• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Terek

    Przeczytaj także...
    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Morze Kaspijskie (per. دریای خزر, Darja-je Chazar; ros. Каспийское море, Kaspijskoje morie; azer. Xəzər dənizi; kaz. Каспий теңізі, Kaspij tengyzy; turkm. Hazar deňzi) – bezodpływowe słone jezioro reliktowe w Azji i w niewielkiej części w Europie. Jest największym jeziorem świata z powierzchnią wynoszącą ok. 370 tys. km² (zmieniającą się wskutek wahań poziomu wody, w 1930 roku wynosiła ona aż 442 tys. km²). Dla porównania powierzchnia całkowita Polski to ok. 313 tys. km². Maksymalna głębokość to 1025 m. Zasolenie od słodkowodnej części północnej do 10-12‰ w części środkowej i południowej i do bardzo dużego, sięgającego nawet 300‰ w zamkniętej zatoce Kara-Bogaz-Goł. Czas wymiany wód wynosi 250 lat. W starożytności nosiło różne nazwy: Ocean Hyrkański, Morze Azarskie i Morze Kwalijskie. W epoce antycznej i przez znaczną część średniowiecza powszechnie uważano, że Morze Kaspijskie stanowi zatokę wielkiego oceanu północnego (pogląd taki głosili m.in. Eratostenes, Strabon, Pomponiusz Mela, Izydor z Sewilli).
    Wielka Encyklopedia Radziecka (ros. Большая советская энциклопедия) – jedna z największych encyklopedii światowych w języku rosyjskim, wydawana w ZSRR w trzech edycjach (1926–1947, 1950–1958, 1969–1978). Obecnie w internecie istnieją edycje online wszystkich trzech wydań.

    Terek (gruz.: თერგი, Tergi; ros.: Терек, Tieriek; czecz. Теркa, Terka) – rzeka na Przedkaukaziu. Jej długość wynosi 623 km; dorzecze zajmuje powierzchnię 43,2 tys. km².

    Źródła znajdują się w Wielkim Kaukazie na stokach Pasma Głównego (Wododziałowego). Rzeka przepływa przez terytorium Gruzji i Rosji (Osetia Północna, Czeczenia i Dagestan). Uchodzi do Morza Kaspijskiego deltą o powierzchni ok. 4 tys. km² - u jej ujścia znajduje się Półwysep Agrachański. W Pasmie Bocznym tworzy przełom zwany Wąwozem Darialskim (dł. ok. 3 km, głębokość do 1000 m).

    Półwysep Agrachański (ros. Аграханский полуостров) - półwysep na zachodnim wybrzeżu Morza Kaspijskiego, w Dagestanie. Ma postać mierzei, zbudowanej z piaszczystych osadów nanoszonych przez rzekę Terek, która uchodzi tutaj w postaci delty do Zatoki Agrachańskiej, oblewającej półwysep od zachodu. Zatoka ta jest stopniowo wypełniana osadami niesionymi przez Terek, przez co półwysep stopniowo zrasta się z lądem - południowa część zatoki została już odcięta i tworzy obecnie jezioro.Gruzja (gruz. საქართველო, Sakartwelo) – państwo w Azji na Kaukazie Południowym (Zakaukaziu). Obszar 69,7 tys. km². Graniczy na północy z Rosją, na wschodzie z Azerbejdżanem, a na południu z Armenią i Turcją; zachodnią granicę kraju wyznacza wybrzeże Morza Czarnego. Stolicą Gruzji jest Tbilisi, przy czym od 2012 r. siedzibą parlamentu jest Kutaisi, a sądu konstytucyjnego Batumi.

    Główne dopływy Tereku to Małka, Ardon, Uruch (l.) oraz Sunża (pr.).

    Rocznie rzeka przenosi od 9 do 26 mln ton materiału zawiesinowego. Jest wykorzystywana do nawadniania (kanał Terek-Kuma) i produkcji energii (hydroelektrownie w górnym biegu).

    Główne miasta leżące nad rzeką to Kizlar, Mozdok i Władykaukaz. Doliną rzeczną przechodzi Gruzińska Droga Wojenna (Władykaukaz–Tbilisi).

    Zobacz też[]

  • Rzeki Azji
  • Bibliografia[]

    1. * Терек (река) (ros.). Большая Советская Энциклопедия. [dostęp 2012-05-21].
    Język gruziński (gruz. ქართული ენა, kartuli ena) – język południowokaukaski, używany przez ok. 4,2 mln osób głównie w Gruzji, gdzie jest językiem urzędowym, oraz przez dalsze 2,5 mln w Turcji, Rosji, USA i Europie, jak też przez niewielkie grupy w Iranie (tj. Gruzini ferejdańscy) i Azerbejdżanie (Ingilojcy). Jest też używany jako język literacki przez zamieszkujące Gruzję niewielkie wspólnoty etniczne, nie posiadające piśmiennictwa we własnych językach: przez Swanów, Megrelów i Lazów.Język czeczeński (czecz. нохчийн мотт, Noxçiyn mott) – język Czeczenów, zamieszkujących głównie autonomiczną republikę Czeczenii, wchodzącą w skład Federacji Rosyjskiej. Należy do języków nachskich (nachijskich), tworzących podgrupę wśród języków nachsko-dagestańskich (północno-wschodnich) ramach hipotetycznej wielkiej rodziny języków dene-kaukaskich. Jest to język ergatywny.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Dagestan (aw. Дагъистан, Daghistan; az. Dağıstan); Republika Dagestanu (aw. Дагъистанлъул ДжумхIурият, Daghistanlhul Dżumhurijat; az. Dağıstan Respublikası) – autonomiczna republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej.
    Wąwóz Darialski (ros.: Дарьяльское ущелье, Darjalskoje uszczelje; gruz.: დარიალის ხეობა, trl.: Darielis Kheoba, trb.: Darielis Cheoba) – wąwóz rzeki Terek na granicy Rosji i Gruzji, w Paśmie Bocznym Wielkiego Kaukazu. Ciągnie się na długości ok. 3 km i ma głębokość do 1000 m. Przez jego część przechodzi Gruzińska Droga Wojenna.
    Gruzińska Droga Wojenna (gruz. საქართველოს სამხედრო გზა, Sakartwelos Samchedro Gza; ros. Военно-Грузинская дорога, Wojenno-Gruzinskaja doroga) – główny szlak przechodzący w poprzek Wielkiego Kaukazu. Biegnie z Tbilisi (w Gruzji) do Władykaukazu (w Osetii Północnej) łącząc regiony Południowego i Północnego Kaukazu. Gruzińska Droga Wojenna ma długość 208 km a w najwyższym punkcie, tj. na Przełęczy Krzyżowej wznosi się na wysokość 2379 m n.p.m.
    Delta – ujście rzeki w postaci kilku odnóg, tworzących obszar nizinny o charakterze bagiennym (np. Żuławy Wiślane w Polsce), przypominający kształtem grecką literę Δ (delta). Pochodzi od nazwy nadanej przez starożytnych Greków ujściu Nilu, które rzeczywiście przypomina tę literę.
    Mozdok (ros. Моздок, os. Мæздæг) - miasto w republice Północnej Osetii-Alanii, w południowej Rosji, ośrodek administracyjny rejonu mozdockiego.
    Władykaukaz (ros. Владикавка́з; oset. Дзæуджыхъæу) – stolica i największe miasto Republiki Północnej Osetii-Alanii, położone w południowo-wschodniej części kraju, u stóp Kaukazu, nad rzeką Terek. Ludność składa się z Osetyjczyków, Rosjan, Ormian i Gruzinów. We Władykaukazie była duża polska diaspora i kościół. Obecnie (2005) w mieście jest polski klub. Wcześniej nosiło nazwy Ordżonikidze (1931-1944, 1954-1990) oraz Dzaudżikau (1944-1954).
    Osetia Północna (oficj. Republika Osetii Północnej – Alania, ros. Республика Северная Осетия – Алания, Riespublika Siewiernaja Osietija – Ałanija, oset. Цæгат Ирыстоны Аланийы Республикæ) – jedna z autonomicznych republik wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej, położona na północnym Kaukazie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.023 sek.