• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Tetyda - księżyc

    Przeczytaj także...
    Tytan (Saturn VI) – największy księżyc Saturna, jedyny księżyc w Układzie Słonecznym posiadający gęstą atmosferę, w której zachodzą skomplikowane zjawiska atmosferyczne. Jest to również jedyne ciało poza Ziemią, na powierzchni którego odkryto powierzchniowe zbiorniki cieczy – jeziora. Nie wypełnia ich jednak woda, ale ciekły metan, który na Ziemi występuje w postaci palnego gazu.Mimas (Saturn I) – siódmy, pod względem wielkości, księżyc Saturna, odkryty razem z Enceladusem w 1789 roku przez Williama Herschela. Jest on najmniejszym znanym ciałem, zdolnym utrzymać kształt bliski sferycznemu (znajdującym się w równowadze hydrostatycznej) dzięki własnej grawitacji.
    Saturn – gazowy olbrzym, szósta planeta Układu Słonecznego pod względem oddalenia od Słońca, druga po Jowiszu pod względem masy i wielkości. Charakterystyczną jego cechą są pierścienie, składające się głównie z lodu i w mniejszej ilości z odłamków skalnych; inne planety-olbrzymy także mają systemy pierścieni, ale żaden z nich nie jest tak rozległy ani tak jasny. Według danych z lipca 2013 roku znane są 62 naturalne satelity Saturna.

    Tetyda (też: Tethys; Saturn III) – piąty co do wielkości księżyc Saturna. Jest prawie pięć razy mniejsza od Tytana. Mała gęstość Tetydy pozwala przypuszczać, że jest to księżyc lodowy, podobnie jak Dione i Rea, i składa się ona prawie w całości z lodu wodnego.

    Naturalny satelita (księżyc) – ciało niebieskie pochodzenia naturalnego, obiegające planetę, planetę karłowatą lub planetoidę. Słowo „Księżyc” pisane wielką literą oznacza naturalnego satelitę Ziemi.Cassini-Huygens – misja bezzałogowej sondy kosmicznej przeznaczonej do wykonania badań Saturna, jego pierścieni, księżyców i magnetosfery. Jest ona wspólnym przedsięwzięciem trzech agencji kosmicznych: amerykańskiej NASA, europejskiej ESA i włoskiej ASI. Sonda została wystrzelona w październiku 1997 roku. W lipcu 2004 Cassini stał się pierwszym sztucznym satelitą Saturna, a odłączony od sondy próbnik Huygens w styczniu 2005 wylądował na powierzchni Tytana.

    Księżyc ten odkrył Giovanni Cassini 21 marca 1684 roku.

    Nazwa pochodzi od Tetydy (Tetys), która była tytanidą oraz żoną i siostrą Okeanosa w mitologii greckiej.

    Tedyda na zdjęciu z sondy Cassini, widoczny krater Odyseusz

    Powierzchnia[]

    Zachodnia półkula jest zdominowana przez potężny, choć płytki, krater uderzeniowy Odyseusz, którego średnica wynosząca 400 km to prawie 2/5 średnicy Tetydy. Fakt, że tak potężne uderzenie nie rozerwało księżyca na kawałki pozwala sądzić, że w momencie uderzenia był on w stanie płynnym lub przynajmniej półpłynnym. Kratery uderzeniowe, które wtedy powstały, „wygładzały” swoje kształty. Drugim elementem charakterystycznym Tetydy jest wielka dolina Ithaca Chasma, o długości 2000 km – czyli 3/4 obwodu Tetydy, szeroka na 100 km i głęboka na 3–5 km. Gdy księżyc powoli zamarzał, powierzchnia musiała pękać, ponieważ objętość rosła – prawdopodobnie w ten sposób powstał ten ogromny kanion. Alternatywna teoria zakłada, że uderzenie, które wybiło krater Odyseusz wygenerowało siły, które spowodowały powstanie doliny Ithaca Chasma, zwłaszcza, że krater i dolina leżą po przeciwnych stronach księżyca.

    Objętość – miara przestrzeni, którą zajmuje dane ciało w przestrzeni trójwymiarowej. W układzie SI jednostką objętości jest metr sześcienny, jednostka zbyt duża do wykorzystania w życiu codziennym. Z tego względu najpopularniejszą w Polsce jednostką objętości jest jeden litr (l) (1 l = 1 dm = 0,001 m³).Księżyc trojański – naturalny satelita, poruszający się wokół planety po tej samej (lub bardzo zbliżonej) orbicie co inny, dużo masywniejszy księżyc, w pobliżu punktu libracyjnego L4 lub L5. Nazwa została nadana przez analogię do planetoid trojańskich, dzielących podobnie orbitę z niektórymi planetami. One z kolei zostały nazwane na cześć bohaterów wojny trojańskiej.

    Orbita[]

    Księżyc krąży wokół Saturna po orbicie kołowej, z okresem obiegu 45h 18m 26s. Dwa nieregularne księżyce planety, Telesto i Kalipso, poruszają się po tej samej orbicie co Tetyda w punktach Lagrange’a, są więc tzw. księżycami trojańskimi. Telesto znajduje się w punkcie L4, a Kalipso w punkcie L5 orbity.

    Dione (Saturn IV) – księżyc Saturna odkryty przez Giovanni Cassiniego wraz z Tetydą w roku 1684. Jest czwartym co do wielkości księżycem Saturna. Jego nazwa pochodzi z mitologii greckiej. Dione była matką Afrodyty.Okeanos (gr. Ὠκεανός Ōkeanós, łac. Oceanus) – w mitologii greckiej tytan, bóg i uosobienie morza zewnętrznego.

    Zobacz też[]

  • chronologiczny wykaz odkryć planet, planet karłowatych i ich księżyców w Układzie Słonecznym
  • księżyce Saturna – zestawienie podstawowych danych
  • największe księżyce Saturna: Tytan, Rea, Japet, Dione, Enceladus, Mimas
  • Przypisy

    1. Planetary Satellite Mean Orbital Parameters (ang.). Jet Propulsion Laboratory, 2013-08-23. [dostęp 2016-02-22].
    2. Tethys (ang.). W: Solar System Exploration [on-line]. NASA. [dostęp 2016-02-22].

    Linki zewnętrzne[]

  • Tethys. W: Księżyce Układu Słonecznego [on-line]. [dostęp 2016-02-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-11-21)].
  • Tethys (ang.). W: Solar System Exploration [on-line]. NASA. [dostęp 2016-02-08].
  • Lodowy księżyc Tethys widziany przez krążącą wokół Saturna sondę Cassini w serwisie APOD: Astronomiczne zdjęcie dnia
  • Tetyda (także Tetys, gr. Τηθύς Tēthýs, łac. Tethys) – w mitologii greckiej bogini i uosobienie „żeńskiej” siły rozrodczej morza; jedna z tytanid.Enceladus (Saturn II) – jeden z księżyców Saturna, odkryty w 1789 roku przez Williama Herschela. Jego nazwa pochodzi od Enkeladosa, jednego z gigantów w mitologii greckiej, który został przygnieciony przez Zeusa wyspą Sycylią.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Chronologiczny wykaz odkryć planet, planet karłowatych i ich księżyców w Układzie Słonecznym przedstawia w postaci tabelarycznej chronologiczny przegląd odkryć głównych obiektów w Układzie Słonecznym, takich jak: planety, planety karłowate i ich księżyce.
    Japet (Iapetus, Saturn VIII) – trzeci co do wielkości księżyc Saturna, najdalszy spośród dużych lodowych księżyców planety.
    Ithaca Chasma (zwana również jako Przepaść Itaki) – dolina ryftowa na obszarze jednego z satelitów Saturna, Tetydy znajdująca się na współrzędnych 14 S, 6,1 W. Przebiega z północy na południe. Ithaca Chasma ma około 2000 kilometrów długości i 100 km szerokości. Głębokość rowu wynosi 5 kilometrów.
    Kalipso (Saturn XIV) – księżyc Saturna, odkryty przez D. Pascu, K. Seidelmanna, W. Bauma i D. Currie w 1980 roku, z naziemnego obserwatorium.
    Krater Odyseusz – krater uderzeniowy o średnicy 400 km. Znajduje się na księżycu Saturna – Tetydzie i zajmuje dwie piąte powierzchni jego powierzchni. Sąsiednie kratery to Mentor, Circe, Ajax, Penelopa, Phemius, Telemach, Eplenor. Uderzenie meteorytu, które doprowadziło do powstania krateru, nie spowodowało zniszczenia księżyca. Krater Odyseusz zajmuje sporą cześć północno-zachodniej półkuli. Obecnie jest dosyć płaski (dostosował się do poziomu Tetydy). Oprócz niego innym z ważniejszych kraterów jest Melanthius na południe od Odyseusza.
    Tytani i tytanidy (gr. Τιτᾶνες Titanes, Τιτανίδες Titanídes, l.poj. Τιτάν Titán, Τιτανίς Titanís, łac. Titani, Titanides, l.poj. Titan, Titanid, pol. tytan, tytanida, tytanka) – w mitologii greckiej bogowie z pokolenia olbrzymów, istniejący przed bogami olimpijskimi.
    Rea (Saturn V) – drugi co do wielkości księżyc Saturna, odkryty w 1672 roku przez włoskiego astronoma Giovanni Cassiniego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.013 sek.