• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Telson

    Przeczytaj także...
    Odwłok (abdomen, urosoma) – trzecia, tylna część ciała stawonoga, połączona z tułowiem lub głowotułowiem. Odwłok pokryty jest oskórkiem, ale znacznie delikatniejszym niż okrywy głowy czy głowotułowia. Na odwłoku mogą występować odnóża kroczne; u form bardziej wyspecjalizowanych są one często przekształcone w kądziołki przędne (pająki) czy najrozmaitsze narządy kopulacyjne.Stawonogi (Arthropoda, z gr. ἄρθρον arthron – staw + πούς, ποδός pous, podos – noga) – najliczniejszy w gatunki typ zwierząt na Ziemi. Dotychczas opisano ponad milion gatunków. Według danych IUCN opisano 950 000 gatunków owadów i 40 000 skorupiaków. Liczby w pozostałych grupach stawonogów wahają się – w zależności od źródła – od kilkunastu tysięcy (np. wije) do ponad 60 tysięcy gatunków pajęczaków, a z każdym rokiem przybywa ich coraz więcej.
    Skorupiaki (Crustacea) – podtyp stawonogów, w większości wodnych. Wiele gatunków wchodzi w skład planktonu. Znanych jest ponad 50 tysięcy gatunków. Badaniem skorupiaków zajmuje się karcynologia
    Budowa ciała obunoga. W tym przypadku telson (zaznaczony na czerwono) nie ma przydatków.

    Telson – ostatni segment odwłoka, występujący u niektórych stawonogów, mający kształt:

    Pierwogonki, pierwogony (Protura) – rząd stawonogów zaliczany do grupy sześcionogów, a dawniej do owadów bezskrzydłych. Przez niektórych podnoszony do rangi gromady.Furka (łac. furca) – rozwidlający się fragment telsonu niektórych skorupiaków, z grupy wyróżnianej niegdyś jako Entomostraca. U widłonogów rozdwaja się tworząc widełki (gałęzie), z których wyrastają dość długie szczecinki i kolce. We wcięciu u nasady widełek znajduje się przykryty płytką odbyt. Szerokość furki i długość jej gałęzi oraz cechy takie, jak obecność włosków, ząbków itp. elementów anatomicznych, podobnie jak długość czy proporcje szczecinek furki, są cechami diagnostycznymi przy mikroskopowym oznaczaniu gatunków widłonogów. U przekopnic wyrostki tworzące furkę są bardzo długie, przy tym wieloczłonowe i cienkie. Furka tarczenic jest bardzo mała, a znajduje się we wcięciu płatowatego, niesegmentowanego i małego odwłoka.
  • wydłużonej klinowatej płytki (np. niektóre skorupiaki, wije, pierwogonki);
  • wyraźnego kolca (staroraki);
  • wachlarzowaty, składający się z kilku płytek (niektóre pancerzowce)
  • Z telsonu wielu skorupiaków wyrastają widełkowate przydatki – furka. U innych (pancerzowców) zaś ostatnie odnóża odwłokowe (uropoda).

    Pancerzowce, skorupiaki wyższe (Malacostraca) – gromada najwyżej uorganizowanych skorupiaków (Crustacea), które mimo znaczących różnic kształtu i wielkości wykazują cechy wspólne:Wije (Myriapoda) – podtyp stawonogów charakteryzujących się obecnością wyraźnie wyróżnionej głowy i wydłużonego tułowia o wielu segmentach (od 10 do 180, chociaż nazwa "Myriapoda" znaczy "dziesięciotysiąconogie"). Na segmentach posiada parzyste odnóża lokomocyjne, czasem zróżnicowane w zależności od położenia segmentu. Ostatni segment – telson – jest pozbawiony odnóży.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Grzegorz Tończyk, Jacek Siciński (red.): Klucz do oznaczania makrobezkręgowców bentosowych dla potrzeb oceny stanu ekologicznego wód powierzchniowych. Warszawa: Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, 2013, s. 41, 55, seria: Biblioteka Monitoringu Środowiska. ISBN 978-83-61227-25-0.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Grabda E. (red.). Zoologia. Tom II. Bezkręgowce. Państwowe Wydawnictwa Naukowe. Warszawa, 1973.
  • Staroraki (Merostomata) – gromada szczękoczułkowców obejmująca 4 gatunki żyjące współcześnie i około 500 gatunków kopalnych. Zalicza się do nich stawonogi z 6-7 parami odnóży na głowotułowiu, blaszkowatymi odnóżami na odwłoku, na których znajdują się wyrostki skrzelowe, a wreszcie szpiczasto zakończonym telsonem. Głowotułów pokryty grubym jednolitym oskórkiem i zazwyczaj zrośnięty na dużym obszarze z odwłokiem.Obunogi (Amphipoda) – rząd skorupiaków z gromady pancerzowców żyjący w pelagialu oceanicznym i w wodach słodkich. Są one na ogół niewielkich rozmiarów (od 1 do 340 mm, zazwyczaj około 10 mm). Ciało ich jest przeważnie bocznie spłaszczone i wyraźnie segmentowane. Nie posiadają pancerza. Pierwszy segment tułowia zrasta się z głową. 3 pary odnóży odwłoka uczestniczą w płetwie ogonowej. Ich odnóża odwłokowe i tułowiowe podzielone są na dwie lub więcej grup, różniących się formą i funkcją - jedna grupa odnóży odwłokowych może służyć do pływania, a druga do skakania. Niektóre są pasożytami, ich rozwój jest prosty.




    Reklama

    Czas generowania strony: 0.813 sek.