• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Terytorium zorganizowane

    Przeczytaj także...
    Stany Zjednoczone Ameryki – państwo związkowe złożone z 50 stanów, w tym 48 tzw. stanów kontynentalnych oraz stanu Alaska – oddzielonego od pozostałych stanów kontynentalnych obszarem Kanady – i stanu Hawaje, położonego na archipelagu o tej samej nazwie. W 1791 roku wydzielony został dodatkowo okręg stołeczny (Dystrykt Kolumbii, potocznie zwany Waszyngtonem), będący oficjalną stolicą państwa.Guam (Terytorium Guamu) – wyspa w południowej części archipelagu Marianów, w Mikronezji, terytorium nieinkorporowane Stanów Zjednoczonych Ameryki.
    Mariany Północne (Wspólnota Marianów Północnych; ang.: Northern Mariana Islands, Commonwealth of the Northern Mariana Islands; czamorro: Notte Mariånas, Sankattan Siha Na Islas Mariånas) – terytorium stowarzyszone (Terytorium zorganizowane o statusie wspólnoty -US Commonwealth) Stanów Zjednoczonych położone w północno-zachodniej Oceanii.

    Terytorium zorganizowane – terytorium objęte przez Kongres Stanów Zjednoczonych ustawą Organic Act formalizującą terytorialny system rządów. Terytoria te dzielą się na terytoria inkorporowane i terytoria nieinkorporowane.

    Zorganizowane terytoria inkorporowane to integralne części Stanów Zjednoczonych, zalążki stanu, w których wprowadzono trójpodział władzy, ale bez konstytucji stanowej. Jest to stan przejściowy przed przekształceniem w stan. Obecnie nie istnieją tego typu terytoria – ostatnie Terytorium Hawajów zostało przekształcone w stan w 1959 roku.

    Stany Zjednoczone są jednym z ośmiu państw świata posiadających terytoria zależne. Terytoria te położone są w Oceanii (11 terytoriów) i na Karaibach (3 terytoria). Spośród tych 14 terytoriów na 9 nie ma stałych mieszkańców (na trzech z nich jest personel wojskowy lub naukowy).Terytorium stowarzyszone, autonomiczne terytorium stowarzyszone, państwo stowarzyszone – terytorium zależne o znacznej lub pełnej autonomii pozostające, w relacji podległości z państwem niepodległym. Według M. Sobczyńskiego można w takim przypadku używać określenia „państwo stowarzyszone”, gdyż można mówić o „państwie zależnym”, przy czym zaznacza, że według wielu badaczy pojęcie „państwo” zarezerwowane jest wyłącznie dla jednostek w pełni suwerennych, a zatem stosując termin „państwo stowarzyszone” należy rozróżnić dwa rodzaje jednostek politycznych – stowarzyszenie państw w pełni suwerennych i stowarzyszenie z państwem suwerennym państw (terytoriów) niesuwerennych. W odróżnieniu od państw pozostających w wolnym stowarzyszeniu terytoria czy "państwa" stowarzyszone nie mają międzynarodowo uznanej niepodległości de facto jednak posiadają pełną autonomię wewnętrzną i odrębność co odróżnia je od terytoriów zależnych.

    Zorganizowane terytoria nieinkorporowane to terytoria zależne Stanów Zjednoczonych, dla których Kongres Stanów Zjednoczonych przyjął Organic Act. Obecnie istnieją cztery takie terytoria: Guam (od 1970), Mariany Północne (od 1978, wspólnota – US Commonwealth – autonomiczne terytorium stowarzyszone), Portoryko (od 1994, US Commonwealth, autonomiczne terytorium stowarzyszone) i Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych (od 1954).

    Pojęcie autonomia pochodzi od (staro)greckiego αυτονομία, (αὐτονομία) autonomía = możliwość stanowienia norm samemu sobie, samodzielność prawna. Dziś używa się go w zależności od dyscypliny (gospodarka, prawo, polityka) lub kontekstu w znaczeniu suwerenność, niezawisłość, niezależność, samorządność, (całkowita lub częściowa).Podział władz – model organizacji funkcjonowania państwa, spopularyzowany przez francuskiego myśliciela oświecenia, Monteskiusza. Przeciwstawiany jest modelowi jednolitości władzy państwowej.

    Początkowo terytoria nie posiadały autonomii, a rząd federalny sprawował kontrolę nad polityką, która w późniejszych stanach należała do władz lokalnych. W miarę wzrastania liczby ludności, terytoria dzielone były na mniejsze, z których powstawały nowe stany lub których fragmenty przyjmowano do wcześniej powstałych stanów. Współczesne terytoria mają konstytucje, jednak w odmiennej formie i nie kwalifikują się jako członkowie Unii, bardziej jako kolonie.

    Portoryko (hiszp. Puerto Rico – "bogaty port") – terytorium zorganizowane nieinkorporowane Stanów Zjednoczonych o statusie wspólnoty (US Commonwealth), leżące na wyspie o tej samej nazwie (i kilku innych mniejszych wyspach) w Ameryce Środkowej, nad Oceanem Atlantyckim i Morzem Karaibskim.Terytorium nieinkorporowane (ang. unincorporated territories) – forma ustrojowa niektórych terytoriów zależnych Stanów Zjednoczonych, które znajdują się pod jurysdykcją Stanów Zjednoczonych, lecz obowiązują na nich tylko wybrane elementy amerykańskiej Konstytucji (w odróżnieniu od terytoriów inkorporowanych, w których obowiązuje cała Konstytucja).

    Pierwszym zorganizowanym terytorium było powstałe w 1787 Terytorium Północno-Zachodnie, późniejszy Zarząd Północno-Zachodni. Był on prototypem dla późniejszych takich terytoriów.

    Linki zewnętrzne[]

  • Department of the Interior



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych (United States Virgin Islands) – terytorium zależne Stanów Zjednoczonych w Ameryce Środkowej, w basenie Morza Karaibskiego, obejmujące 3 duże wyspy wulkaniczne i kilkadziesiąt mniejszych wysepek koralowych w południowej części archipelagu Wysp Dziewiczych. Największe wyspy to: Saint Croix - 214,7 km², Saint Thomas - 80,9 km² i Saint John - 50,8 km².
    Terytorium Hawajów - terytorium zorganizowane Stanów Zjednoczonych istniejące od 12 sierpnia 1898 do 21 sierpnia 1959.
    Kongres Stanów Zjednoczonych (ang. United States Congress) – dwuizbowy parlament, najwyższy organ przedstawicielski i zasadniczy organ władzy ustawodawczej w Stanach Zjednoczonych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.021 sek.