• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Teoria cech

    Przeczytaj także...
    16PF – kwestionariusz osobowości skonstruowany w 1956 przez Raymonda Cattela. Jego polskiej adaptacji dokonała w 1970 Maria Nowakowska, nadając mu skrót 16CO.Czynnikowa teoria osobowości Raymonda Cattella (Teoria cech indywidualnych) to jedna z najbardziej rozwiniętych, empirycznych teorii osobowości, tzw. teoria cech bazująca na analizie czynnikowej.
    Analiza czynnikowa to metoda statystyczna, służąca odnajdywaniu struktur w zbiorze zmiennych losowych. Znalazła ona szerokie zastosowanie w psychologii (przy analizie struktury zjawisk, badanych przez narzędzia kwestionariuszowe), marketingu, zarządzaniu produktem i teorii decyzji.

    Teorie cech — w psychologii osobowości jest to podejście zmierzające do opisania osobowości w kategoriach cech — względnie stałych, charakterystycznych dla jednostki, zgeneralizowanych tendencji do określonych zachowań, emocji i sądów, przejawiających się w różnych sytuacjach. Tak rozumiana cecha ma charakter latentny — nie można jej bezpośrednio zaobserwować, posiada status zmiennej pośredniczącej między bodźcem a reakcją.

    Gordon Willard Allport (ur. 11 listopada 1897 w Montezuma w stanie Indiana, zm. 19 października 1967 w Cambridge w Massachusetts) – psycholog amerykański. 1930-1957 profesor Uniwersytetu Harvarda, na którym współorganizował Department of Social Relations. 1937-1949 redaktor "Journal of Abnormal and Social Psychology". Jako jeden z pierwszych zajmował się badaniem osobowości, prowadził również badania z zakresu psychologii społecznej.Przekonanie - w logice i filozofii: X jest przekonany, że p dokładnie wtedy, gdy X uznaje treść zdania stwierdzającego to, że p za prawdziwą lub co najmniej wysoce prawdopodobną.

    Teorie cech nastawione są na odkrywanie różnic indywidualnych, rezygnują natomiast z odkrywania mechanizmów osobowości. Badania w tym paradygmacie zmierzają do wyodrębnienia za pomocą analizy czynnikowej podstawowych, nieredukowalnych czynników, stworzenia narzędzi do ich pomiaru (testy osobowości) oraz ustalenia korelatów z innymi cechami indywidualnymi.

    MMPI (Minnesota Multiphasic Personality Inventory) – jeden z najczęściej używanych psychologicznych testów osobowości. Dostępna jest polska adaptacja MMPI-2 opracowana i wydana przez Pracownię Testów Psychologicznych PTP w wersji papierowej, a w wersji komputerowej przez firmę niezależną od Pracowni Testów Psychologicznych PTP. MMPI zawiera 567 pytań, na które należy odpowiedzieć "prawda" lub "fałsz" lub "nie wiem". W wyniku daje trzy skale kontrolne, dziesięć skal klinicznych(skala Męskość/kobiecość nie jest skalą kliniczną) i kilkadziesiąt podskal. Każda skala i podskala testu jest normalizowana do skali tenowej.Pięcioczynnikowy model osobowości (w skrócie PMO) autorstwa Paula Costy i Roberta McCrae zwany też „wielką piątką” (ang. Big Five) obejmuje następujące czynniki osobowości:

    Historia[ | edytuj kod]

    Gordon Allport stał się pionierem w zakresie badań nad cechami. Te wczesne odkrycia są postrzegane jako początek nowoczesnych badań psychologicznych na temat osobowości.

    Później opracowano szeroką gamę alternatywnych teorii i skal, w tym:

  • EPQ-R, inaczej teoria trójczynnikowa (ekstrawersja, neurotyzm, psychotyczność) Hansa Eysencka
  • 16 czynnikowa teoria osobowości Raymonda Cattella
  • Wielka piątka (model pięcioczynnikowy — neurotyczność, ekstrawersja, otwartość na doświadczenie, ugodowość i sumienność), Paul Costa i Robert McCrae
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • MMPI-2
  • 16PF
  • Test Myers-Briggs
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Saul M. Kassin, Psychology, wyd. 4th ed, Upper Saddle River, NJ: Pearson/Prentice Hall, 2004, ISBN 0-13-049641-3, OCLC 51944543 [dostęp 2019-11-14].
    2. Alfred Adler and Gordon W. Allport: A Comparison on Certain Topics in Personality Theory - ProQuest, search.proquest.com [dostęp 2019-11-14] (pol.).
    Psychologia osobowości jest subdziedziną psychologii ogólnej, której przedmiotem badań jest struktura psychiczna człowieka - osobowość, jej rozwój na przestrzeni życia i związek z zachowaniem w szerokim pryzmacie podejść teoretycznych.Ekstrawersja (od łac. extra - "zewnątrz" i vertere - "zwracać się") - pojęcie wprowadzone przez Carla Gustava Junga w pracy Psychologische Typen (Typy psychologiczne, 1921). W psychologii oznacza ono cechę osobowości polegającą na tendencji do kierowania swojej percepcji i działań ku otoczeniu. Specyficzną formą nerwicy osób odznaczających się wysokim stopniem ekstrawersji jest zdaniem Junga histeria.




    Warto wiedzieć że... beta

    Osobowość – wewnętrzny system regulacji pozwalający na adaptację i wewnętrzną integrację myśli, uczuć i zachowania w określonym środowisku w wymiarze czasowym (poczucie stabilności). Jest to zespół względnie trwałych cech lub dyspozycji psychicznych jednostki, różniących ją od innych jednostek.
    Osoba (πρόσωπον [prosopon], łac. persona) – pierwotnie, zarówno po grecku, jak i po łacinie słowo to oznaczało „maskę”, którą zakładali aktorzy w teatrze starożytnym. Następnie zaczęto go używać w odniesieniu do roli, jaką jednostka odgrywa w dramacie życia. Podmiot o rozumnej naturze. Może nim być człowiek, a także Bóg, rozumiany jako byt wyróżniający się najdoskonalszą formą istnienia. We współczesnej filozofii pojęcie kluczowe dla chrześcijańskiego i niechrześcijańskiego personalizmu, mającego źródła w chrześcijańskim (zwłaszcza tomistycznym) rozumieniu człowieka jako bytu odrębnego od świata rzeczy, przyrody, w tym także zwierząt.
    Test Myers-Briggs, MBTI (od ang. Myers-Briggs type indicator) – test psychologiczny służący do określenia typu osobowości. Jest rozszerzoną koncepcją Carla Gustava Junga, który zaobserwował, że ludzie mają określone preferencje dotyczące kierowania ich energii i „ładowania akumulatora”, sposobu zbierania informacji i podejmowania decyzji. W ten sposób określił on osiem typów osobowości. Isabel Briggs Myers i jej matka Katherine Cook Briggs rozwinęły pomysł Junga w kwestii hierarchii poszczególnych preferencji w każdym typie osobowości i dodały wymiar opisujący nastawienie do świata zewnętrznego.
    Zachowanie (ang. behavior) człowieka lub zwierzęcia – skoordynowane postępowanie w odniesieniu do określonego otoczenia w określonym czasie, na który składają się wykonywane za pomocą grup mięśni reakcje ruchowe na bodźce z otoczenia.
    Hans Jürgen Eysenck, (ur. 4 marca 1916 w Berlinie – zm. 4 września 1997 w Londynie) – psycholog angielski pochodzenia niemieckiego.
    Bodziec (w psychologii) - jakiekolwiek zdarzenie, które może spowodować za pośrednictwem układu nerwowego jakąkolwiek reakcję (ruchową lub emocjonalną). Bodziec może mieć charakter prosty, odpowiadający rozumieniu bodźca w fizjologii albo złożony z wielu bodźców prostych. W tym sensie bodźcem może być percypowane zachowanie innej osoby, słowo lub dłuższa wypowiedź, cała sytuacja wyróżniona ze względu na istotne dla jednostki czynniki etc.
    Raymond Cattell (ur. 20 marca 1905 - zm. 2 lutego 1998) - amerykański psycholog, był jednym z pionerów badań nad osobowością. Najważniejszym ich celem było odszukanie praw określających, jak ludzie o odmiennych osobowościach zachowują się w różnych sytuacjach i środowiskach.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.013 sek.