Termometr

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Elektroniczny termometr lekarski

Termometrprzyrząd do pomiaru temperatury metodą pośrednią, na podstawie zmiany pod wpływem temperatury właściwości termometrycznej ciała termometrycznego zastosowanego w termometrze. Zakres mierzonych temperatur i zastosowań termometru w znacznym stopniu zależy od ciała termometrycznego i właściwości termometrycznej. Termometr może służyć do pomiaru dowolnej temperatury w określonym zakresie lub wskazywania tylko wybranych wartości temperatury (wskaźniki temperatury)

Daniel Gabriel Fahrenheit (ur. 24 maja 1686 w Gdańsku, zm. 16 września 1736 w Hadze) – holenderski fizyk i inżynier pochodzenia niemieckiego. Większość okresu naukowego spędził w Niderlandach. Wynalazca termometru rtęciowego, twórca skali temperatur używanej w niektórych krajach anglosaskich.Alkohole – związki organiczne zawierające jedną lub więcej grup hydroksylowych połączonych z atomem węgla w hybrydyzacji sp.

Rodzaje termometrów[ | edytuj kod]

Podział termometrów ze względu na zasadę działania[ | edytuj kod]

Alkoholowy termometr zaokienny
  • termometr cieczowy – wykorzystuje zjawisko rozszerzalności cieplnej cieczy (przeważnie rtęci albo alkoholu):
  • termometr rtęciowy – dla temperatur od −38 °C (temp. topnienia rtęci) do +356 °C (temp. wrzenia rtęci),
  • termometr alkoholowy – dla temperatur od −70 do +120 °C; np. termometr pokojowy;
  • termometr bimetalowy, w którym wykorzystuje się różnice w rozszerzalności cieplnej dwóch metali;
  • termometr gazowy – czynnikiem roboczym jest gaz, mierzy się parametry gazu np. objętość przy stałym ciśnieniu lub ciśnienie przy stałej objętości;
  • termometr parowy – wykorzystuje zależność ciśnienia pary nasyconej od temperatury, stosowany w termostatach np. samochodowych;
  • termometr radiacyjny – działa na zasadzie pomiaru promieniowania emitowanego przez ciała (np. pirometr lub kamera termowizyjna);
  • termometr elektryczny – wykorzystuje wpływ temperatury na właściwości elektryczne materiałów wykorzystywanych do budowy czujników:
  • termometr rezystancyjny – wykorzystujący zależność rezystancji metali i półprzewodników od temperatury. Materiały stosowane w tego typu czujnikach:
  • platyna,
  • brąz,
  • półprzewodniki,
  • specjalne stopy (patrz termistor),
  • termometr wykorzystujący zmianę różnicy potencjałów na stykach różnych materiałów wraz z temperaturą:
  • termoparę (termometr termoelektryczny) – wykorzystuje zjawisko Seebecka,
  • termometr półprzewodnikowy;
  • termometr magnetyczny (paramagnetyczny) – do pomiaru temperatur mniejszych niż 1 kelwin.
  • Konstrukcja i zastosowane materiały umożliwiają stosowanie termometrów w miejscach pomiaru, gdzie występują wstrząsy, media agresywne i temperatura do 300 °C w zależności od materiału, z którego dany termometr został wykonany. Termometry półprzewodnikowe są produkowane jako układy scalone. Przykładem takiego układu są termometry DS18B20, których dokładność bez skalowania wynosi 0,5 °C a po przeskalowaniu 0,01 °C.

    Stop metali (dawniej także: aliaż) – tworzywo o właściwościach metalicznych, w którego strukturze metal jest osnową, a poza nim występuje co najmniej jeden dodatkowy składnik, zwany dodatkiem stopowym. Dodatki są wprowadzane w celu poprawienia wytrzymałościowych właściwości materiału. Zwykle pogarszają plastyczność, przewodnictwo elektryczne, przewodnictwo cieplne. Często zmniejszają również odporność na korozję.Termopara (termoogniwo, termoelement, ogniwo termoelektryczne) – element obwodu elektrycznego składający się z dwóch różnych materiałów i wykorzystujący zjawisko Seebecka zachodzące na ich styku. Termopara jest wykorzystywana jako czujnik temperatury.

    Podział termometrów ze względu na przeznaczenie[ | edytuj kod]

    Termometr meteorologiczny, minimalno-maksymalny
  • termometr lekarski – zakres temperatur: od 35 do 42 °C (termometry elektroniczne od 32 °C do 42 °C); jego odmianą jest termometr owulacyjny; są to termometry temperatury maksymalnej;
  • termometr meteorologiczny – jest to zespół dwóch termometrów, maksymalnego i minimalnego;
  • termometr zaokienny – zakres temperatur: od −50 do 50 °C;
  • termometr pokojowy – zakres temperatur: od 0 do 40 °C;
  • termometr laboratoryjny – zakres temperatur: bardzo różny (zazwyczaj od 0 do 150 °C).
  • Historia[ | edytuj kod]

    Pierwszy termometr – odmienny od znanych dziś – wynalazł w 210 roku p.n.e. grecki pisarz i mechanik – Filon z Bizancjum.

    Temperatura – jedna z podstawowych wielkości fizycznych (parametrów stanu) w termodynamice. Temperatura jest związana ze średnią energią kinetyczną ruchu i drgań wszystkich cząsteczek tworzących dany układ i jest miarą tej energii.Kelwin – jednostka temperatury w układzie SI równa 1/273,16 temperatury termodynamicznej punktu potrójnego wody, oznaczana K. Definicja ta odnosi się do wody o następującym składzie izotopowym: 0,00015576 mola H na jeden mol H, 0,0003799 mola O na jeden mol O i 0,0020052 mola O na jeden mol O.

    Pierwszy precyzyjny termometr powstał w XVIII w., stworzony przez Gabriela Fahrenheita.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • gorączka
  • temperatura
  • cechowanie termometru
  • termometr Galileusza
  • Filon z Bizancjum (stgr. Φίλων ὁ Βυζάντιος Philon ho Byzantios) – grecki pisarz i mechanik. Przypisuje się mu wynalezienie pierwszego termometru i katapulty. Wynalazku tego dokonał w 210 roku p.n.e.. Jest autorem:Platyna (Pt, łac. platinum) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym, metal szlachetny. Nazwa pochodzi od hiszpańskiego słowa platina, zdrobnienia słowa oznaczającego srebro. Pierwiastek ten był znany w Ameryce jeszcze w czasach prekolumbijskich. Do Europy został sprowadzony w 1750 roku przez Hiszpanów, którzy sądzili, że jest to tylko odmiana srebra. Platyna posiada 36 izotopów z zakresu mas 172–201. W naturalnym składzie izotopowym występują izotopy 190, 192, 194, 195, 196 i 198, z których 194, 195, 196 i 198 są trwałe i stanowią główną część składu.




    Warto wiedzieć że... beta

    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Termometr Galileusza (nazywany też termoskopem) – przyrząd służący do oceny temperatury otoczenia; odpowiednio wykalibrowany może pełnić funkcję termometru. Obecnie używany głównie w charakterze gadżetu, zabawki lub elementu sztuki użytkowej.
    Termometr bimetaliczny – termometr, w którym pomiar temperatury odbywa się za pomocą układu bimetalicznego wewnątrz czujnika termometrycznego. Element bimetaliczny to dwa nierozerwalnie połączone paski różnych metali. Każdy z metali ma inny współczynnik rozszerzalności cieplnej, dzięki czemu element zmienia krzywiznę przy zmianie jego temperatury. Sam system bimetaliczny składa się z paska bimetalicznego zwiniętego śrubowo albo spiralnie, zależnie od rozmiaru czujnika i mierzonej temperatury.
    Termometr alkoholowy - termometr cieczowy, w którym jako cieczy pomiarowej użyto zabarwionego alkoholu. Nadaje się do mierzenia temperatur w zakresie od -70 °C do + 120 °C.
    Rozszerzalność cieplna (rozszerzalność termiczna) – właściwość fizyczna ciał polegająca na zwiększaniu się ich długości (rozszerzalność liniowa) lub objętości (rozszerzalność objętościowa) w miarę wzrostu temperatury.
    Zjawisko Seebecka – zjawisko termoelektryczne polegające na powstawaniu siły elektromotorycznej w obwodzie zawierającym dwa metale lub półprzewodniki gdy ich złącza znajdują się w różnych temperaturach.
    Brązy – stopy miedzi z cyną lub innymi metalami i ewentualnie innymi pierwiastkami, w których zawartość miedzi zawiera się w granicach 80-90% wagowych (stopy miedzi, które nie noszą nazwy "brąz", to mosiądze – stopy miedzi i cynku oraz miedzionikiel – stop miedzi z niklem). Składy brązów specyfikuje Polska Norma PN-xx/H-87050.

    Reklama