• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Tekst zachodni

    Przeczytaj także...
    Tekst bizantyński (albo bizantyjski) – nazwa używana w odniesieniu do jednej z czterech rodzin podstawowych typów tekstu Nowego Testamentu. Nazwa „bizantyński” nadana została przez B. H. Streetera i F. G. Kenyona. Westcott i Hort nazywali go syryjskim, określany też bywa antiocheńskim. Ponieważ ten typ tekstu reprezentuje ponad 80% rękopisów, nazywany bywa tekstem większości lub większościowym (The Majority Text).Textus receptus (z łac. tekst przyjęty) – tekst grecki Nowego Testamentu obecny w drukowanych wydaniach XVI-XVII wieku.
    Cyprian z Kartaginy, Święty Cyprian, łac. Thascius Caecilius Cyprianus, cs. Swiaszczennomuczenik Kiprian, jepiskop Karfagienskij (ur. ok. 200 lub 210 w rzymskiej prowincji Afryki, zm. 14 września 258 niedaleko Kartaginy) – biskup Kartaginy i męczennik za wiarę, pisarz apologeta chrześcijaństwa, jeden z ojców Kościoła, święty katolicki i prawosławny. Święty ten wymieniany jest w Modlitwie Eucharystycznej Kanonu rzymskiego.

    Tekst zachodni – jedna z czterech podstawowych rodzin typów tekstu Nowego Testamentu. Nazwę tę po raz pierwszy wprowadził Johann Salomo Semler (1725-1791).

    Cechy charakterystyczne tekstu zachodniego[]

    Jedną z jego najbardziej charakterystycznych cech, jest tendencja do parafrazowania lekcji trudniejszych, obfituje w dodatki mówiące o rzeczach nieprawdopodobnych. Tendencja do harmonizacji tekstu Ewangelii (nie tak często jak tekst bizantyjski). Reprezentuje ludowy, wczesnochrześcijański tekst Nowego Testamentu.

    Nowy Testament (gr. Ἡ Καινὴ Διαθήκη, on Kainē Diathēkē) – druga, po Starym Testamencie, część Biblii chrześcijańskiej, powstała na przestrzeni 51-96 r. n.e.; stanowi zbiór 27 ksiąg, przedstawiających wydarzenia z życia Jezusa i wczesnego Kościoła oraz pouczenia skierowane do wspólnot chrześcijańskich, tradycyjnie datowanych na drugą połowę I wieku; niektórzy bibliści datują część ksiąg również na pierwszą połowę II wieku; główne źródło chrześcijańskiej doktryny i etyki.Kodeks Bezy, łac. Codex Bezae Cantabrigiensis, oznaczany symbolem D lub 05 (na liście rękopisów Nowego Testamentu Gregory-Aland) – rękopis Nowego Testamentu pisany uncjałą na pergaminie, w językach greckim i łacińskim, pochodzi z roku ok. 400. Drugi człon w nazwie – Bezae – pochodzi od nazwiska Teodora Bezy (1519-1605), następcy Kalwina w Genewie, który wszedł posiadanie kodeksu, człon Cantabrigiensis – od Cambridge. Symbol D, nadany został przez J.J. Wettsteina w 1751 roku, symbol 05 zaś przez C. R. Gregory w 1908 roku. Część kart kodeksu zaginęła.

    Świadkowie tekstu zachodniego[]

    Najznakomitszym reprezentantem tekstu zachodniego jest Kodeks Bezy.

    Najważniejszymi rękopisami przekazującymi tekst zachodni są:

    Inne rękopisy: , , (?), , 066, 0177, 36, 88, 181, 255, 257, 338, 383 (Dzieje), 440, 614, 913, 915, 917, 1108, 1245, 1518, 1611, 1739, 1836, 1874, 1898, 1912, 2138, 2298.

    Ewangelia (z gr. εὐαγγέλιον, euangelion, dosł. dobra nowina) – w starożytności termin używany jako określenie nagrody dla osoby przynoszącej dobrą nowinę.Tekst cezarejski (Θ) – jeden z czterech podstawowych typów tekstu Nowego Testamentu, obok aleksandryjskiego, zachodniego i bizantyjskiego.

    Ojcowie Kościoła i starożytne przekłady[]

    Już Polikarp ze Smyrny (zm. 156) cytował Dzieje Apostolskie według tekstu zachodniego. Tekstem zachodnim posługiwał się Ireneusz, Tertulian, Cyprian, Nowacjan. Tekst zachodni przejęły przekłady starołacińskie (Afra i Itala) i niektóre staro-syryjskie (kuretoński). W rękopisach przetrwał aż do wieku XIV.

    Ireneusz z Lyonu, łac. Irenaeus, gr. Eirenaios, (ur. ok. 140 w Smyrnie, w Azji Mniejszej, zm. ok. 202 w Lyonie) – biskup Vienne, teolog, apologeta, ojciec Kościoła, męczennik i święty Kościoła katolickiego.Polikarp ze Smyrny (ur. ok. 69-82, zm. 22 lutego 156) – biskup Smyrny (obecnie Izmir w Turcji), święty katolicki i prawosławny (jako męczennik; cs. Swiaszczennomuczenik Polikarp, jepiskop Smirnskij), zaliczany do Ojców Apostolskich.

    Historia[]

    Powstał prawdopodobnie w okolicach Antiochii na początku II wieku. W Egipcie był obecny około roku 200 i pełnił rolę drugorzędnego tekstu. Rozpowszechnił się przede wszystkim na zachodzie: Północna Afryka, Galia i Północne Włochy. Istnieje kilka typów tekstu zachodniego, a relacja między nimi jest trudna do ustalenia. Należy przyjąć, że w różnych miejscach i czasie dokonano w nim kilku niezależnych od siebie zmian. Na ogół były to dodatki pochodzące z tradycji ustnej. Czasem jednak usuwano z tekstu biblijnego niektóre frazy, czego dowodem jest Kodeks Bezy.

    Dzieje Apostolskie – księga historyczna Nowego Testamentu, zajmująca w kanonie miejsce piąte. Oryginalny tytuł grecki, Πραξεις(Prakseis) (dosł. czyny), znajdujemy już w Kodeksie Synaickim z IV stulecia, później będzie on rozszerzony do formy dziś używanej, Πραξεις <των> Αποστολων (Prakseis <ton> Apostolon) - Czyny Apostołów. Księga opisuje dzieje uczniów Chrystusa, formowanie się pierwszych wspólnot i rozprzestrzenianie chrześcijaństwa aż do panowania cesarza Nerona. Bohaterem (zbiorowym) pierwszych dwunastu rozdziałów jest wspólnota uczniów Chrystusa w Jerozolimie, kierowana przez Dwunastu Apostołów, wśród których wyróżnia się aktywnością i znaczeniem Szymon Piotr. Począwszy od r. 8 nowa nauka przekracza granice Jeruzalemu i Judei, docierając min. do Samarii i Antiochii Syryjskiej; od r. 13 głównym bohaterem Dziejów staje się Szaweł z Tarsu, dotąd prześladowca, a teraz świeżo pozyskany żarliwy wyznawca, który pod rzymskim imieniem Paweł (łac. Paulus) będzie przodującym apostołem chrystianizmu. Rozdziały 13 - 28 opisują kolejno trzy podróże misyjne Pawła z towarzyszami oraz czwartą podróż - przymusową, jako więźnia przed sąd cesarski w Rzymie. Księga kończy się opisem pobytu Pawła Apostoła w areszcie domowym w Rzymie w oczekiwaniu na proces sądowy przed cesarzem. Tekst aleksandryjski – jeden z podstawowych typów (rodzin typów) tekstu Nowego Testamentu, obecny m.in. wśród większości wczesnych papirusów. Spośród głównych typów tekstu Nowego Testamentu jest jedynym, który stosuje gramatykę grecką według dialektu "koine". Obecnie uważany jest przez krytyków tekstu za najlepszy tekst Nowego Testamentu.

    Zobacz[]

  • Tekst aleksandryjski
  • Tekst bizantyjski
  • Tekst cezarejski
  • Textus receptus
  • Przypisy

    1. David Alan Black: New Testament Textual Criticism. Baker Books, 2006, s. 65.

    Literatura[]

  • J. Rendel Harris: Four lectures on the western text of the New Testament. London: 1894.
  • Bruce M. Metzger: The Text of the New Testament: Its Transmission, Corruption, and Restoration. New York, Oxford: Oxford University Press, 1980, s. 156-185.
  • J. Delobel, Focus on the ‘Western’ Text in Recent Studies, Ephemerides Theologicae Lovanienses, 1997, vol. 73, pp. 401–410.
  • Linki zewnętrzne[]

  • L. Jańczuk, Tekst Nowego Testamentu, Warszawa 2013, WSTS, ss. 166-167.
  • Leszek Jańczuk (ur. 26 listopada 1965 w Hajnówce) – polski naukowiec, doktor nauk teologicznych, biblista, duchowny protestancki, tłumacz Biblii, poliglota, współautor „Biblii dla dzieci”. Studiował na Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie i Vrije Universiteit w Amsterdamie. Doktorat obronił pod kierunkiem Wiktora Wysoczańskiego. Uczestniczył w ekumenicznym przekładzie Nowego Testamentu. Do jego hobby należy edytowanie Wikipedii.Quintus Septimus Florens Tertullianus (ur. pomiędzy 150 a 160, zm. 240) – łaciński teolog z Afryki Północnej, nawrócony na chrześcijaństwo w 190 roku, stał się jego najgorliwszym w owym czasie apologetą. Nauczanie Tertuliana jest do dziś cennym źródłem dla teologii, szczególnie dla teologii dogmatycznej.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Vetus latina – zbiorcza nazwa łacińskich przekładów Pisma Świętego, dokonanych przed opracowaniem przez Hieronima, na zlecenie papieża Damazego I, jednolitej wersji łacińskiej, czyli tzw. Wulgaty. Przyczyną łacińskiego tłumaczenia Biblii był wzrost liczby chrześcijan posługujących się tym językiem, a nie znających greki, który wynikał z rozprzestrzeniania się Imperium Rzymskiego, a tym samym stopniowego wypierania greki przez łacinę.
    Kodeks 066 (Gregory-Aland no. 066), α 1000 (Soden) – grecki kodeks uncjalny Nowego Testamentu, paleograficznie datowanym na VI wiek.
    Syryjskie przekłady Biblii – ogół przekładów Biblii na język syryjski, które zaczęły powstawać już od około 170 roku n.e. Ze względu na czas ich powstania bliski oryginałom są one ważnym świadkiem tekstu Biblii, często używanym w krytyce tekstu.
    Bruce Manning Metzger (ur. 9 lutego 1914, zm. 13 lutego 2007) − amerykański paleograf oraz krytyk tekstu Nowego Testamentu, profesor protestanckiego Princeton Theological Seminary. Był jednym z biblistów przygotowujących grecki tekst Nowego Testamentu wydany przez United Bible Societies. Współuczestniczył w NRSV, przekładzie Biblii na język angielski, przekładał apokryfy Starego Testamentu.
    Kodeks 0177 (Gregory-Aland no. 0177) – bilingwiczny grecko-koptyjski kodeks uncjalny Nowego Testamentu na pergaminie, paleograficznie datowany na X wiek. Przechowywany jest w Wiedniu. Do naszych czasów zachowała się jedna karta kodeksu. Tekst grecki zawiera liczne błędy gramatyczne wynikające z nieznajomości języka greckiego przez skrybę. Tekst fragmentu jest cytowany w krytycznych wydaniach greckiego Nowego Testamentu.

    Reklama