• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Tiglat-Pileser III



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Wielka Pustynia Słona, Dasht-e Kavīr (pers. دشت كوير), znana także pod nazwą Kavīr-e Namak – słona pustynia leżąca na Wyżynie Irańskiej, o długości około 800 km, szerokości do 320 km i powierzchni 77 600 km².Nairi – asyryjska nazwa grupy plemion na terytorium starożytnego państwa Urartu. Określenie to funkcjonowało w XIII–XI wieku p.n.e. Niektóre obiekty geograficzne zachowały rdzeń "Nairi" także w późniejszych tekstach asyryjskich, na przykład jezioro Wan nazywane było "morzem krainy Nairi" – tâmtu ša mât Nairi. Niektórzy badacze pierwszej połowy XX wieku uznawali asyryjskie słowo "Nairi" za nazwę plemion huryckich. Tłumaczyłoby to pochodzenie Urartyjczyków od Hurytów. Badania lingwistyczne, prowadzone w drugiej połowie XX wieku, wykazały, że języki urartyjski i hurycki są ze sobą spokrewnione, co potwierdziło dotychczasową teorię. Niewielka ilość odkrytych źródel pisanych nie pozwala na jednoznaczne określenie składu etnicznego plemion Nairi oraz zasięgu terytorialnego obszaru, który zamieszkiwały.
    fragment kamiennej płaskorzeźby z przedstawieniem Tiglat-Pilesera III; odnaleziona w trakcie wykopalisk w Kalchu; zbiory Luwru w Paryżu.

    Tiglat-Pileser III, właśc. Tukulti-apil-Eszara III (akad. Tukultī-apil-Ešarra, biblijny Tiglat-Pileser) – król Asyrii; według Asyryjskiej listy królów panować miał przez 18 lat. Jego rządy datowane są na lata 744–727 p.n.e. Władzę w państwie objął w wyniku przewrotu pałacowego, który obalił poprzedniego władcę Aszur-nirari V. Wprowadził wiele reform w dziedzinie administracji i wojskowości, które przywróciły Asyrii silną pozycję militarną i ekonomiczną na Bliskim Wschodzie.

    Resin (w źródłach asyryjskich Rahianu) – król Aramu-Damaszku panujący od ok. 740 p.n.e. Wspominany w Starym Testamencie.Babilońska lista królów A – dzieło piśmiennictwa babilońskiego wymieniające imiona i długości panowania władców rządzących Babilonią. Tekst ten w zachowanym fragmencie zaczyna się wraz z władcami z I dynastii z Babilonu (1894-1595 p.n.e.) i ciągnie się aż do czasów założenia dynastii chaldejskiej (625 p.n.e.).

    Imię[ | edytuj kod]

    Imię biblijne Tiglat-Pileser, pod którym władca ten jest najlepiej znany, nie jest jego pierwotnym, rodzimym imieniem. To bowiem było akadyjskie i brzmiało Tukultī-apil-Ešarra (w transliteracji z pisma klinowego zapisywane zazwyczaj Tukul-ti-ibila.é.šár.ra lub Tukul-ti-a.é.šár.ra). Znaczy ono „W synu świątyni E-szara jest moja ufność”. W Biblii, w której władca ten wzmiankowany jest kilkukrotnie (w 2 Księdze Królewskiej, 1 Księdze Kronik i 2 Księdze Kronik), imię to uległo zniekształceniu i zapisywane było w następujący sposób:

    Samsi, Szamszi (2 połowa VIII w. p.n.e.) – arabska królowa, która w 732 roku p.n.e. walczyła przeciw asyryjskiemu królowi Tiglat-Pileserowi III (744-727 p.n.e.) jako sojuszniczka Rahianu (biblijny Resin) z królestwa Damaszku. Według jednej z inskrypcji Tiglat-Pilesera III jej wojska pokonane zostały w wielkiej bitwie w pobliżu góry Saqurri, a ona sama "niczym dzika oślica" ratować się musiała ucieczką na pustynię. Ta klęska najprawdopodobniej sprawiła, iż wkrótce potem zdecydowała się ona przybyć do Asyrii i złożyła Tiglat-Pilesarowi III trybut w postaci stad wielbłądów. Ten pozwolił jej dalej rządzić, ale z asyryjskim urzędnikiem u boku. Później Samsi miała również wysłać trybut innemu asyryjskiemu królowi Sargonowi II (722-705 p.n.e.).Melid, Milid – starożytne miasto hetyckie. Położone jest na wzgórzu Arslantepe w Turcji. W XIV wieku p.n.e. zostało zdobyte przez Hetytów, trzy stulecie później popadło w zależność od Asyrii. Zostało splądrowane przez Sargona II w VIII wieku p.n.e., a po najeździe Scytów i Kimerów popadło w ruinę. Odkryto je i zbadano dopiero w XX wieku.

    W polskich przekładach Biblii imię tego władcy zapisywane jest najczęściej Tiglat-Pileser, w oparciu o hebrajską formę tego imienia:

    Należy też wspomnieć, iż w Biblii władca ten pojawia się również pod imieniem Pul (np. 2 Krl 15,19 patrz przypis). Imię to wywodzi się najprawdopodobniej od babilońskiego Pulu (Pūlu) - imienia, pod którym występuje on w Babilońskiej liście królów A. Zdaniem niektórych uczonych Pulu było tytułem koronacyjnym tego władcy (2 Krl 15,19 patrz przypis). W zniekształconej formie Poros imię to pojawia się też w Kanonie Ptolemeusza

    Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie. Od północy rozpościera się Morze Śródziemne, a na wschodzie Morze Czerwone.Ozeasz (hebr. הושעHoszea − zdrobnienie od Jehoszua − „Jahwe jest zbawieniem", asyr. Ausi) − dziewiętnasty i ostatni król królestwa Izraela (państwa północnego), syn Eli, opisywany w 2 Księdze Królewskiej. Panował w latach 732–722 p.n.e.

    Wstąpienie na tron[ | edytuj kod]

    Nieznanego pochodzenia, w jednej ze swoich inskrypcji, chcąc potwierdzić swoje prawa do tronu objętego w wyniku uzurpacji przedstawia siebie jako potomka Adad-nirari III. Brak innych źródeł uniemożliwia zweryfikowanie jego powiązań z wcześniejszą dynastią. 13 Ajaru 745 p.n.e. zorganizował przewrót pałacowy w Kalchu, którego był gubernatorem. Legalnie panujący Aszur-nirari V został zamordowany wraz z całą rodziną.

    Julia Zabłocka, właściwie Rosalia Julianna Zabłocka, (ur. 14 lutego 1931 w Zabrzu, zm. 26 marca 1993 w Poznaniu) – polski historyk starożytności, specjalizująca się w historii Starożytnego Bliskiego Wschodu, związana z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Uczennica Tadeusza Zawadzkiego. Inicjatorka badań nad dziejami bliskowschodnimi na poznańskim uniwersytecie.Luwr (fr. Louvre, Musée du Louvre) – dawny pałac królewski w Paryżu, obecnie muzeum sztuki. Jedno z największych muzeów na świecie, najczęściej odwiedzana placówka tego typu na świecie. Stanowi jedno z ważniejszych punktów orientacyjnych stolicy Francji. Luwr położony jest między Rue de Rivoli i prawym brzegiem Sekwany oraz ogrodami Tuileries i Rue du Louvre w obrębie Pierwszej Dzielnicy. W kompleksie budynków o całkowitej powierzchni wynoszącej 60,600 metrów kwadratowych znajdują się zbiory liczące około 35,000 dzieł sztuki od czasów najdawniejszych po połowę wieku XIX, dzieła światowego dziedzictwa o największej sławie takie jak np. stela z kodeksem Hammurabiego, Nike z Samotraki, Mona Lisa pędzla Leonarda.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Pekach (hebr. פקח, asyr. Pekaha) – osiemnasty władca królestwa Izraela (państwa północnego), syn Remaliasza, opisywany w 2 Księdze Królewskiej. Panował w latach 740–732 p.n.e.
    Tuszpa (urart. – ṭu-uš-pa) – starożytne miasto, stolica państwa Urartu w okresie jego potęgi. Położona była na brzegu jeziora Wan, na zachód od współczesnego miasta Wan. Głównym elementem architektury Tuszpy była Skała Wan – rezydencja królów urartyjskich. Za panowania Rusy II stolica Urartu została przeniesiona do odnowionego miasta-twierdzy Rusahinili, Tuszpa natomiast pozostała jedną z najważniejszych twierdz urartyjskich ze względu na swoje położenie strategiczne. Została zburzona na skutek najazdu Medów na początku VI wieku p.n.e. Twierdza na Skale Wan była wykorzystywana do obrony przez państwa, które istniały na terytorium Urartu po jego upadku. W pierwszej połowie XIX wieku Skała Wan stała się obiektem badań archeologów. Prace wykopaliskowe na niej prowadzone były z przerwami od połowy XIX wieku.
    Achaz (hebr.: אחז, skrócona forma imienia Jehoachaz: [oby] Jahwe uchwycił − postać biblijna ze Starego Testamentu.
    Asyria (akad. māt Aššur) – starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii istniejące od drugiej połowy III tysiąclecia p.n.e. do pierwszej połowy I tysiąclecia p.n.e.
    Zagros – góry w Iranie, od pd.-zach. obrzeżają Wyżynę Irańską. Długość ok. 1600 km, szerokość 200-300 km. Najwyższy szczyt Zard Kuh, 4548 m n.p.m. Obejmują kilkanaście grzbietów górskich (biegnących równolegle z pn.-zach. na pd.-wsch.) rozdzielonych podłużnymi obniżeniami pochodzenia tektonicznego i krasowego. Grzbiety z płaskimi wierzchołkami i stromo opadającymi stokami.
    Tyr (obecny Sur) – w starożytności miasto fenickie, obecnie miasto i port w południowym Libanie na wybrzeżu Morza Śródziemnego. Posiada połączenie kolejowe i drogowe z portem Sajda. Jego nazwa znaczy „skała”. W języku fenickim Ṣur, w akadyjskim Ṣurru, po hebrajsku צור Ṣōr, po grecku Τύρος Týros, po arabsku صور (as)-Ṣūr.
    Kasyci (Kaššu, Kaszszu, Kaszu) to jeden ze starożytnych ludów, który zamieszkiwał rejon gór Zagros, a w latach ok. 1600-1100 p.n.e. władał Mezopotamią. Jego pochodzenie nie jest do końca jasne. Niektórzy badacze wywodzą Kasytów z południowo-zachodniego Iranu, ale teza ta nie jest dostatecznie uzasadniona. Źródła babilońskie podają, że Kasyci byli federacją kilku nomadycznych plemion.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.058 sek.