• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Teodor Cieszkowski

    Przeczytaj także...
    Ludwik Niemojowski herbu Wierusz (ur. 1823 w Radoszewicach w Kaliskiem, zm. 18 grudnia 1892 w Warszawie) – nowelista, dramaturg, etnograf.Józef Bykowski (ur.1841 w Głupicach – zm.1863 w Leśniakach Chabielskich) – oficer wojsk powstańczych powstania styczniowego.
    Leśniaki Chabielskie – kolonia w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Szczerców. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Stanisławów Pierwszy.

    Teodor Leon Cieszkowski (ur. 1833, zm. 1863) – polski pułkownik, powstaniec styczniowy.

    Urodził się w dziedzicznym majątku Ochnówka, w pow. włodzimierskim na Wołyniu z ojca Stanisława Cieszkowskiego herbu Dołęga i matki Henryki z hr. Krasickich herbu Rogala . Studiował medycynę na Uniwersytecie kijowskim, skąd został relegowany wyrokiem sądu koleżeńskiego. Wówczas udał się do Włoch i wstąpił w 1861 do założonej przez gen. Ludwika Mierosławskiego Polskiej Szkoły Wojskowej w Cuneo.

    Wołyń (ukr. Волинь) – kraina historyczna w dorzeczu górnego Bugu oraz dopływów Dniepru: Prypeci, Styru, Horynia i Słuczy, obecnie część Ukrainy – obwody wołyński i rówieński, zachodnia część żytomierskiego oraz północne części tarnopolskiego i chmielnickiego.Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.

    Po wybuchu powstania styczniowego przybył do Krakowa i wstąpił do formującego się w Ojcowie oddziału Apolinarego Kurowskiego. Mianowany został oficerem. Miał opinię szaleńczo odważnego, lecz mało rozsądnego dowódcy. Dowodził oddziałem powstańczym w rejonie Olkusza. W dniu 7 lutego 1863 walczył wraz z innymi oddziałami o Sosnowiec. Za męstwo w boju został awansowany na podpułkownika. Został ranny i po krótkim leczeniu w majątku Potockich w Krzeszowicach udał się na czele oddziału w Kaliskie, gdzie 26 lutego stoczył walkę pod Pankami, a 1 marca rozbił Rosjan pod Mrzygłodem. Następnie połączył się pod Pieskową Skałą z oddziałem gen. Mariana Langiewicza, który wyznaczył mu zadanie sformowania partii w okolicach Piotrkowa. 14 marca wszedł z oddziałem do Radomska, skonfiskował 6000 tys.rubli, kilka koni i rozbroił 8 piechurów. Zniszczył trzy mosty kolejowe między Łazami a Zawierciem . Ścigany przez wojska rosyjskie z garnizonów w Piotrkowie i Częstochowie stoczył niepomyślną bitwę pod Kuźnicą Masłowską (22 marca 1863) , w której jego oddział poniósł niewielkie straty.Następnie udał się w Wieluńskie, podążając w kierunku Radoszewic zniszczył mosty na Warcie w Działoszynie i w Lisowicach.

    Piotrków Trybunalski – miasto na prawach powiatu w centralnej Polsce, położone na zachodzie Równiny Piotrkowskiej. Drugie pod względem wielkości miasto w województwie łódzkim i 47. w Polsce. Był miastem królewskim.Krzeszowice – miasto w woj. małopolskim, w powiecie krakowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Krzeszowice. Jest jednym z ośrodków miejskich aglomeracji krakowskiej. Według danych z 31 grudnia 2011 miasto miało 10 288 mieszkańców. Położone jest ok. 25 km na zachód od centrum (18 km od granicy) Krakowa, przy linii kolejowej nr 133 (Kraków – Katowice) i przy drodze krajowej nr 79 (ul. Kościuszki, ul. Trzebińska) (południowa część miasta). W latach 1928–1966 miasto miało status uzdrowiska o charakterze użyteczności publicznej.

    W dniu 27 marca 1863 był goszczony przez Ludwika Niemojowskiego w dworze w Radoszewicach. Jego oddział liczył ok. 500 ludzi, w tym ok. 100 na koniach. Tutaj dopadła go rosyjska grupa pościgowa (2 roty piechoty i sotnia kozaków) dowodzona przez płka. Pisankę. Doszło do zaciętej walki, powstańcy wycofali się w kierunku Kiełczygłowa, skąd po gwałtownym kontrataku Rosjanie zostali odrzuceni do Rząśni.

    Kuźnica Masłońska – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Łazy.Stanisławów Pierwszy – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Szczerców.


    10 kwietnia pod Broszęcinem doszło do walki, w czasie której Cieszkowski został trafiony kulą w pierś. Wyniesiony z pola walki przez dwóch powstańców Peka i Szankowskiego został dobity w dworze Kozłowskich, w Leśniakach Chabielskich przez oficera rosyjskiego z garnizonu wieluńskiego kpt. Rafałowicza. Razem z nim polegli Hipolit Kozłowski (syn dziedzica), Józef Bykowski i Tomasz Witkowski. Rosjanie spalili dwór po uprzednim jego obrabowaniu.
    W pobliskim Stanisławowie kozacy zabili majora Polikarpa Krąkowskiego, Stefana Szymańskiego i Jan Imielnickiego.. Pułkownik Teodor Cieszkowski i jego towarzysze zostali pochowani 13 kwietnia na cmentarzu parafialnym w Chabielicach.

    Broszęcin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie pajęczańskim, w gminie Rząśnia. Należy do parafii Rząśnia, kościół filialny pw. św. Brata Alberta Chmielowskiego w Broszęcinie-Kodraniu.Zawiercie – miasto i gmina w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim. Zaliczane do Zagłębia Dąbrowskiego.
    Tableau z napisem: „Zasłużeni Ojczyźnie / Polacy/ 1863”
    Teodor Cieszkowski

    Przypisy

    1. Sokulski Justyn, Polski Słownik Biograficzny, t. IV, Kraków 1938, s. 68
    2. [1] M.J. Minakowski, Wielka Genealogia Minakowskiego
    3. Stanisław Zieliński , Bitwy i potyczki 1863 -1864 , Rapperswil 1913 , s.166
    4. Stanisław Zieliński ,Bitwy i potyczki 1863-1864, Rapperswil 1913, strona 195.
    5. Księgi Metrykalne gminy i parafii Chabielice, 1863

    Bibliografia[]

  • Olejnik T., Bitwa pod Radoszewicami - 20 III 1863 r., [w:] "Sieradzki Rocznik Muzealny", t.3, 1986 r., s. 81-93.
  • Sokulski J., Cieszkowski Teodor Leon, [w:] "Polski Słownik Biograficzny", t. IV, Kraków 1938, s. 68.
  • Zobacz też[]

  • Oddział Teodora Cieszkowskiego
  • Panki – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie kłobuckim, w gminie Panki. Miejscowość jest siedzibą gminy Panki.Powstanie styczniowe – polskie powstanie narodowe przeciwko Imperium Rosyjskiemu, ogłoszone manifestem 22 stycznia 1863 wydanym w Warszawie przez Tymczasowy Rząd Narodowy, spowodowane narastającym rosyjskim terrorem wobec polskiego biernego oporu. Wybuchło 22 stycznia 1863 w Królestwie Polskim i 1 lutego 1863 na Litwie, trwało do jesieni 1864. Zasięgiem objęło tylko ziemie zaboru rosyjskiego: Królestwo Polskie oraz ziemie zabrane.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Polska Szkoła Wojskowa – założona w Genui 1 października 1861 dzięki pomocy i poparciu rządu włoskiego. Była odrodzoną Szkołą Wojenną założoną w 1860 r. w Paryżu przez Ludwika Mierosławskiego i Józefa Wysockiego, zamkniętą przez władze francuskie po interwencji ambasadora Rosji.
    1 marca jest 60. (w latach przestępnych 61.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 305 dni. W starożytnym Rzymie był to pierwszy dzień w roku.
    Ojców – wieś w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Skała, na terenie Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, w Dolinie Prądnika, na Szlaku Orlich Gniazd.
    Stary Szpital - budynek z 1859 w Krzeszowicach, dawny szpital, przeznaczony dla chorych pracowników Hrabstwa Tenczyńskiego, m.in. górników, pracowników dworskich, folwarcznych i leśnych. Zofia Potocka w 1822 zakupiła pole wraz z źródłem siarczanym Źródło Zofia (Źródło pod szpitalem) i wybudowała w jego pobliżu ów budynek klasycystyczny, o dwóch piętrowych ryzalitach połączonych parterowym łącznikiem. W 8 salach było 43 łóżek oraz kaplica, kancelaria, kuchnia, apteczka, mieszkanie dla łazienki w których wykorzystywano wodę z owego źródła. Wokół budynku istniał obszerny ogród. Udzielał również pomocy medycznej dla powstańców, oraz w czasie epidemii cholery w 1855 i I wojny światowej. Pierwszym lekarzem, który kierował szpitalem był dr Jan Oszacki, z którym współpracował chirurg, dr Jan Rawicz Jaszczurowski. Szpital zakończył działalność w 1922. Budynek przeznaczono na mieszkania a źródło zostało znacznie zniszczone. Obecnie w budynku (przy ul. Szpitalnej) znajdują się mieszkania.
    Kaliskie – region historyczny i region etnograficzny w środkowej Polsce, na Pojezierzu Wielkopolskim i Nizinie Południowowielkopolskiej, w dorzeczu górnej i środkowej Warty, ze stolicą w Kaliszu; wschodnia część Wielkopolski.
    Bitwa pod Mrzygłodem – stoczona pod Mrzygłodem 1 marca 1863 w czasie powstania styczniowego, pomiędzy oddziałem powstańczym dowodzonym przez pułkownika Teodora Cieszkowskiego a formacją wojsk rosyjskich.
    Olkusz – miasto w woj. małopolskim, w powiecie olkuskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Olkusz, położone na zachodnich rubieżach Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej nad rzeką Babą, przy drodze krajowej nr 94 i przy drogach wojewódzkich: nr 783 i nr 791.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.055 sek.