• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Teoria katastrof

    Przeczytaj także...
    Chaos deterministyczny - w matematyce i fizyce, własność równań lub układów równań, polegająca na dużej wrażliwości rozwiązań na dowolnie małe zaburzenie parametrów. Dotyczy to zwykle nieliniowych równań różniczkowych i różnicowych, opisujących układy dynamiczne.Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Matematyka (z łac. mathematicus, od gr. μαθηματικός mathēmatikós, od μαθηματ-, μαθημα mathēmat-, mathēma, „nauka, lekcja, poznanie”, od μανθάνειν manthánein, „uczyć się, dowiedzieć”; prawd. spokr. z goc. mundon, „baczyć, uważać”) – nauka dostarczająca narzędzi do otrzymywania ścisłych wniosków z przyjętych założeń, zatem dotycząca prawidłowości rozumowania. Ponieważ ścisłe założenia mogą dotyczyć najróżniejszych dziedzin myśli ludzkiej, a muszą być czynione w naukach ścisłych, technice a nawet w naukach humanistycznych, zakres matematyki jest szeroki i stale się powiększa.

    Teoria katastrof (teoria morfogenezy, teoria przejść nieciągłych) – dział matematyki, zajmujący się systemami dynamicznymi, w szczególności sytuacjami, gdy ciągła zmiana parametru kontrolnego prowadzi do jakościowych zmian zachowania systemu. Jej autorem jest francuski matematyk René Thom, a wybitnym propagatorem Erik Christopher Zeeman. Teoria katastrof znajduje zastosowanie w fizyce i technice, a także w socjologii, ekonomii, lingwistyce i in.

    René Thom (ur. 2 września 1923 w Montbéliard we Francji, zm. 25 października 2002) – francuski matematyk. W latach 1957–1967 profesor uniwersytetu w Strasburgu, od 1963 Instytutu Wyższych Studiów Naukowych w Bu-res-sur-Yvette pod Paryżem; od 1967 członek francuskiej Akademii Nauk; autor prac głównie z topologii algebraicznej i różniczkowej (przestrzeń Thoma); twórca teorii katastrof (1966); 1958 odznaczony medalem Fieldsa; Parabole i katastrofy. Rozmowy o matematyce, nauce i filozofii z Giulio Giorello i Simoną Marini (1980, wyd. pol. 1991).Układ dynamiczny – model matematyczny rzeczywistego zjawiska przyrody, którego ewolucja jest wyznaczona jednoznacznie przez stan początkowy; najczęściej jest opisany pewnym wektorowym równaniem różniczkowym (czyli w istocie układem równań różniczkowych zwyczajnych), zwanym równaniem stanu. Teoria układów dynamicznych stanowi ważny dział matematyki znajdujący liczne zastosowania przy opisie rozmaitych konkretnych zjawisk, m.in. w teorii sterowania. Układy złożone są najczęściej symulowane komputerowo.

    Teorię katastrof próbowano stosować do opisu zachowań społecznych, lecz z małym skutkiem. Sprawdziła się natomiast w zastosowaniach technicznych.

    Katastrofy w ekonomii[]

    Przykłady zjawisk ekonomicznych modelowanych za pomocą katastrof:

    Katastrofa wierzchołka

  • Bilans płatniczy (Jakimowicz 2003)
  • Cykl koniunkturalny (Zeeman 1977, Varian 1979, Jakimowicz 2003)
  • Płynne kursy walutowe (Jakimowicz 1995)
  • Polityka fiskalna (Jakimowicz 2004)
  • Polityka kadrowa (Guastello 1995)
  • Polskie kryzysy społeczno-ekonomiczne (Łączkowski 1984)
  • Rynek pracy (Rosser 1992)
  • Siły wytwórcze (Ribeil 1975)
  • Strategie zarządzania (Laszczak 1999)
  • Wzrost gospodarczy (Zeeman 1975)
  • Rynek nieruchomości (Bełej 2010, Bełej&Kulesza 2013)
  • Katastrofa motyla

  • Motywacja w organizacji (Guastello 1995)
  • Negocjacje płacowe (Zeeman 1975)
  • Polityka gospodarcza (Jakimowicz 2004)
  • Społeczno-polityczne skutki recesji gospodarczych (Isnard, Zeeman 1976)
  • Wojny gospodarcze (Jakimowicz 2003)
  • Zobacz też[]

  • teoria chaosu
  • Morfogeneza
  • Linki zewnętrzne[]

  • Książka "Teoria katastrof" V. I. Arnolda w języku rosyjskim
  • Artykuł "Teoria katastrof w naukach ekonomicznych"
  • Artykuł "Modeling the Real Estate Prices in Olsztyn under Instability Conditions"
  • Przypisy




    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama