• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Teoria modernizacji

    Przeczytaj także...
    Teoria konwergencji (łac. convergere, zbierać się, upodabniać się) – teoria modernizacji powstała w latach sześćdziesiątych XX wieku, zgodnie z którą w wyniku rozwoju społecznego następuje stopniowe upodobnienie się różnych społeczeństw, gospodarek i państw.Amerykanizacja – charakterystyczny dla drugiej połowy XX wieku i XXI wieku ogólnoświatowy proces transferu kulturowego, którego obiektem są instytucje, normy, wartości, zwyczaje, zachowania, techniki, symbole czy obrazy, które (faktycznie, lub rzekomo) są kojarzone ze Stanami Zjednoczonymi. Wpływ kultury amerykańskiej na inne kultury łączony jest z mocarstwową pozycją Stanów Zjednoczonych i najczęściej traktowany jest jako zjawisko negatywne.
    Społeczeństwo nowoczesne (ang. modern society) – określenie stosowane w odniesieniu do cech idealnych społeczeństw, kształtujących się wraz z transformacją zacofanych systemów społecznych w kierunku systemów realizujących wielorakie i złożone funkcje w sposób planowany, zorganizowany i celowy.

    Teoria modernizacji – ogólna nazwa teorii rozwoju społecznego, opisujących rozwój społeczeństw w kierunku społeczeństwa nowoczesnego. Teorie modernizacji są jedną z postaci ewolucjonizmu.

    Istnieje wiele teorii modernizacji, których cechą wspólną jest opisywanie mechanizmów przechodzenia do społeczeństwa nowoczesnego. Teorie modernizacji mają zarówno wyjaśniać modernizację, jak i wskazywać w jaki sposób można zmodernizować społeczeństwo (charakter normatywny).

    Okcydentalizacja – przyjmowanie wzorców kultury krajów cywilizacji zachodniej (Okcydent) i powszechna ich akceptacja. Obecnie najczęściej spotykanym przypadkiem okcydentalizacji jest amerykanizacja.Blok wschodni (blok socjalistyczny, państwa socjalistyczne, kraje demokracji ludowej, kraje komunistyczne, potocznie demoludy) – zespół państw, które wprowadziły bądź starały się wprowadzić zmiany życia społecznego i gospodarczego zgodne z ideologią komunizmu, na który składały się: dyktatura proletariatu, gospodarka planowa oraz idee sprawiedliwości społecznej. Blok ten był wyróżniany od zakończenia II wojny światowej do początku lat 90. XX wieku.

    Teoria modernizacji podziela większość założeń ewolucjonizmu. W szczególności:

    1. zakłada unilinearny charakter zmiany (wszystkie społeczeństwa podążają tą samą ścieżką),
    2. zmiana społeczna jest nieuchronna i nieodwracalna,
    3. zmiana ma charakter ewolucyjny (stopniowy),
    4. modernizacja społeczeństw wiąże się z przechodzeniem przez szereg stadiów,
    5. czynniki modernizacji mają charakter endogenny (wewnętrzny),
    6. modernizacja społeczna jest generalnie korzystna dla społeczeństw (progresywizm).

    Dodatkowo jednak, teoretycy modernizacji podkreślali konieczność planowanych zmian społecznych, mających doprowadzić do społeczeństwa nowoczesnego (inżynieria społeczna). Ponieważ wzorcowymi społeczeństwami nowoczesnymi były społeczeństwa zachodnie, tym samym modernizacja miała polegać na przejmowaniu zachodnich wzorców i instytucji (westernizacja czy amerykanizacja).

    Ewolucjonizm w naukach społecznych i historii, zwany także ewolucjonizmem kulturowym lub ewolucjonizmem kulturowo-społecznym – zbiór teorii opisujących ewolucję społeczeństwa, które przechodzi przez poszczególne etapy podczas rozwoju społecznego. Ewolucjonizm jest jedną z najstarszych teorii w socjologii i antropologii kulturowej i w swojej klasycznej postaci został sformułowany (i dominował w całej nauce) w XIX wieku.Rozwój społeczny – ukierunkowany proces społeczny, w wyniku, którego następuje ciągły wzrost pewnych istotnych dla danego społeczeństwa czy społeczności zmiennych.

    Rodzajem teorii modernizacji jest powstała w latach sześćdziesiątych XX wieku teoria konwergencji. Wskazywała ona, że społeczeństwa kapitalistyczne (Pierwszy Świat) i społeczeństwa komunistyczne w wyniku modernizacji będą się upodabniać do siebie.

    Teoria modernizacji była krytykowana ze strony teorii zależności, a współcześnie ze strony teorii systemów-światów.

    Teorie rozwoju społecznego - teorie społeczne mające za zadania wyjaśnić przyczyny i mechanizmy rozwoju społecznego.Teoria systemów-światów perspektywa badawcza w naukach społecznych rozwijana przez szereg autorów m.in. Immanuela Wallersteina, Andre Gunder Franka, Samira Amina czy Giovanniego Arrighi. Cechuje ją historyzm, podejście systemowe oraz silne związki z myślą marksistowską.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Sztompka, s. 130–132
    2. Sztompka, s. 131–132
    3. Sztompka, s. 132
    4. Sztompka 134–135

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Piotr Sztompka: Socjologia zmian społecznych. Kraków: Znak, 2005, s. 130–141. ISBN 83-240-0598-6.Sprawdź autora:1.
  • Inżynieria społeczna, inżynieria socjalna, socjotechnika, (ang. social engineering) w politologii, socjologii i marketingu to zespół technik służących osiągnięciu określonych celów poprzez manipulację społeczeństwem.Pierwszy Świat – powstałe w okresie zimnej wojny określenie państw kapitalistycznych przeciwstawnych państwom socjalistycznym w szczególności Europy Wschodniej i ZSRR, a także niektórym państwom Ameryki Łacińskiej (Drugi Świat). Państwa kapitalistyczne w odróżnieniu od socjalistycznych związane są z wolnym rynkiem, znikomym interwencjonizmem państwowym, przeważającym udziałem własności prywatnej w funkcjonowaniu gospodarki.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Teoria zależności (także: szkoła zależności, teoria uzależnienia, teoria dependencji) – perspektywa badawcza w naukach społecznych opisująca, jak kraje rozwinięte bogacą się, wykorzystując przepływ dóbr z biedniejszych krajów rozwijających się. Głównym przesłaniem tej teorii jest twierdzenie, że różnice w poziomie rozwoju krajów są wynikiem stosunków ekonomicznych panujących pomiędzy tymi krajami.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.01 sek.