Teoretyczne pierwiastki Mendelejewa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Teoretyczne pierwiastki Mendelejewa lub pierwiastki przewidziane przez Mendelejewa (potocznie pierwiastki Mendelejewa, pierwiastki „eka” lub eka-pierwiastki) – cztery pierwiastki, w rzeczywistości nieistniejące, zaproponowane przez Mendelejewa w latach 1869–1871. Zostały one opracowane przez Dimitrija Mendelejewa, jako pierwiastki, które w tablicy okresowej tymczasowo zajmują miejsca nieodkrytych pierwiastków. Mendelejew przewidywał, że każdy z eka-pierwiastków zostanie zastąpiony przez wykryty w przyszłości rzeczywisty pierwiastek.

Tor (Th, łac. thorium) – pierwiastek chemiczny z grupy aktynowców w układzie okresowym. Nazwa pochodzi od imienia jednego z bogów nordyckich, Thora.Journal of Chemical Education (JCE) – oficjalne czasopismo American Chemical Society (ACS), miesięcznik ukazujący się od roku 1924, wydawany przez Division of Chemical Education, Inc., poświęcony zagadnieniom edukacji w dziedzinie chemii na różnych poziomach kształcenia (IF 2012: 0,817, liczba cytowań 6184).

Dla pierwszej wersji układu okresowego z 1869 roku Mendelejew wprowadził trzy pierwiastki teoretyczne:

  • eka-bor (eka-boron, oznaczenie Eb, pierwiastek 21, w 1897 został zastąpiony przez skand),
  • eka-glin (eka-aluminium, oznaczenie Ea lub El, pierwiastek 31, w 1875 zastąpiony przez gal),
  • eka-krzem (eka-silicon, oznaczenie Es, pierwiastek 32, w 1887 zastąpiony przez odkryty rok wcześniej german).
  • Pomiędzy 1869 a 1871 wprowadzony został również czwarty pierwiastek teoretyczny:

    Pure and Applied Chemistry (skrócona nazwa Pure Appl. Chem.) – oficjalne czasopismo Międzynarodowej Unii Chemii Czystej i Stosowanej (IUPAC). Jest miesięcznikiem zawierającym rekomendacje dot. nomenklatury, symboli i jednostek oraz raporty i wykłady z sympozjów sponsorowanych przez IUPAC. Impact factor w 2010 roku wynosił 2,128.Dmitrij Iwanowicz Mendelejew, Дмитрий Иванович Менделеев (pol. Dymitr Mendelejew, ur. 27 stycznia/8 lutego 1834 w Tobolsku, zm. 20 stycznia/2 lutego 1907 w Petersburgu) – chemik rosyjski, odkrywca (w roku 1869) prawa okresowości pierwiastków chemicznych.
  • eka-mangan (eka-manganese, oznaczenie Em, pierwiastek 43, który zastąpiony został początkowo pierwiastkiem o nazwie masurium a finalnie technetem).
  • W pierwotnej wersji układu miejsce 43 mógł zajmować znany wówczas pierwiastek pelopium, fałszywie odkryty w 1847 przez w Henricha Rose, który okazał się być stopem niobu i tantalu. W dalszych wersjach w miejsce pelopium został wprowadzony eka-mangan. Następnie został on zastąpiony przez pierwiastek davyum, fałszywie odkryty przez Serge’a Kerna w 1877 roku, który okazał się być stopem irydu, rodu i żelaza.

    Tantal (Ta, łac. tantalium) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Nazwa pochodzi od Tantala – postaci w mitologii greckiej.Żelazo (Fe, łac. ferrum) – metal z VIII grupy pobocznej o dużym znaczeniu gospodarczym, znane od czasów starożytnych.

    Pozostałe pierwiastki przewidywane przez Mendelejewa[ | edytuj kod]

    Niektóre źródła podają informację, że przewidzianych przez Mendelejewa pierwiastków było siedem lub osiem, uwzględniając w zależności od źródła, puste miejsca dla pierwiastków 72, 75, 84, 85 i 91.

    Protaktyn (Pa, łac. protactinium) – pierwiastek chemiczny z grupy aktynowców o liczbie atomowej 91. Jest ciężkim srebrnoszarym metalem, łatwo reagującym z tlenem, parą wodną i kwasami nieorganicznymi. Tworzy związki chemiczne, w których jest zazwyczaj na V stopniu utlenienia, ale może także przyjmować IV, a także II i III stopień. Średnie stężenie protaktynu w skorupie ziemskiej jest zazwyczaj rzędu kilku ppt, ale może osiągać stężenia do kilku ppm w pewnych złożach rud uraninitowych. Ze względu na rzadkość, wysoką radioaktywność i toksyczność, metal ten obecnie nie posiada zastosowania poza badaniami naukowymi, do których pozyskiwany jest ze zużytego paliwa jądrowego.Frans (Fr, łac. francium) – dawniej znany jako eka-cez lub aktyn-K pierwiastek chemiczny, przypuszczalnie najaktywniejszy metal alkaliczny.

    Mendelejew przewidywał istnienie pierwiastka 72, za który początkowo błędnie uznano odkryty w 1803 roku cer. Przewidywany pierwiastek 72 w 1909 roku fałszywie odkryto i nazwano celtium a w 1923 został ostatecznie zidentyfikowany jako hafn.

    Mendelejew przewidywał również istnienie pierwiastka pomiędzy wolframem a osmem, który ostatecznie został w 1925 roku nazwany renem. Jednak w tym przypadku przewidywane właściwości były błędne lub niepełne ponieważ nieznany był pierwiastek 43. Formalnie w układzie zaproponowanym przez Mendelejewa znalazło się miejsce na pierwiastki 6 okresu o liczbach atomowych 84 i 85, jednak odpowiadające im pierwiastki teoretyczne były określone błędnie, ze względu na błędy w samym układzie okresowym. W 1871 Mendelejew przewidywał istnienie pierwiastka pomiędzy torem a uranem, który został wykryty w 1918 i nazwany proaktynem.

    arXiv (duże X w nazwie reprezentuje grecką literę χ (chi), nazwę należy więc czytać ‘archiv’) – elektroniczne archiwum naukowych preprintów. Gromadzi artykuły z następujących dziedzin: fizyki z astronomią, matematyki, informatyki, statystyki i biologii (quantitative biology) i matematyki finansowej. Archiwum powstało w roku 1991 w Los Alamos National Laboratory, początkowo dostępne było pod adresem xxx.lanl.gov. Obecnie funkcjonuje przy Uniwersytecie Cornella. Sanskryt (dewanagari: संस्कृतम् saṃskṛtam; sa.msk.rtaa bhaa.saa, od sa.m+k.r: zestawiać, składać; bhaa.saa: język; język uporządkowany, w przeciwieństwie do języków naturalnych prakrytów, tzn. ludowych o nieuporządkowanej gramatyce) – język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii. Należy do indoaryjskiej gałęzi indoirańskiej grupy rodziny języków indoeuropejskich. Pomimo powszechnego w Europie przekonania, iż jest językiem martwym, jak łacina, zasadniczo nim nie jest, gdyż nie tylko jest jeszcze stale używany w ceremoniach religijnych hinduizmu, ale także istnieją niewielkie grupy osób deklarujące go jako ich jedyny język ojczysty (według spisów ludności z 1999 roku – ok. 3000 osób na 900 mln ludności Indii). Czynione są też próby rewitalizacji tego języka poprzez tworzenie sanskryckich neologizmów na określenie współczesnych terminów, np. technicznych (np. telewizja, sanskr. duuradarshana). Jest też uznawany od 1949 roku za jeden z 13 konstytucyjnych języków Republiki Indii (obecnie 23 – 2008 r.). Dlatego właściwsze jest określenie go jako język wegetujący niż jako martwy.

    Do roku 1915 zaproponowano kolejne eka-pierwiastki: eka-jod (astat) i eka-cez (frans), a także uznano, że istnieje nieodkryty pierwiastek pomiędzy neodymem a samarem (uzyskany w 1945 pierwiastek promet).

    W czasie gdy Mendelejew tworzył układ okresowy, znany był pierwiastek 57 (lantan). Mendelejew przewidywał jednak istnienie w jego miejsce pierwiastka o innych właściwościach, zgodnych z właściwościami pierwiastka 71, który został w 1907 roku zidentyfikowany jako cassiopeium (od 1909 roku znany jest pod nazwą lutet). Błąd wynikał z tego, że Mendelejew nie założył istnienia bloku f.

    German (Ge, łac. germanium) – pierwiastek chemiczny z bloku p układu okresowego. Jest twardym, błyszczącym, srebrzystoszarym półmetalem, o właściwościach chemicznych podobnych do innych węglowców, przede wszystkim krzemu i cyny. Tworzy wiele związków organicznych.Neodym (Nd, łac. neodymium) – pierwiastek chemiczny, lantanowiec. Nazwa pochodzi od greckich słów neos i didymos dających razem określenie „nowy bliźniak”.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Lantan (La, łac. lanthanum) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Nazwa pochodzi od greckiego słowa lanthanein – ukrywać się.
    Iryd (Ir, łac. iridium) – pierwiastek chemiczny, metal przejściowy. Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa iris oznaczającego tęczę.
    Lutet (Lu, łac. lutetium) – pierwiastek chemiczny z grupy lantanowców w układzie okresowym. Nazwa pochodzi od łacińskiej nazwy Paryża. Dawna nazwa to kasjop (Cp).
    Ren (Re, łac. rhenium) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Nazwa pochodzi od nazwy rzeki Ren.
    Wolfram (W, łac. wolframium) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Nazwa pochodzi od wolframitu, minerału, z którego wolfram został wyodrębniony po raz pierwszy. Dawna nazwa polska tungsten pochodzi od szwedzkich słów tung („ciężki”) i sten („kamień”); nazwa o takiej etymologii używana jest współcześnie w języku angielskim, francuskim i niektórych innych.
    Hafn (Hf, łac. hafnium) – pierwiastek chemiczny, metal przejściowy. Nazwa pochodzi od łacińskiej nazwy Kopenhagi "Hafnia", gdzie został odkryty.
    Gal (Ga, łac. gallium) – pierwiastek chemiczny z bloku p układu okresowego, o liczbie atomowej 31. Jest łatwo topliwym, srebrzystobiałym, miękkim metalem. Topi się już w temperaturze 29,76 °C i trzymany w dłoni zamienia się w ciecz. Jest również kruchy: uderzona próbka rozpada się, rozbija niczym szkło. Odłamki mają wtedy przełam podobny do przełamu szkła.

    Reklama