• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Terizinozauroidy

    Przeczytaj także...
    Alśazaur (Alxasaurus) – rodzaj dinozaura z grupy celurozaurów, z nadrodziny terizinozauroidów; jego nazwa znaczy "jaszczur z Alxa" (od nazwy pustyni, na której znaleziono jego szczątki).Terizinozaur (Therizinosaurus) – dinozaur z grupy celurozaurów, z nadrodziny terizinozauroidów. Był największym i jednym z najpóźniejszych przedstawicieli terizinozauroidów.
    Beipiaozaur (Beipiaosaurus) – rodzaj teropoda z grupy celurozaurów, bazalnego przedstawiciela nadrodziny terizinozauroidów (Therizinosauroidea). Jego nazwa oznacza „jaszczur z Beipiao”.

    Terizinozauroidy (Therizinosauroidea) – nadrodzina dinozaurów z grupy celurozaurów

    Dinozaury te sprawiły nieco problemów, zwłaszcza, jeśli chodzi o systematykę. Klasyfikowane są jako teropody, ale mają też cechy całkowicie odmienne od tej grupy. Mają ptasiopodobne miednice, jak dromeozaury; bezzębne dzioby, podobnie jak ornitomimozaury czy ptaki. Wszystkie cztery palce u stóp są zwrócone do przodu, natomiast u reszty teropodów pierwszy wewnętrzny palec jest zredukowany i zwrócony do tyłu. Jedna z teorii twierdzi, że Therizinosauroidea jest grupą dinozaurów ptasiomiednicznych, ze względu na miednice, dzioby, i czteropalczaste stopy. Inna teoria jest taka, że dinozaury te są potomkami prozauropodów, z powodu kształtu zębów, znajdujących się w głębi szczęk. Odkrycie alśazaura – prymitywniejszego od wcześniej poznanych – podtrzymuje tezę o przynależności tej grupy do teropodów, ponieważ miał kilka cech celurozaurów. Później odkryto jeszcze starszego terizinozauroida, beipiaozaura, który miał właśnie pierwszy palec stopy zredukowany, a oprócz tego ciało pokryte piórami.

    Suzhousaurus – rodzaj teropoda należącego do nadrodziny Therizinosauroidea. Żył we wczesnej kredzie na terenie dzisiejszej Azji. W prowincji Gansu w północnych Chinach odnaleziono fragmenty dwóch szkieletów pozaczaszkowych, w tym kość ramienną, dowodzącą, że zwierzę to należało to Therizinosauroidea. Analiza kladystyczna przeprowadzona przez Li i współpracowników, którzy opisali rodzaj, wykazała, że Suzhousaurus był formą bardziej pochodną od beipiaozaura i falkariusa oraz bardziej bazalną od alśazaura i przedstawicieli Therizinosauridae. Według tej analizy taksonem siostrzanym do Suzhousaurus jest notronych i te dwa rodzaje tworzą klad. Podobnie jak żyjący w tym samym okresie „Nanshiungosaurus” bohlini, Suzhousaurus był jednym z największych wczesnokredowych terizinozauroidów.Ornitomimozaury (Ornithomimosauria) – grupa strusiopodobnych teropodów, do której należały m.in.: archeornitomim, gallimim, strutiomim i dromicejomim.

    Wciąż nie jest pewne, z którą grupą teropodów terizinozauroidy są najbliżej spokrewnione: z deinonychozaurami, ornitomimozaurami, czy owiraptorozaurami, na co wskazywałyby pióra beipiaozaura. Część naukowców uważa je za najbardziej bazalnych przedstawicieli grupy maniraptorów.

    Owiraptorozaury (łac. – „jaszczury złodzieje jaj”) – grupa teropodów, obejmująca takie dinozaury jak m.in. Oviraptor i Gigantoraptor. Podzielona jest ona na kilka rodzin. Owiraptorozaury są blisko spokrewnione z ptakami, a niektórzy badacze (np. Osmólska i inni, 2004) uważają je za wtórnie nielotne ptaki. Należą do większej grupy Oviraptoriformes, zdefiniowanej przez Paula Sereno jako obejmującej dinozaury bliżej spokrewnione z owiraptorem niż z wróblem.Ptaki (Aves) – gromada stałocieplnych zwierząt z podtypu kręgowców. Jest najbardziej zróżnicowaną spośród gromad kręgowców lądowych – istnieje około 10 tys. gatunków ptaków, które zamieszkują ekosystemy na całym świecie. Ich wielkość waha się od 5 cm u koliberka hawańskiego do 2,7 m u strusia.

    Terizinozauroidy były wszystkożerne. Obecnie przypuszcza się, że w trakcie swojej ewolucji przeszły z diety mięsnej na roślinną, lecz niektóre rodzaje mogły żywić się również owadami.

    Do niedawna uważano, że terizinozauroidy najpierw pojawiły się w Azji, a później na obszarze Ameryki Północnej. Po odnalezieniu w 2005 r. szczątków nowego rodzaju tej grupy dinozaurów – falkariusa – pogląd ten uległ zmianie. Odnalezione w Azji terizinozauroidy, takie jak terizinozaur, czy też każdy inny, były bardziej zaawansowane ewolucyjnie niż falkarius. Sugeruje to, że terizinozauroidy nie pojawiły się wpierw w Azji a potem w Ameryce Północnej, lecz odwrotnie.

    Celurozaury (Coelurosauria) – grupa teropodów definiowana filogenetycznie jako wszystkie te gatunki, które są bliższe ptakom niż karnozaurom. Należą do niej między innymi tyranozauroidy, dromeozaury, ornitomimozaury i ptaki. Dzisiaj występuje tylko jedna grupa celurozaurów – ptaki.Segnozaur ("wolny jaszczur", z łac. segnis – "wolny" lub "niemrawy" oraz gr. sauros – "jaszczur") – duży dinozaur należący do nadrodziny terizinozauroidów z grupy celurozaurów. Żył w epoce późnej kredy (ok. 98-90 milionów lat temu), występował w Azji na terenie współczesnej Mongolii. Został odkryty i opisany w 1979 r. przez dr A. Perle na podstawie fragmentarycznych skamieniałości należących do trzech osobników.

    Klasyfikacja[]

  • Nadrodzina terizinozauroidy (Therizinosauroidea)
  • beipiaozaur (Beipiaosaurus)
  • falkarius (Falcarius)
  • Rodzina alśazaury (Alxasauridae)
  • alśazaur (Alxasaurus)
  • Rodzina terizinozaury (Therizinosauridae)
  • enigmozaur (Enigmosaurus)
  • erlianzaur (Erliansaurus)
  • erlikozaur (Erlikosaurus)
  • nanszjungozaur (Nanshiungosaurus)
  • Neimongosaurus
  • notronych (Nothronychus)
  • segnozaur (Segnosaurus)
  • Suzhousaurus
  • terizinozaur (Therizinosaurus)
  • Przypisy

    1. Lindsey A. Zanno, David D. Gillette, L. Barry Albright, Alan L. Titus. A new North American therizinosaurid and the role of herbivory in 'predatory' dinosaur evolution. „Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences”, 2009. DOI: 10.1098/rspb.2009.1029 (ang.). 
    Klad bazalny – w filogenetyce jest to najwcześniejsza gałąź ewolucyjna większego kladu, stanowiąca grupę zewnętrzną pozostałych przedstawicieli kladu.Ameryka Północna – kontynent o powierzchni 24 242 000 km² (co stanowi 16,3% całkowitej powierzchni lądów na kuli ziemskiej), położony na półkulach: północnej i zachodniej. Do Ameryki Północnej należy Ameryka Środkowa.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Maniraptory (Maniraptora) – grupa teropodów do której należą m.in.: deinonychozaury, owiraptorozaury, terizinozaury i ptaki.
    Azja (gr. Ἀσία Asía, łac. Asia) – część świata, razem z Europą tworząca Eurazję, największy kontynent na Ziemi. Z powodów historycznych i kulturowych sama Azja bywa również nazywana kontynentem (zob. alternatywne listy kontynentów).
    Neimongosaurus – rodzaj teropoda z nadrodziny terizinozauroidów (Therizinosauroidea); jego nazwa znaczy „jaszczur z Mongolii Wewnętrznej”.
    Dinozaury (Dinosauria – z stgr. δεινός deinos – straszny, potężny + σαῦρος sauros – jaszczur) – grupa archozaurów (gadów naczelnych), które zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie. Pod koniec okresu kredy, około 65,5 mln lat temu, katastrofalne wymieranie skończyło ich dominację na lądzie na wszystkich kontynentach. Jedna grupa dinozaurów przeżyła do dnia dzisiejszego: większość taksonomów uważa, że współczesne ptaki są dinozaurami z grupy teropodów. Dinosauria obejmuje dwa rzędy: Saurischia (gadziomiedniczne) oraz Ornithischia (ptasiomiedniczne).
    Erlikozaur (Erlikosaurus andrewsi) – dinozaur z grupy celurozaurów, z nadrodziny terizinozauroidów. Dinozaur spokrewniony z segnozaurem.
    Enigmozaur (Enigmosaurus mongolensis) – wszystkożerny teropod z rodziny terizinozaurów (Therizinosauridae). Teropod spokrewniony z segnozaurem. Jego nazwa znaczy "enigmatyczny jaszczur z Mongolii", tajemniczy jaszczur.
    Teropody (Theropoda) – podrząd dinozaurów z rzędu dinozaurów gadziomiednicznych (Saurischia); nazwa ("theropod") oznacza "stopa bestii".

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.091 sek.