Tian

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Tian – jedno z najważniejszych pojęć chińskiej mitologii, filozofii i kosmogonii.

Pojęcia Chiny używa się w odniesieniu do krainy historycznej, obejmując wówczas całokształt chińskiej historii i kultury (zobacz: historia Chin), lub w węższym znaczeniu, w odniesieniu do Chińskiej Republiki Ludowej.Filozofia chińska – doktryny powstałe w starożytnych Chinach, których głównym tematem były zagadnienia etyczne i polityczne. W klasycznej filozofii chińskiej dominowały dwie szkoły: konfucjanizm i taoizm. Ważne znaczenie miały także inne prądy: legizm, motizm, sofizm chiński oraz nauka o Yin i yang.

Słowo Tiān oznacza Niebiosa, Niebo, Bóg, Bogowie. W chińskiej filozofii Niebo było pierwiastkiem męskim, symbolizującym yang, w opozycji do symbolizującej yin Ziemi. W tradycyjnej chińskiej religii Niebo postrzegane było jako mieszkanie bogów. Niebo było także postrzegane jako osobowy, najwyższy bóg, czczony pod imieniem Shangdi. Niebiosa otoczone były w Chinach wielkim szacunkiem, upersonifikowane stanowiły stwórcę wszechrzeczy.

Mandat Niebios (chiń.: 天命; pinyin: Tiānmìng) – tradycyjna teoria filozoficzna w Chinach, według której władca musi mieć poparcie Niebios (天), by rządzić. Mandat zyskują władcy sprawiedliwi, postępujący moralnie i obyczajnie, którzy dbają o swój lud. Jeżeli na tronie zasiada despota, Niebiosa mogą wycofać swój mandat, co sygnalizują poprzez np. zaćmienia, pojawienie się komety, klęski głodu, powodzie, trzęsienia ziemi, wojny itd. W takiej sytuacji sprawiedliwie jest wszcząć bunt przeciw władcy.Tianxia (chiń. 天下, pinyin tiānxià; dosł. [wszystko co] pod niebem tj. świat) – w kulturze chińskiej pojęcie oznaczające zarówno terytorium znajdujące się w obrębie panowania cesarza Chin, jak i podstawa koncepcji cesarstwa uniwersalnego mającego się powiększać dzięki hua, czyli przez oddziaływanie, moralny przykład cesarza, znajdującego się, w sensie kosmologicznym i politycznym, w centrum świata. Dobroczynny wpływ cesarza miał emanować na cały świat, podobnie granice cesarstwa miały objąć cały świat. Koncepcja przetrwała aż do czasów kolonialnych. Jest przejawem poczucia wyższości cywilizacyjnej Chin nad resztą świata, obecnego przez większą część dziejów tej cywilizacji.

Kult Niebios był w Chinach kultem państwowym. Ofiary Niebu mógł składać tylko cesarz, będący Synem Niebios, potrzebujący ich mandatu, aby rządzić.

Wyrażenie tianxia (to, co jest pod niebem) jest synonimem Chin.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Wolfram Eberhard: Symbole chińskie. Słownik. Kraków: Wyd. Universitas, 2007. ISBN 97883-242-0766-4.




  • Warto wiedzieć że... beta

    Mitologia chińska – mitologia cywilizacji Chin. Wydarzenia wielu legend chińskiej mitologii rozgrywają się za czasów Sanhuangwudi.

    Reklama