• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Tiksotropia

    Przeczytaj także...
    Przenośnik taśmowy – urządzenie transportowe o charakterze ciągłym, zwykle stosowane do transportu materiałów sypkich lub drobnych, używane w magazynach, składowiskach, kopalniach kruszywa, placach budów itp., a także na liniach produkcyjnych.Farba emulsyjna (farba dyspersyjna) – rodzaj farby, zawiesina (dyspersja) cząstek stałych (pigmentów i wypełniaczy) w spoiwie i rozpuszczalniku (np. wodzie) z dodatkiem środków pomocniczych. Spoiwami farb dyspersyjnych są najczęściej dyspersje lub emulsje polimerów akrylowych i winylowych lub kopolimerów styrenowych, maleinowych i innych.
    Podłoże gruntowe - w budownictwie masywna bryła gruntu przejmująca naciski przekazywane przez fundament zalegająca pomiędzy poziomem posadowienia fundamentu budowli, a głębokością do której uwzględnia się oddziaływanie budowli. Według polskiej normy jest to głębokość w której naprężenia dodatkowe są mniejsze niż 30% naprężeń pierwotnych. Od 1 kwietnia 2010 roku weszła nowa europejska norma Eurocod 7 w której naprężenia te muszą być mniejsze niż 20% naprężeń pierwotnych.

    Tiksotropia (pamięć cieczy) - właściwość niektórych rodzajów płynów, w których występuje zależność lepkości od czasu działania sił ścinających, które na ten płyn działały. Na przykład niektóre płyny tiksotropowe mogą stać się przez pewien czas mniej lepkie, gdy podda się je intensywnemu mieszaniu. Płyny takie po pewnym czasie (spoczynku) od momentu mieszania ponownie "zastygają", tzn. zwiększają swoją lepkość do normalnej wartości. Możliwe jest jednak także odwrotne zjawisko, tzn. płynem tiksotropowym jest także taka substancja, która czasowo zwiększa swoją lepkość na skutek mieszania. Tiksotropia jest więc procesem odwracalnym; do zniszczenia struktury tiksotropowej płynu wymagane jest dostarczenie energii.

    Farba drukowa zwana farbą drukarską lub farbą graficzną to materiał powłokotwórczy ciekły lub mazisty o charakterze zawiesiny lub roztworów substancji barwiących w spoiwach. Używana w druku, czyli zasadniczo w procesie zwielokrotniania obrazu przez przenoszenie go z formy drukowej na podłoże drukowe.Mieszanina – układ dwóch lub więcej pierwiastków lub związków chemicznych zmieszanych ze sobą w dowolnym stosunku i wykazujących swoje indywidualne właściwości.

    Płyny tiksotropowe są jednym z rodzajów płynów nienewtonowskich. Czasami mylnie się uważa, że wszystkie płyny nienewtonowskie, których lepkość maleje na skutek np. mieszania, są tiksotropowe. Płyny takie nazywa się jednak ogólnie płynami rozrzedzanymi ścinaniem i dopiero gdy efekt "rozrzedzania" utrzymuje się po ustaniu działania siły ścinającej (czyli np. po zaprzestaniu mieszania lub tłoczenia) można mówić o zjawisku tiksotropii. Płyn wykazujący własności tiksotropowe zachowuje się zatem tak, jakby przez pewien czas "pamiętał" co się z nim niedawno działo.

    Micele to cząstki występujące w trwałych emulsjach. Tworzą je związki chemiczne o własnościach amfifilowych. Micele są kulistymi tworami zawierającymi od kilkudziesięciu do kilkuset cząsteczek.Gruntoznawstwo – dział geologii inżynierskiej zajmujący się badaniem i klasyfikacją gruntów ze względu na ich właściwości budowlane, oceną mechanicznej wytrzymałości gruntu jako podłoża budowli, metodami polepszenia właściwości gruntów oraz badaniem zmian tych właściwości pod wpływem wznoszonych budowli.

    Zjawisko tiksotropii ma różne przyczyny na poziomie molekularnym. Mogą to być m.in:

  • przejścia z żelu w zol na skutek działania sił ścinających
  • zmiany kształtu i charakteru drobin tworzących mieszaninę - np. rozbicie mechaniczne micel tworzących emulsję
  • porządkowanie się cząsteczek wzdłuż kierunku działania sił ścinających - występujące w stopach i roztworach polimerów.
  • Zjawisko to wykorzystywane jest m.in. przy budowie ścian szczelinowych, produkcji i wykorzystywania farb emulsyjnych, niektórych farb drukowych oraz w technologii płuczek wiertniczych. Farby tiksotropowe - odpowiednio stosowane - nie kapią, co jest szczególnie przydatne przy malowaniu sufitów. Często jednak tzw. farby tiksotropowe są w istocie raczej płynami rozrzedzanymi ścinaniem bez żadnej "pamięci", niż faktycznie tiksotropowymi. Efekt pamięci w farbie rozrzedzanej ścinaniem jest często wręcz problemem, a nie zaletą. Farba z "pamięcią" nie zastygałaby bowiem na pędzlu i na skutek efektu tiksotropowego kapałaby bardziej niż farba bez "pamięci", a za to w prosty sposób rozrzedzana ścinaniem.

    Zol – układ koloidalny w postaci cząstek koloidalnych rozproszonych w cieczy lub gazie. W praktyce pod tym terminem kryje się większość układów koloidalnych.Lepkość (tarcie wewnętrzne, wiskoza) – właściwość płynów i plastycznych ciał stałych charakteryzująca ich opór wewnętrzny przeciw płynięciu. Lepkością nie jest opór przeciw płynięciu powstający na granicy płynu i ścianek naczynia. Lepkość jest jedną z najważniejszych cech płynów (cieczy i gazów).

    U podstaw tiksotropii leży skomplikowana budowa molekularna substancji jej ulegających, bazująca na silnych elektrycznych oddziaływaniach międzycząsteczkowych. Dlatego też, tak jak tiksotropię wywołuje stres mechaniczny, podobne do tiksotropii zjawisko gwałtownych zmian lepkości może wywołać stres elektryczny, jak np. nagły przepływ ładunków lub stres elektromagnetyczny powodujący migrację ładunków.

    Ścinanie – odkształcenie ciała spowodowane naprężeniem stycznym do jego powierzchni. W wytrzymałości materiałów, ścinanie traktuje się również jako stan obciążenia spowodowany takimi naprężeniami. Naprężenie styczne do powierzchni ciała nazywane jest naprężeniem ścinającym.Sufit – dolna, widoczna z pomieszczenia część stropu, wyprawiona najczęściej tynkiem lub pokryta innego rodzaju wykończeniem.

    Tiksotropia jest własnością kurzawki właściwej - gruntów o kondensacyjno-koagulacyjnych wiązaniach strukturalnych. W gruntoznawstwie jest zjawiskiem uznawanym za szkodliwe i ma miejsce szczególnie w przypadku iłów. Występuje ono często w sąsiedztwie wytwarzających wibracje maszyn (np. przenośników taśmowych) lub w miejscach o dużych zmianach obciążenia gruntu (np. nagły wjazd ciężkiego pojazdu na podporę mostu, wbijanie pali w podłoże), powodując często ich zapadanie się.

    Płyn nienewtonowski − każdy płyn, który nie spełnia hydrodynamicznego prawa Newtona. W przeciwieństwie do płynu newtonowskiego, lepkość płynów nienewtonowskich nie jest wartością stałą w warunkach izobarycznych, lecz jej wartość zmienia się w czasie. Krzywa płynięcia takiego płynu nie jest funkcją liniową.Kurzawka – jest to drobnoziarnisty luźny osad, np. piasek lub muł nasycony wodą pod znacznym ciśnieniem. Kurzawki należą do gruntów o złych parametrach mechanicznych.

    Zobacz też[]

  • reopeksja
  • upłynnienie gruntu
  • Przypisy

    1. Ministerstwo Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa: Słownik hydrogeologiczny. Warszawa: Trio, 1997, s. 80. ISBN 83-85660-52-6.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Emulsja – dwufazowy układ dyspersyjny ciecz-ciecz dwóch niemieszających się wzajemnie cieczy - polarnej i niepolarnej. Jest to układ termodynamicznie nietrwały. Kinetycznie trwałe emulsje można jedynie otrzymać w obecności emulgatora. Emulsja jest szczególnym przypadkiem układu koloidalnego.
    – skała osadowa, bardzo drobnoziarnista, zbudowana jest głównie z minerałów ilastych (najczęściej kaolinit i illit) z domieszką łyszczyków oraz pyłu kwarcowego. Iły zawierają nie mniej niż 50% frakcji ilastej (ziarna o średnicy do 0,002 mm) i nie więcej niż 10% frakcji piaskowej (ziarna o średnicy od 0,05 mm do 2,0 mm). Grunty ilaste należą do gruntów spoistych. Ich wytrzymałość na obciążenie zależy przede wszystkim od wilgotności gruntu.
    Koagulacja to proces polegający na łączeniu się cząstek fazy rozproszonej koloidu w większe agregaty tworzące fazę ciągłą o nieregularnej strukturze. Istnieje koagulacja odwracalna i nieodwracalna, a także spontaniczna i wymuszona. W wyniku koagulacji może następować zjawisko żelowania, tworzenia się past i materiałów stałych, sedymentacji lub pokrywania powierzchni mieszaniny warstwą fazy rozproszonej.
    Reopeksja (antytiksotropia) - własność niektórych płynów nienewtonowskich do tworzenia struktury molekularnej w wyniku ścinania, przy czym energia ścinania nie może przekroczyć wartości charakterystycznej dla danego materiału (w wypadku jej przekroczenia może nastąpić zniszczenie struktury). Jest to własność w przybliżeniu odwrotna do tiksotropii. W praktyce oznacza to zastyganie substancji (zwiększenie lepkości) w wyniku np. umiarkowanego mieszania, następujące szybciej niż w innych warunkach.
    Upłynnienie gruntu (zjawisko kurzawkowe) – zjawisko przekształcenia się sypkiego gruntu w materię przypominającą swoimi właściwościami ciecz. Wywoływane jest w gruntach o dużym nasyceniu wodą pod wpływem nagłego, silnego impulsu (trzęsienie ziemi, sztorm, wybuch). Upłynniony grunt nazywany jest kurzawką.
    Polimery (gr. polymeres - wieloczęściowy, zbudowany z wielu części) – substancje chemiczne o bardzo dużej masie cząsteczkowej, które składają się z wielokrotnie powtórzonych jednostek zwanych merami.
    Płyn – każda substancja, która może płynąć, tj. charakteryzuje się wielką łatwością zmieniania wzajemnego położenia poszczególnych elementów nawet dla niewielkich sił, w przeciwieństwie do ciał stałych, które przy niewielkich siłach wykazują proporcjonalność odkształcenia do naprężeń. W wyniku czego płyn może swobodnie przemieszczać się (przepływać).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.047 sek.