• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Teodoryk Buczacki Jazłowiecki

    Przeczytaj także...
    Tatarzy (nazwa własna: Tatarlar / Татарлар) – grupa ludów tureckich z Europy wschodniej oraz północnej Azji.Hospodarstwo Wołoskie (rum. Principatul Valahiei / Ţeara Rumânească / Muntenia) to państwo historyczne położone na północnym brzegu dolnego Dunaju, istniejące od XIV do XIX wieku.
    Aleksander II (rum. Alexăndrel; zm. 1455) – hospodar Mołdawii w latach 1449, 1452–1454 i 1455 z rodu Muszatowiczów.

    Teodoryk Buczacki Jazłowiecki herbu Abdank (zm. 1456) – kasztelan halicki, kasztelan kamieniecki i starosta podolski.

    Życiorys[]

    Jego ojcem był Michał Awdaniec z Buczacza, herbu Abdank (zm. 1392) – dostojnik dworu króla Władysława Jagiełły: właściciel Buczacza protoplasta Buczackich. Miał swoją siedzibę w Rukomyszu. W 1393 r. ojciec jego Adwaniec uzyskał zgodę króla na lokację miasta Buczacza na prawie niemieckim. Była to pierwsza lokacja miejska na ziemi halickiej. Od nazwy miasta ta gałąź rodu Awdańców przybrała nazwę Buczackich.

    Prawo magdeburskie (prawo niemieckie; łac. Ius municipale magdeburgense, niem. Magdeburger Recht) – średniowieczne prawo miejskie wzorowane na prawie miasta Magdeburga. W 1035 Magdeburg otrzymał patent nadający miastu prawo do handlu i zjazdów. Prawo to spisane zostało w 1188 stając się wzorcem dla podobnych regulacji wielu miast środkowoeuropejskich.Halicz (ukr. Галич, łac. Halicia gr. Halia Ὑλαίη) – miasto rejonowe w obwodzie iwanofrankiwskim Ukrainy, nad Dniestrem.

    Jego matką była Małgorzata z Kołow herbu Junosza. Miał braci: Michała Mużyło Buczackiego (zm. 1470) – kasztelana, cześnika i starostę halickiego, oraz Michała z Podhajec – (zm. 1 czerwca 1438 w m. Krasne Pole) – wojewodę podolskiego (1437), kasztelana halickiego (1433–37), cześnika halickiego (1434) i starostę halickiego (1414–36), kamienieckiego i przemyskiego (1433–37), obrońcę Podola przed Mołdawianami i Tatarami. Bracia jego, jak i Teodoryk, byli niezbyt posłuszni rozkazom Świdrygiełły. Usuwali załogi litewskie z zamków obronnych w Kamieńcu, Czerwonogrodzie, Jazłowcu i innych miejscowościach i podporządkowywali je władzy króla polskiego. Dzięki temu uzyskali liczne dowody wdzięczności królewskiej, najczęściej w postaci nadania im dóbr ziemskich.

    Michał Buczacki z Podhajec, herbu Abdank (zm. 1 czerwca 1438 w m. Krasne Pole) – (Michael de Buczacz, Michael Habdank de Buczacz) wojewoda podolski (1437), oraz kasztelan halicki (1433–37), cześnik halicki (1434) i starosta; halicki (1414–36), kamieniecki i przemyski (1433–37), obrońca Podola przed Mołdawianami i Tatarami, fundator kościoła parafialnego pw. Św. Trójcy w Podhajcach. W pobliżu Białogrodu i Oczakowa rozciągały się jego posiadłości.Abdank (Abdaniec, Abdanek, Abdank, Avdank, Awdancz, Awdaniec, Białkotka, Biłkotka, Czelejów, Habdaniec, Habdank, Haudaniec, Hawdaniec, Hebdank, Łąkotka, Łękawa, Łękawica, Skuba, Szczedrzyk) – polski herb szlachecki używany przez ród Awdańców.

    Po krwawym napadzie Tatarów Teodoryk Buczacki, towarzysz wypraw wojennych brata Michała, poległego w 1438 r., zebrał resztę oddziału i odzyskał z nim zamki leżące na Podolu. Otrzymał za to od króla Władysława Jagiellończyka kasztelanię kamieniecką. W 1442 roku król polski nadał mu w dożywocie na południu Podola zamek Karaul (Karawul) nad Dniestrem, wraz zamkami Czarnogrodem u ujścia Dniestru i Chadżybejowem (Chadźibejem) nad Morzem Czarnym (w rejonie dzisiejszej Odessy).

    Dniestr (ukr. Дністер, rum. Nistru, w starożytności gr. Tyras lub Nester), rzeka płynąca przez Ukrainę i Mołdawię (a w praktyce będąc granicą mołdawsko-naddniestrzańską). Rzeka należy do zlewiska Morza Czarnego. Długość - 1352 km, powierzchnia zlewni - ok. 68 tys. km².Michał Awdaniec z Buczacza, herbu Abdank (zm. 1392) – dostojnik dworu króla Władysława Jagiełły, właściciel Buczacza, protoplasta Buczackich; miał swoją siedzibę początkowo w Rukomeszu.

    Wzniósł i uposażył w roku 1444 klasztor dominikanów w Czerwonogrodzie.

    Gdy w roku 1448 Tatarzy znowu napadli na Podole, pustosząc cały kraj, Teodoryk z rycerstwem podjął z nimi walkę, wielu zabijając. Odbił również wielu jeńców. Przed 1448 r. powiększył zamek Jazłowiec w kierunku zachodnim, a dziedziniec otoczył murami.

    Z rozkazu królewskiego w roku 1450 został wysłany na Wołoszczyznę z wojskiem, żeby przywrócić na tron młodego Aleksandra. Odniósł nad Dniestrem zwycięstwo nad Wołochami, które przypłacił życiem w 1456 r., tak jak i Michał Buczacki.

    Podhajce (ukr. Підгайці – Pidhajci) – jedyne miasto obwodu tarnopolskiego w rejonie podhajeckim na Ukrainie. Prawa miejskie Podhajce posiadały już w 1469 roku a w roku 1539 zostały one potwierdzone przez powtórne nadanie królewskie. W swojej historii Podhajce kilkakrotnie zmieniały przynależność państwową:Kasztelan (łac. comes castellanus, komes grodowy, żupan; nazwa kasztelan pojawia się w XII w.) – urzędnik lokalny w średniowiecznej Polsce. Zajmował się administracją gospodarczą (ściąganiem danin na rzecz panującego), obroną i sądownictwem na terenie kasztelanii. Podlegali mu chorąży, wojski, sędzia grodowy i włodarz.

    Rodzina[]

    Był mężem Katarzyny z Martynowa, z Monasterzysk, Jazłowca. Miał trzech synów:

  • Bartosza Buczackiego (zm. 1457) – starostę kamienieckiego,
  • Michała Buczackiego z Jazłowca (zm. 1511) - starostę kamienieckiego
  • Jana Monasterskiego
  • oraz córki: Annę Jazłowiecką, Elżbietę Jazłowiecką i Małgorzatę Jazłowiecką

    Bibliografia[]

  • Аnna Dörflerówna. Buczacki Teodoryk, h. Abdank (†1456) w Polski Słownik Biograficzny, Kraków 1937, t. 3, 480 s., s. 84 (reprint 1989) ISBN 83-04-03291-0
  • Przypisy

    1. Chadżybej w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego, Tom I (Aa – Dereneczna) z 1880 r.
    Michał Mużyło Buczacki herbu Abdank (zm. 1470) – wojewoda podolski od 1465, kasztelan kamieniecki od 1460, starosta śniatyński i kołomyjski.Cześnik – w średniowiecznej Polsce (XIII wiek) urzędnik królewski dbający o "piwnicę" monarchy, a podczas biesiady podający mu puchary. Od XIV w. urząd ten stał się honorowym (cześnik koronny, cześnik wielki litewski oraz cześnik ziemski) a więc nie pociągającym za sobą żadnych obowiązków. W Rzeczypospolitej Szlacheckiej był niższym urzędem ziemskim (w hierarchii urzędów (1768) w Koronie przed łowczym i za podstolim, na Litwie przed horodniczym i za podczaszym).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Jazłowiec (ukr. Язловець) – wieś (do 1934 miasto) na zachodniej Ukrainie w obwodzie tarnopolskim, na południe od Buczacza.
    Władysław II Jagiełło (ur. ok. 1362 lub ok. 1352, zm. 1 czerwca 1434 w Gródku) – wielki książę litewski w latach 1377–1381 i 1382–1401, król Polski 1386-1434 i najwyższy książę litewski 1401–1434. Syn Olgierda i jego drugiej żony Julianny, córki księcia twerskiego Aleksandra, wnuk Giedymina. Założyciel dynastii Jagiellonów.
    Raszków (rum. Raşcov; ros. Рашково, Raszkowo) – duża wieś w Mołdawii, w północnej części Naddniestrza, między Rybnicą a Camenca (rejon Camenca). 3 tys. mieszkańców (2006). przemysł spożywczy, maszynowy.
    Buczacz (ukr. Бучач) – miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, nad Strypą, siedziba rejonu buczackiego. W 2001 roku liczyło ok. 12 tys. mieszkańców. Ośrodek przemysłu metalowego, spożywczego i paszowego.
    Polski Słownik Biograficzny (PSB) – wielotomowa publikacja mająca na celu gromadzenie biografii zasłużonych, nieżyjących już osób związanych z Polską (również z Wielkim Księstwem Litewskim, z Rzecząpospolitą Obojga Narodów i ich lennami), mieszkających czy działających w kraju i za granicą – od czasów legendarnego Popiela począwszy, aż do roku 2000.
    Podole (łac. Podolia, ukr. Поділля, Podilla, ros. Подолье, Podolje, rum. Podolia, tur. Podolya) – kraina historyczna i geograficzna (Wyżyna Podolska) nad północnymi dopływami środkowego Dniestru (np. Smotrycz, Zbrucz) i w górnym biegu rzeki Boh.
    Martynów Nowy (ukr. Новий Мартинів) – miejscowość na Ukrainie w obwodzie iwanofrankowskim, położona niedaleko brzegów Dniestru, oddalona 15 kilometrów w linii prostej od Halicza. W II Rzeczypospolitej Martynów znajdował się w województwie stanisławowskim, w powiecie rohatyńskim.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.049 sek.