• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Terminolog

    Przeczytaj także...
    Leksykografia (gr. leksikón - słownik + gráphõ - piszę) – nauka zajmująca się metodami tworzenia słowników i encyklopedii oraz opracowywaniem haseł i sposobem ich objaśniania.Glosariusz (gr. γλωσσα, wym. glōssa – język, niejasne słowo wymagające objaśnienia) – słownik trudniejszych, mniej popularnych wyrazów, zwykle umieszczany na końcu książki.
    Biuro tłumaczeń lub agencja tłumaczeń – przedsiębiorstwo usługowe wykonujące tłumaczenia z języka źródłowego na docelowy oraz inne pokrewne usługi (adiustacja, korekta, formatowanie, redakcja tekstu, DTP, konsultacja językowa, lokalizacja).

    Terminolog – specjalista w dziedzinie zarządzania terminologią, czyli tworzenia uporządkowanego zasobu terminów (słów oraz zwrotów) używanych w danej dziedzinie działalności lub organizacji. Praca terminologiczna obejmuje najczęściej, choć nie zawsze, dopasowanie zasobu terminologicznego w jednym języku do analogicznego zasobu w innym lub innych językach.

    Termin można zdefiniować jako nazwę, o umownie ustalonym znaczeniu, przyporządkowaną do pojęcia wchodzącego w zakres zainteresowań określonej dziedziny: nauki, techniki, gospodarki, działalności zawodowej, działalności wychowawczej, sportu itp.Czasownik – odmienna oraz samodzielna część mowy przedstawiająca dziejące się czynności oraz niektóre stany. W zdaniu tworzy orzeczenie. Czasowniki są nazwami czynności jakie wykonują w danym czasie istoty żywe, narzędzia lub maszyny, oraz nazwami stanów, w jakich te istoty bądź przedmioty się znajdują. Nie w każdym języku da się wyróżnić jasną klasę czasowników, np. w języku japońskim przymiotniki mają wiele właściwości charakterystycznych dla czasowników.

    Terminolog a leksykograf[ | edytuj kod]

    Terminolog wykonujący praktyczną pracę nad uporządkowaniem danego obszaru terminologii w formie słownika terminologicznego lub glosariusza bywa nazywany terminografem. Podstawowa różnica między terminografem i leksykografem polega na tym, że terminograf opisuje ściśle określony zasób terminów fachowych (w przeważającej części rzeczowników, czasowników i przymiotników), a nie cały zasób leksykalny danego języka, co jest celem leksykografa. Druga różnica to fakt, że terminologia ma zwykle wymiar preskryptywny (normatywny), natomiast leksykografia reprezentuje podejście deskryptywne (opisowe) do języka. Trzecia ważna różnica wynika z kierunku pracy obu specjalistów. Terminograf wychodzi od abstrakcyjnego pojęcia, do którego stara się dopasować najwłaściwszy i jednoznaczny termin o precyzyjnie zdefiniowanym znaczeniu (podejście onomazjologiczne). Leksykograf z kolei kieruje swoje zainteresowanie na realnie istniejące w języku słowa, których różnych znaczeń stara się następnie dociec (podejście semazjologiczne) i jak najlepiej je opisać.

    Taksonomia (gr. taksis – układ, porządek + nomos – prawo) – poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach i metodach klasyfikowania, w szczególności o tworzeniu i opisywaniu jednostek systematycznych (taksonów) i włączaniu ich w układ kategorii taksonomicznych.Preskryptywizm (łac. praescribere „przepisywać, ordynować”; także: normatywizm) – dążność do formułowania norm i wzorców posługiwania się językiem naturalnym, z zamiarem wywarcia wpływu na jego użytkowników, aby trzymali się proponowanych środków. Prawidła te mogą regulować aspekty języka takie jak wymowa, fleksja, leksyka, semantyka, składnia i frazeologia, a także konwencje zewnętrznojęzykowe takie jak ortografia i interpunkcja. Dążeniom preskryptywnym towarzyszy zwykle tendencja do określania nieaprobowanych form jako z gruntu „gorszych”, „niewłaściwych” bądź „nielogicznych”; związane są z nimi również normatywne koncepcje błędu i poprawności językowej. Formalny normatywizm bywa uwarunkowany powstawaniem państw narodowych i kształtowaniem się ustandaryzowanych języków ogólnych, postrzeganych jako symbole jedności narodowej, a także dążeniami regularyzacyjnymi wynikającymi z rozwoju techniki i piśmienności.

    Terminolog jako zawód[ | edytuj kod]

    Terminolog pracuje zwykle jako osoba wspierająca większy zespół tłumaczy pisemnych lub ustnych, by odciążyć ich od żmudnych poszukiwań terminologicznych oraz zapewnić im łatwy dostęp do wypracowanych już ekwiwalentów zebranych np. w formie tematycznych glosariuszy i baz terminologicznych. Najczęściej stanowisko terminologa tworzone jest w dużych agencjach tłumaczeń oraz organizacjach międzynarodowych prowadzących działalność w dwóch lub większej liczbie języków, gdzie konsekwentna polityka językowa organizacji staje się koniecznością. Coraz częściej jednak nawet prywatne firmy zaczynają doceniać spójną politykę językową jako ważną wartość korporacyjną.

    Tłumacz – osoba, która dzięki znajomości co najmniej dwóch języków dokonuje przekładu wypowiedzi lub tekstu pisanego z języka źródłowego na język docelowy. Tłumaczenie wymaga nie tylko rozumienia tekstu, ale również sprawnego wyrażania jego treści w języku, na który ma być tłumaczony. Oprócz wysokich kompetencji językowych, dobry tłumacz powinien cechować się umiejętnością szybkiego uczenia się i wszechstronną wiedzą, a przynajmniej dobrą orientacją w swojej specjalizacji. Tłumacz musi także być osobą wzbudzającą zaufanie obu stron, którym umożliwia komunikację.ICD - Międzynarodowa klasyfikacja chorób i procedur medycznych. Stworzona przez WHO (ang. World Health Organization, pl. Światowa Organizacja Zdrowia). Jest to tłumaczenie terminologii medycznej na kody, które ułatwiają organizację pracy, stawianie diagnoz, a także prowadzenie badań statystycznych w zakresie chorobowości i umieralności. Klasyfikacja składa się z trzech tomów:

    W dobie globalizacji i unifikacji rośnie popyt na profesjonalne zarządzanie terminologią poszczególnych dziedzin z wykorzystaniem metod taksonomicznych, czego dowodzą na przykład liczne inicjatywy normalizacyjne czy tworzenie międzynarodowych i wielojęzycznych klasyfikacji np. gospodarczych lub medycznych.

    Organizacje międzynarodowe – niejednorodna grupa uczestników stosunków międzynarodowych dzieląca się pod względem statusu prawnomiędzynarodowego na międzynarodowe organizacje rządowe (ang. International Governments Organizatons – IGOs) i międzynarodowe organizacje pozarządowe (ang. International Non-Government Organizatons – INGOs). Mianem rządowych określa się zorganizowane przez państwo struktury utworzone w celu rozwoju współpracy. Muszą być one związkiem minimum trzech suwerennych państw, posiadać zdefiniowany cel i być powołane z mocy umowy międzynarodowej. Z kolei określenie międzynarodowych organizacji pozarządowych zdefiniowano w rezolucji RGiS ONZ z 27 lutego 1950 jako organizacje działające w sferze stosunków międzynarodowych, które nie zostały utworzone na podstawie umowy międzynarodowej. Ponadto członkostwo w tych organizacjach z natury jest otwarte dla zainteresowanych stron. Ich działalność opiera się na statutach i regulaminach, czyli aktach o charakterze wewnętrznym.Rzeczownik – samodzielna składniowo i semantycznie odmienna część mowy nazywająca rzeczy, obiekty, miejsca, osoby, organizmy, zjawiska, pojęcia abstrakcyjne. Rzeczownik w języku polskim pełni funkcję głownie podmiotu w zdaniu, może też pełnić funkcję dopełnienia, okolicznika, przydawki lub orzecznika. Może odmieniać się przez liczby i przypadki, występuje w rodzajach. Odmianę rzeczowników przez przypadki określa się mianem deklinacji. Istnieje także grupa rzeczownikow całkowicie nieodmiennych (np. atelier, kiwi, bikini, taxi, kakadu, kamikaze itp.). Rzeczownik tworzy związki składniowe i semantyczne z rzeczownikami (zaimkami rzeczownymi), przymiotnikami (zaimkami przymiotnymi), liczebnikami (zaimkami liczebnymi) i czasownikami lub (rzadko) przysłówkami (zaimkami przysłówkowymi).

    Obecnie terminolog korzysta w znacznym stopniu z elektronicznych baz danych zwykle współpracujących lub zintegrowanych z oprogramowaniem typu CAT oraz innym oprogramowaniem wykorzystywanym w danej organizacji (np. do tworzenia specyfikacji technicznej, instrukcji obsługi czy materiałów marketingowych), co pozwala na uzyskanie spójności terminologicznej na wszystkich etapach tworzenia produktu finalnego.

    Stowarzyszenie Elektryków Polskich (SEP) – polska organizacja pozarządowa integrująca środowisko elektryków polskiego pochodzenia z całego Świata. Dzięki otwartej formule członkostwa zrzesza ona zarówno inżynierów, jak i techników, oraz młodych adeptów (uczniów techników i szkół zawodowych) szeroko rozumianej elektryki. SEP zajmuje się głównie działalnością popularyzatorską oraz edukacyjną (szkolenia uprawniające do obsługi urządzeń elektrycznych, w tym uprawnienia do 1 kV). Zajmuje się także oceną zgodności wyrobów elektrycznych niskiego napięcia (od 1933 r.), poprzez Biuro Badawcze ds. Jakości, agendę SEP posiadającą akredytacje krajowe oraz uznania najbardziej prestiżowych organizacji międzynarodowych i europejskich. Prowadzi też szeroko zakrojoną współpracę międzynarodową występując pod angielską nazwą Association of Polish Electrical Engineers. Należy do krajowej Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych w Polsce oraz do europejskiej organizacji EUREL.Polityka językowa – zbiór zasad i założeń przyjęty przez władze danego państwa w stosunku do języka lub języków obowiązujących bądź używanych na jego terenie. Obejmuje ona przyjęcie języka urzędowego, określenie sposobu jego nauczania, status języków mniejszości narodowych a także stosunek do ochrony języka przed wpływem obcych kultur.

    Oprócz zawodowych terminologów ich zadania, w zakresie swoich specjalności i głównie na własny użytek, wykonują często również naukowcy i przedstawiciele poszczególnych grup zawodowych. Przykładem może być działająca w latach 50. i 60. Centralna Komisja Słownictwa Elektrycznego Stowarzyszenia Elektryków Polskich. Efektem jej pracy było uporządkowanie słownictwa elektrycznego w Polsce oraz opublikowanie wielu słowników i artykułów naukowych z tego zakresu. Ubocznym efektem pracy tej komisji było sformułowanie przez M. Mazura czternaście zasad terminologii technicznej, których znaczenie wykracza poza tę dziedzinę.

    Słowo to elementarna część mowy. Jego pisanym odpowiednikiem jest wyraz. Za pomocą słów określamy wszelkie pojęcia rzeczywiste i abstrakcyjne, także myślimy na ogół słowami. Wiele słów składa się na mowę.Globalizacja – ogół procesów prowadzących do coraz większej współzależności i integracji państw, społeczeństw, gospodarek i kultur, czego efektem jest tworzenie się "jednego świata", światowego społeczeństwa; zanikanie kategorii państwa narodowego; kurczenie się przestrzeni społecznej i wzrost tempa interakcji poprzez wykorzystanie technologii informacyjnych oraz wzrost znaczenia organizacji ponad- i międzynarodowych, w szczególności ponadnarodowych korporacji. Geneza tego procesu lokowana jest w epoce odkryć geograficznych, dokonywanych przez Europejczyków od XV wieku, a rozpatrywany w nauce jest on dopiero od lat 80. XX wieku, mimo, że kwestia tworzenia porządku ponadnarodowego podejmowana była już na początku wieku XIX. Globalizacja jako realne zjawisko przez część naukowców jest postrzegana sceptycznie. Jest ona również postrzegana jako zjawisko powodujące wzrost nowych, nieprzewidywalnych form ryzyka oraz wzrost nierówności społecznych w skali globu czy też w skali poszczególnych społeczeństw. Skutki tych procesów nie są do końca rozpoznane, mogą prowadzić zarówno do większej homogenizacji kultury, jak i do jej kreolizacji i zwiększenia różnorodności kulturowej.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Jerzy Pieńkos, Przekład i tłumacz we współczesnym świecie. Aspekty lingwistyczne i pozalingwistyczne, Warszawa: PWN, 1993, s. 496, ISBN 83-01-10998-X, OCLC 830055696.




  • Warto wiedzieć że... beta

    Baza danych – zbiór danych zapisanych zgodnie z określonymi regułami. W węższym znaczeniu obejmuje dane cyfrowe gromadzone zgodnie z zasadami przyjętymi dla danego programu komputerowego specjalizowanego do gromadzenia i przetwarzania tych danych. Program taki (często pakiet programów) nazywany jest „systemem zarządzania bazą danych” (ang. database management system, DBMS).
    Deskryptywizm (łac. describere „opisywać”) – dążność do opisowego ujmowania zachowań językowych. Deskryptywizm zakłada obiektywny i systematyczny opis języka, odwierciedlający empiryczne fakty praktyki językowej. Podejście to przeciwstawia się preskryptywizmowi, którego celem jest propagowanie pewnej formy języka oraz formułowanie i egzekwowanie jej zasad, zwłaszcza w kontekstach edukacyjnych.
    Przymiotnik – część mowy określająca cechy istot żywych (ludzi i zwierząt), rzeczy, zjawisk, pojęć i stanów. Nazwa wywodzi się od słowa „przymiot” – czyli cecha, właściwość i określa właściwości dostrzegalne ludzkimi zmysłami oraz pozazmysłowe wywnioskowane z zachowania istot żywych bądź właściwości przedmiotów. W przypadku zjawisk czy pojęć przymiotniki mogą mieć także charakter abstrakcyjny.
    Marian Mazur (ur. 7 grudnia 1909 w Radomiu, zm. 21 stycznia 1983 w Warszawie) – naukowiec zajmujący się elektrotermią i cybernetyką, twórca polskiej szkoły cybernetycznej.
    Tłumaczenie wspomagane komputerowo (z ang. computer-assisted translation - CAT) jest formą tłumaczenia realizowanego przy użyciu komputera z wykorzystaniem specjalnego oprogramowania usprawniającego proces przekładu. CAT nie należy mylić z tzw. tłumaczeniem maszynowym, które zakłada realizację całości procesu tłumaczenia za pomocą automatycznych algorytmów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.