• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Teterew

    Przeczytaj także...
    Polesie (845) – kraina geograficzna i historyczna, leżąca głównie na terytorium obecnej Białorusi i Ukrainy, oraz częściowo Polski i Rosji. Stanowi południowo-zachodnią część Niżu Wschodnioeuropejskiego.Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.
    Korosteszów (ukr. Коростишів) – miasto na Ukrainie w obwodzie żytomierskim, nad Teterowem, liczy 26 tys. mieszkańców (2012). Ośrodek przemysłu spożywczego.
    Dorzecze Teterewa
    Widok na rzekę Teterew z mostu w Żytomierzu

    Teterew, także Teterów (ukr. Тетерів, Teteriw, ros. Тетерев) – rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Dniepru.

    Źródła rzeki znajdują się na wysokości 299 m n.p.m. na pograniczu obwodów żytomierskiego i winnickiego, w okolicach wsi Nosiwka (ukr. Носiвка) i Sasliwka (ukr. Суслiвка). Przepływa przez Polesie i Nizinę Naddnieprzańską oraz przez miasta: Żytomierz, Korosteszów, Radomyśl. Uchodzi do Zalewu Kijowskiego. Długość rzeki – 365 km, powierzchnia dorzecza – 15 100 km², w całości na terenie obwodów żytomierskiego i kijowskiego.

    Żytomierz (ukr. Житомир, ros. Житомир, jidysz זשיטאָמיר, Żytomir) – miasto liczące ok. 270 tys. mieszkańców, położone nad rzeką Teterew na wyżynie Wołyńsko-Podolskiej na Ukrainie i będące stolicą obwodu żytomierskiego.Zbiornik Kijowski (ukr. Київське водосховище, Kyjiwśke wodoschowyszcze) – sztuczny zbiornik wodny na Dnieprze, na terenie obwodu kijowskiego i czernihowskiego Ukrainy.

    Warunki hydrologiczne[]

    Rzeka posiada zasilanie śnieżno – deszczowe. Ważnym elementem zasilającym są także źródła wód zawierające minerały żelaza, wypływające ze skalistych brzegów, oraz liczne dopływy:

  • prawe – Koszcza (ukr. Коща), Teterówka (ukr. Тетерівка), Hniłopiat (ukr. Гнилоп’ять), Hujwa (ukr. Гуйва), Biała (ukr. Вилія), Białka (ukr. Білка), Kodra (ukr. Кодра), Tal (ukr. Таль), Zdwyż (ukr. Здвиж).
  • lewe – Leśna (ukr. Лісова), Bobrówka (ukr. Бобровка), Szyjka (ukr. Шийка), Kamianka (ukr. Кам’янка), Mika (ukr. Мика), Wydra (ukr. Видра), Irsza (ukr. Ірша), Krapibija (ukr. Крапивна), Żerew (ukr. Жерев), Błotna (ukr. Болотна).
  • Rzeka zamarza w drugiej połowie listopada i zwalnia się od kry w połowie marca. Wiosenne przybory wody podnoszą poziom rzeki o 2-5 metrów, co powoduje wystąpienie rzeki w dolnym biegu i powstanie rozlewiska o szerokości kliku kilometrów. Okres wysokiego stanu wody jest dosyć długi i trwa do pierwszych dni czerwca.

    Żelazo (Fe, łac. ferrum) – metal z VIII grupy pobocznej o dużym znaczeniu gospodarczym, znane od czasów starożytnych.Obwód kijowski (ukr. Київська область) jest jednym z 24 obwodów Ukrainy. Leży w północnej części Ukrainy. Stolicą obwodu jest Kijów, który stanowi osobną jednostkę administracyjną.

    Budowa geologiczna[]

    Budowa geologiczna brzegów Teterewa jest bardzo zróżnicowana. W górnym biegu, do około 20 km, przepływa przez obszar zalesiony, w podłożu którego dominują piaski, a w środkowym biegu rzeka płynie wąską doliną ze stromymi uboczami i ruchliwym łożyskiem w granicach granitowego masywu krystalicznego. Skały krystaliczne towarzyszą rzece, na długim odcinku, tworząc często malownicze wąwozy o stromych ścianach, np. w okolicach Żytomierza i licznych progach. W okolicach wsi Koziwki (ukr. Козіївки) spotykamy wychodnię skał wapiennych (marmur), tworzących zarówno brzeg, jak i dno rzeki. W rejonie Radomyśla w dolinie rzeki spotykamy rudy żelaza, intensywnie eksploatowane do XVIII wieku. W dolnym biegu, w granicach Polesia, dolina rzeki rozszerza się do ok. 4 km, a szerokość koryta wynosi ok. 40–90 m, wpada do Zbiornika Kijowskiego.

    Hujwa (ukr. Hujwa, ros. Gujwa) – rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Teterowa. Przy ujściu Pustochy do Hujwy leży Niechworoszcz, dawne dziedzictwo Tyszkiewiczów.Język ukraiński (ukr. українська мова, ukrajinśka mowa) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich. Posługuje się nim ponad 47 mln ludzi, głównie na Ukrainie, gdzie ma status języka urzędowego. Używany jest również przez Ukraińców w Rosji, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Mołdawii, Polsce i na Białorusi. Współczesny alfabet ukraiński stanowi odmianę cyrylicy, a obecna ortografia ustalona została zasadniczo na początku XX wieku.

    Znaczenie gospodarcze[]

    W okresie wysokich stanów wód Teterew jest spławny od ujścia w górę rzeki do wsi Wiszewicze (ukr. Вишевичі) (około 150 km). Jak podają źródła historyczne, w okresie intensywnej eksploatacji żelaza spławiano do 800 tratw na sezon. Obecnie nie ma stałej żeglugi i przystani na rzece. Dawniej nad rzeką rozwinęło się także szereg młynów wodnych. Ekonomiczne znaczenie rzeki jest jednak nadal duże. Budowa geologiczna środkowego biegu rzeki sprzyja lokalizacji hydroelektrowni i zbiorników wodnych (np. w okolicach Żytomierza). Nad rzeką rozwinęły się także ośrodki sportów wodnych, powstają domy wypoczynkowe. Rzeka jest ważnym źródłem wody, dla okolicznych miast i rolnictwa.

    Obwód winnicki (ukr. Вінницька область) jest jednym z 24 obwodów Ukrainy. Leży w środkowej części Ukrainy, przy granicy z Mołdawią. Stolicą obwodu jest Winnica.Nizina Naddnieprzańska (białorus. Прыдняпроўская нізіна, ukr. Придніпровська низовина, ros. Приднепровская низменность) - rozległa nizina w południowo-zachodniej części Niziny Wschodnioeuropejskiej, na terenach dzisiejszej Białorusi i Ukrainy.

    Północna część dorzecza jest częściowo skażona po awarii elektrowni w Czarnobylu. Dla ochrony wód na dopływach i mniejszych rzekach zbudowano filtrujące groble.

    Zobacz też[]

  • Rzeki Europy
  • Przypisy

    1. Teterów w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego, Tom XII (Szlurpkiszki – Warłynka) z 1892 r.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Marmur (z stgr. μάρμαρος marmaros) – skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, rzadziej dolomitów. Składa się głównie z krystalicznego kalcytu lub dolomitu (marmur dolomitowy). Niewielka część geologów jako marmur definiuje wyłącznie skały węglanowe, przeobrażone w warunkach głębokiego metamorfizmu strefy kata (temperatury 500-700 °C, wysokie ciśnienie), nazywając skały przeobrażone w strefach niższego metamorfizmu (epi i mezo) wapieniem krystalicznym. Przeważnie jednak terminu „wapień krystaliczny” używa się w przypadku skał metamorficznych, jako synonimu marmuru dla każdej skały węglanowej, poddanej metamorfizmowi.
    Obwód żytomierski (ukr. Житомирська область) jest jednym z 24 obwodów Ukrainy. Leży w północnej części Ukrainy, przy granicy z Białorusią. Stolicą obwodu jest Żytomierz.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    Radomyśl (ukr. Радомишль, dawniej Myczesk) - miasto na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim, siedziba władz rejonu radomyskiego. Był miastem duchownym Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
    Czarnobylska Elektrownia Jądrowa (ukr. Чорнобильська атомна електростанція (ЧАЕС), Czornobylśka atomna ełektrostancija (CzAES) – elektrownia jądrowa wykorzystująca materiały rozszczepialne jako paliwo jądrowe, zlokalizowana na terenie Ukrainy. Leży 4 km od opuszczonego miasta Prypeć, 18 km od Czarnobyla i 110 km od Kijowa. Ostatni reaktor nr. 3 zamknięto 15 grudnia 2000 pod presją rządów państw zachodnich, oficjalnie ogłoszono, że ze względów bezpieczeństwa.
    Ukraina (ukr. Україна, Ukrajina) – państwo położone w Europie Wschodniej. Graniczy od północy z Białorusią, od zachodu z Polską, Słowacją i Węgrami, od południa z Rumunią i Mołdawią oraz Morzem Czarnym i Morzem Azowskim, od północnego wschodu i wschodu z Federacją Rosyjską. Ukraina jest członkiem założycielem ONZ, członkiem Światowej Organizacji Handlu, Rady Europy, Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej oraz organizacji regionalnych i subregionalnych, tj. Wspólnoty Niepodległych Państw, OBWE, GUAM i Organizacji Państw Morza Czarnego.
    Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich – słownik encyklopedyczny wydany w latach 1880–1902 w Warszawie przez Filipa Sulimierskiego, Bronisława Chlebowskiego i Władysława Walewskiego; rejestrował toponimy z obszaru Rzeczypospolitej Obojga Narodów oraz niektórych terenów ościennych (m.in. części Śląska, czy Prus Książęcych); wielokrotnie wznawiany, stanowi cenne źródło wiadomości geograficznych, historycznych, gospodarczych, demograficznych i biograficznych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.021 sek.