panujący, wedle różnych ustaleń, między 274-264 r. p.n.e. a 239-226 r. p.n.e.
    Sanskryt (dewanagari: संस्कृतम् saṃskṛtam; sa.msk.rtaa bhaa.saa, od sa.m+k.r: zestawiać, składać; bhaa.saa: język; język uporządkowany, w przeciwieństwie do języków naturalnych prakrytów, tzn. ludowych o nieuporządkowanej gramatyce) – język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii. Należy do indoaryjskiej gałęzi indoirańskiej grupy rodziny języków indoeuropejskich. Pomimo powszechnego w Europie przekonania, iż jest językiem martwym, jak łacina, zasadniczo nim nie jest, gdyż nie tylko jest jeszcze stale używany w ceremoniach religijnych hinduizmu, ale także istnieją niewielkie grupy osób deklarujące go jako ich jedyny język ojczysty (według spisów ludności z 1999 roku – ok. 3000 osób na 900 mln ludności Indii). Czynione są też próby rewitalizacji tego języka poprzez tworzenie sanskryckich neologizmów na określenie współczesnych terminów, np. technicznych (np. telewizja, sanskr. duuradarshana). Jest też uznawany od 1949 roku za jeden z 13 konstytucyjnych języków Republiki Indii (obecnie 23 – 2008 r.). Dlatego właściwsze jest określenie go jako język wegetujący niż jako martwy.
    Abhidharma (sanskr.; pali abhidhamma; chiń. 阿毘達磨 ebidamo; kor. 아비달마 abidarma; jap. apidarma, ahitatsuma; wiet. a-tì-đạt-ma) – termin znaczący właściwie "o dharmie", tradycyjnie tłumaczony jednak jako "Najwyższa Dharma".
    Wczesne szkoły buddyjskie – nazwa nadana szkołom buddyjskim, które pojawiły się po schizmie na II soborze w Vesali (lub Vaishali, Wajśali) za panowania króla Kalasoki około roku 386 p.n.e.
    Sri Lanka (Demokratyczno-Socjalistyczna Republika Sri Lanki; syng. ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය, trl. Śrī Laжkā Prajātantrika Samājavādi Janarājya, trb. Sri Lanka Pradźatantrika Samadźawadi Dźanaradźja; tamilski இலங்கை சனநாயக சோஷலிசக் குடியரசு, trb. Ilangaj Dźananajaka Soszalisak Kudijarasu) – państwo w Azji Południowej, na wyspie Cejlon (pod tą nazwą znane do 1972) wraz z mniejszymi przybrzeżnymi wyspami. Oddzielone od Półwyspu Indyjskiego cieśniną Palk i zatoką Mannar. Od wschodu oblewane przez Zatokę Bengalską, od południa otwartym Oceanem Indyjskim. Największe miasta kraju to: Kolombo, Dehiwala, Moratuwa, Dżafna, Kandy, Galle, Kalmunai.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.015 sek.