• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Tetanury

    Przeczytaj także...
    Avetheropoda – klad obejmujący Allosaurus fragilis, Passer domesticus, ich ostatniego wspólnego przodka i wszystkich jego potomków (Holtz et al. 2004).Welociraptor (Velociraptor) – rodzaj niewielkich teropodów z rodziny dromeozaurów (Dromaeosauridae). Velociraptor był dwunożnym drapieżnikiem zamieszkującym tereny dzisiejszej Mongolii pod koniec okresu kredy 83 do 70 milionów lat temu. Obecnie wyróżniane są tylko dwa gatunki należące do tego rodzaju – Velociraptor mongoliensis i V. osmolskae.
    Tyranozaur (Tyrannosaurus) – rodzaj teropoda z rodziny tyranozaurów. Jedynym gatunkiem z tego rodzaju, którego istnienie zostało potwierdzone i który jest zarazem jednym z najbardziej znanych dinozaurów na świecie, jest Tyrannosaurus rex.

    Tetanury (Tetanurae) – grupa zaawansowanych teropodów; jej przedstawiciele charakteryzowali się zredukowanymi dwu- lub trójpalczastymi kończynami przednimi oraz usztywnionymi ogonami.

    Lisowice (niem. Lissowitz) - górnośląska wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie lublinieckim, w gminie Pawonków.Ptaki (Aves) – gromada stałocieplnych zwierząt z podtypu kręgowców. Jest najbardziej zróżnicowaną spośród gromad kręgowców lądowych – istnieje około 10 tys. gatunków ptaków, które zamieszkują ekosystemy na całym świecie. Ich wielkość waha się od 5 cm u koliberka hawańskiego do 2,7 m u strusia.

    Do tetanurów należały m.in.: allozaur, welociraptor oraz tyranozaur. Znane w zapisie kopalnym od środkowej jury, jednak nie wyklucza się przynależności do tetanurów (najczęściej uznawanego za teropoda) późnotriasowego archozaura z rodzaju Smok odkrytego w Lisowicach. Tetanury zostały zdefiniowane przez Jacques'a Gauthiera jako klad obejmujący wszystkie teropody bliżej spokrewnione z ptakami niż z ceratozaurami. Według zmodyfikowanej definicji Sereno z 2005 Tetanurae to najszerszy klad obejmujący Passer domesticus, ale nie Ceratosaurus nasicornis i Carnotaurus sastrei.

    Celurozaury (Coelurosauria) – grupa teropodów definiowana filogenetycznie jako wszystkie te gatunki, które są bliższe ptakom niż karnozaurom. Należą do niej między innymi tyranozauroidy, dromeozaury, ornitomimozaury i ptaki. Dzisiaj występuje tylko jedna grupa celurozaurów – ptaki.Jacques A. Gauthier (ur. 1948) – paleontolog kręgowców, morfolog i systematyk. Jeden z założycieli kladystyki w biologii.

    Klasyfikacja[]

  • Rząd Saurischia
  • Podrząd Theropoda
  • Infrarząd TETANURAE
  • Nadrodzina Megalosauroidea
  • Rodzina Megalosauridae
  • Rodzina Spinosauridae
  • Takson Avetheropoda
  • Takson Carnosauria
  • Takson Coelurosauria
  • Przypisy

    1. Przynależność Smoka do teropodów jest kwestią sporną; jego dokładna pozycja nie została jeszcze zbadana
    2. Wojciech Mikołuszko. Potwór z Lisowic. „National Geographic Polska”. 8 (107), s. 2–19, 2008. 
    3. Jacques A. Gauthier: Saurischian monophyly and the origin of birds. W: Kevin Padian (red.): The Origin of Birds and the Evolution of Flight. Memoirs of the California Academy of Sciences 8, 1986, s. 1–55.
    4. Sereno, P. C.: Tetanurae (ang.). Taxon Search. [dostęp 18 kwietnia 2009].
    Paul Sereno (ur. 11 października 1957 w Aurorze w stanie Illinois w Stanach Zjednoczonych) – amerykański paleontolog, wykładowca w University of Chicago, współpracownik National Geographic. Jego specjalnością są dinozaury – odkrył i opisał wiele nowych rodzajów, m.in.: afrowenatora, deltadroma, jobarię, suchomima i eoraptora – jednego z dwóch najwcześniejszych znanych dinozaurów. Podczas wykopalisk prowadzonych w północnej Afryce, m.in. w Nigrze, odnalazł niemal kompletny szkielet sarkozucha i pierwszą dobrze zachowaną czaszkę karcharodontozaura, na podstawie której opisał nowy gatunek – Carcharodontosaurus iguidensis. 14 sierpnia 2008 ogłoszono, że w październiku 2000 Sereno odnalazł na Saharze duże cmentarzysko, które wraz z archeologami badał przez osiem lat. Prowadził również prace w Ameryce Południowej.Wróbel zwyczajny, wróbel domowy, wróbel, jagodnik (Passer domesticus) – gatunek małego ptaka osiadłego z rodziny wróblowatych (Passeridae), zamieszkującego Europę i Azję. Pierwotnie ptak półpustyń i stepów, pochodzi prawdopodobnie z Półwyspu Arabskiego i Azji Mniejszej. Skolonizował ludzkie osiedla wraz z rozwojem rolnictwa, prawdopodobnie przed kilkoma tysiącami lat. Występuje wszędzie tam, gdzie mieszka człowiek. Introdukowany (celowo lub przypadkiem) w Ameryce Północnej, Australii i Nowej Zelandii.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Karnotaur (Carnotaurus) – rodzaj dużego teropoda z rodziny abelizaurów (Abelisauridae). Żył w późnej kredzie na terenie obecnej Ameryki Południowej. Jego szczątki znaleziono w Chubut (Patagonia) w Argentynie. Nazwa Carnotaurus oznacza „mięsożerny byk”.
    Karnozaury (Carnosauria) – grupa dużych dinozaurów mięsożernych występujących od jury do późnej kredy. Była ona różnie definiowana – niegdyś do karnozaurów wliczano wszystkie duże teropody (np. tyranozaury, megalozaury czy ceratozaury), nie zważając na różnice w ich budowie. Niektórzy klasyfikowali w tej grupie nawet przedstawicieli Crurotarsi, takich jak teratozaur, czy ornitozuch. Dopiero badania prowadzone w latach 1980–1990 wykazały, że nie są one ze sobą blisko spokrewnione i istnieje między nimi dużo różnic. Obecnie tyranozaury uznaje się za celurozaury, megalozaury za bazalne tetanury a ceratozaury za prymitywniejsze awerostry. Obecnie uważa się ją za grupę dinozaurów, którym bliżej do gatunku Allosaurus fragillis niż do Passer domesticus (zmodyfikowana definicja Holtza z 2004, powstała ze zmodyfikowanej definicji Holtza z 1995). Pod względem definicji jest ona równa następującym grupom: Allosauria (według definicji Paula z 1988), Allosauroidea (według definicji Paula Sereno z 1998) oraz Yangchuanosauria (Longrich, 2002). Ostatnio odkryto bardzo duże karnozaury takie jak giganotozaur czy tyranotytan, należące do największych znanych teropodów. Pod względem rozmiarów karnozaury ustępują tylko megalozauroidom, do których należy spinozaur – największy znany teropod. Charakterystycznymi cechami karnozaurów są: duże oczy, długa wąska czaszka oraz kość udowa będąca dłuższa niż piszczel. Ich mózgi przypominały budową mózgi aligatorów. Karnozaury łącznie z celurozaurami należą do grupy Avetheropoda, obejmującej ostatniego wspólnego przodka gatunków Allosaurus fragillis i Passer domesticus i wszystkich jego potomków.
    Ceratozaur (Ceratosaurus) – rodzaj dużego, dwunożnego, mięsożernego teropoda z grupy ceratozaurów. Nazwa Ceratosaurus oznacza „rogaty jaszczur”.
    Jura – drugi okres ery mezozoicznej. Trwała od 201 do 145 milionów lat temu. Nazwa pochodzi od gór Jura leżących we Francji i Szwajcarii. Wprowadził ją Alexander von Humboldt w 1823 r.
    Ceratozaury (Ceratosauria) – infrarząd dinozaurów z podrzędu teropodów. Obejmował zwierzęta mniej zaawansowane ewolucyjnie niż tetanury. Ceratozaury miały po cztery palce na „dłoniach”, podczas gdy późniejsze tetanury nie więcej niż trzy, a wcześniejsze herrerazaury – pięć. Znane w zapisie kopalnym od jury do końca kredy Ich szczątki znajdywano na wielu kontynentach, w Ameryce, Afryce, Eurazji.
    Spinozaury (Spinosauridae) – rodzina dużych teropodów z grupy tetanurów (Tetanurae). Budowa ich szczęk i zębów pozwala sądzić, że ich głównym pożywieniem były ryby, chociaż mogły polować też na inne dinozaury. Wartość izotopu tlenu δOp zawartego w zębach Spinosauridae odpowiada obecnej u współwystępujących z nimi żółwi i krokodylomorfów, jest jednak niższa niż u innych teropodów, co dowodzi, że spinozaurydy prowadziły ziemnowodny tryb życia, a nie jedynie polowały w wodzie. Wartości izotopu tlenu w zębach Spinosaurus z Maroka i Tunezji nie są tak wyraźne jak u innych przedstawicieli Spinosauridae, co sugeruje, że spinozaur prowadził bardziej oportunistyczny tryb życia i mógł występować zarówno w siedliskach lądowych, jak i wodnych. Nie jest jasne, czy spinozaury były głównie lądowymi drapieżnikami, czy raczej rybożercami, na co wskazywałyby ich wydłużone szczęki, stożkowate zęby i wysoko położone nozdrza. Alan Charig i Angela Milner zasugerowali rybożerność barionyksa. Jedyne wskazówki co do diety spinozaurów pochodzą z Europy i Ameryki Południowej. Odnaleziono barionyksa z rybimi łuskami i kośćmi młodego iguanodona w żołądku, podczas gdy odkryta w Ameryce Południowej kość pterozaura ze śladami zębów dowodzi, że spinozaury czasami zjadały te latające archozaury. Nie jest jednak pewne, czy teropody polowały na pterozaury, czy pożywiały się ich padliną
    Smok – rodzaj dużego drapieżnego archozaura żyjącego w późnym triasie na terenach współczesnej Europy. Jego skamieniałości pochodzą z datowanych na przełom noryku i retyku (205 – 200 mln lat) osadów w cegielni w Lisowicach. Mierząc 5 – 6 m długości, z czego blisko 50 – 60 cm przypadało na czaszkę, był jednym z największych triasowych archozaurów. Jego pozycja filogenetyczna jest trudna do ustalenia – Smok wykazuje pewne cechy występujące u teropodów, rauizuchów i bardziej prymitywnych archozaurów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.024 sek.