• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Tekst równoległy



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Uniwersytet Montrealu lub Uniwersytet Montrealski (fr. Université de Montréal lub UdeM) - to francuskojęzyczny uniwersytet działający w kanadyjskim mieście Montreal, w prowincji Quebec. Ma około 55 tys. studentów.Hieroglify (stgr. ἱερογλυφικά hieroglyphika, dosł. święte znaki) – najwcześniejszy rodzaj pisma starożytnego Egiptu, obok pisma hieratycznego i demotycznego. Nazwa wywodzi się (podobnie jak nazwa władcy – faraona) z greki i oznacza święte znaki. Ponieważ Hellenowie nie mogli ich zrozumieć, nie przypuszczali że służą do pisania.

    Tekst równoległy (dwu- bądź wielojęzyczny) to tekst składający się z zestawionych obok siebie tekstów w co najmniej dwóch językach. Najczęściej jeden z tekstów jest oryginałem, a pozostałe jego tłumaczeniami, choć niekiedy nie da się już określić, który tekst był opracowany jako pierwotny, gdyż wszystkie były opracowywane równolegle i wzajemnie do siebie dostosowywane.

    Poliglota (gr. polýglōttos, polýglōssos – „wielojęzyczny”) – wielojęzyczne wydanie całości lub części Pisma Świętego obejmujące tekst w kilku wersjach językowych zarówno oryginalnych jak i tłumaczonych, służacych głównie celom krytyki tekstu. Zwykle wolumin zawiera tekst Biblii w oryginale i kilku przekładach umieszczonych w kolumnach obok siebie. Za pierwowzór takiego wydania należy uznać Hexaplę, której autorem jest Orygenes.XML (ang. Extensible Markup Language, w wolnym tłumaczeniu Rozszerzalny Język Znaczników) – uniwersalny język formalny przeznaczony do reprezentowania różnych danych w strukturalizowany sposób.
    Dwujęzyczny tekst Kamień z Rosetty, którego odkrycie przyczyniło się do odcyfrowania hieroglifów.

    Dopasowanie tekstów równoległych polega na określaniu odpowiadających sobie zdań w poszczególnych językach. Przykładami tekstów równoległych mogą być Biblioteka klasyczna opracowana przez Loeba czy Biblioteka sanskrycka Claya, ale również takie teksty jak wielojęzyczna instrukcja obsługi lub strona internetowa oraz niektóre wydania tłumaczeń Biblii zawierające tekst w językach oryginalnych zestawiony z tłumaczeniem na przykład na polski, lub też po prostu kilka różnych tłumaczeń zestawionych w celu łatwiejszego porównania. Jednym z najwcześniejszych przykładów takiej poligloty czyli "wielojęzycznej Biblii" jest opracowana przez Orygenesa Hexapla, w której zestawił on w równoległych kolumnach sześć wersji Starego Testamentu. Inny słynnym przykładem tekstu równoległego jest Kamień z Rosetty.

    Orygenes (gr. Ὠριγένης, Origenes, ok. 185-254) – jeden z najbardziej płodnych komentatorów Pisma Świętego w epoce patrystycznej. Zajmował się, podobnie jak później Hieronim ze Strydonu (330-420), egzegezą krytyczną oraz literalną; egzegezę alegoryczną doprowadził do szczytu rozwoju. W zasadniczy sposób przyczynił się do ukształtowania tradycji teologicznej Szkoły Aleksandryjskiej. Znany jest również jako twórca, odrzuconej później przez Magisterium, teorii preegzystencji dusz. Był wykształcony filozoficznie; razem z Plotynem studiował u Amoniusza Sakkasa. Jest zaliczany do pisarzy starochrześcijańskich, a także, mimo że niektóre jego teorie uznano za błędne, do Ojców Kościoła.Ruby – znaki używane do zapisu fonetycznego ideogramów, używane zwykle w piśmie japońskim (furigana) i chińskim. Są one stawiane nad lub obok ideogramów.

    Teksty równoległe w znaczeniu ogólnym rozumieć można również jako różne teksty o bardzo zbliżonej tematyce, lub formie, których zestawienie na poziomie zdań nie jest możliwe, jednak mimo to ich porównanie może być użyteczne dla językoznawcy, terminologa lub tłumacza. Dobrym przykładem są tu wielojęzyczne hasła Wikipedii, które zawierają podobne informacje w różnych językach. Nawet jeśli początkowo są to tłumaczenia haseł z innego języka, to uzupełniane i rozbudowywane są niezależnie w ramach danej wspólnoty językowej i najczęściej funkcjonują zupełnie niezależnie od siebie.

    Hexapla, Heksapla (gr. Εξαπλά – „sześciokształtna”) – datowana na lata czterdzieste III wieku, zachowana we fragmentach, poliglota opracowana przez Orygenesa. Zawierała sześć umieszczonych obok siebie kolumn w następującej kolejności:Kamień z Rosetty – zabytek piśmiennictwa staroegipskiego, którego odkrycie stało się przełomem na drodze do odczytania egipskich hieroglifów.

    Większe zasoby tekstów równoległych określane są mianem korpusów równoległych (zob. korpus). Dopasowanie korpusów równoległych na poziomie zdań jest niezbędnym warunkiem do prowadzenia badań w wielu dziedzinach językoznawstwa. Należy jednak pamiętać, że dopasowanie poszczególnych segmentów tłumaczenia nie zawsze jest proste, gdyż poszczególne zdania oryginału mogą być przez tłumacza podzielone, złączone, usunięte, przesunięte w inne miejsce lub zastąpione zupełnie nowym elementem.

    Informatyka – dyscyplina nauki zaliczana do nauk ścisłych oraz techniki zajmująca się przetwarzaniem informacji, w tym również technologiami przetwarzania informacji oraz technologiami wytwarzania systemów przetwarzających informację. Początkowo stanowiła część matematyki, później rozwinęła się do odrębnej dyscypliny – pozostaje jednak nadal w ścisłej relacji z matematyką, która dostarcza informatyce podstaw teoretycznych.Tłumacz – osoba, która dzięki znajomości co najmniej dwóch języków dokonuje przekładu wypowiedzi lub tekstu pisanego z języka źródłowego na język docelowy. Tłumaczenie wymaga nie tylko rozumienia tekstu, ale również sprawnego wyrażania jego treści w języku, na który ma być tłumaczony. Oprócz wysokich kompetencji językowych, dobry tłumacz powinien cechować się umiejętnością szybkiego uczenia się i wszechstronną wiedzą, a przynajmniej dobrą orientacją w swojej specjalizacji. Tłumacz musi także być osobą wzbudzającą zaufanie obu stron, którym umożliwia komunikację.

    Spis treści

  • 1 Dwutekst
  • 1.1 Historia
  • 1.2 Dwutekst a pamięć tłumaczeniowa
  • 2 Zobacz też
  • 3 Linki zewnętrzne
  • 3.1 Korpusy równoległe
  • 3.2 Dokumentacja
  • 4 Bibliografia


  • Podstrony: 1 [2] [3]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Przetwarzanie języka naturalnego (ang. natural language processing, NLP) – interdyscyplinarna dziedzina, łącząca zagadnienia sztucznej inteligencji i językoznawstwa, zajmująca się automatyzacją analizy, rozumienia, tłumaczenia i generowania języka naturalnego przez komputer. System generujący język naturalny przekształca informacje zapisane w bazie danych komputera na język łatwy do odczytania i zrozumienia przez człowieka. Zaś system rozumiejący język naturalny przekształca próbki języka naturalnego na bardziej formalne symbole, łatwiejsze do przetworzenia dla programów komputerowych. Wiele problemów NLP wiąże się zarówno z generacją, jak i rozumieniem języka np. model morfologiczny zdania (struktura słów), który komputer powinien zbudować, jest potrzebny zarazem do tego by zdanie było zrozumiałe, jak i gramatycznie poprawne.
    Pamięć tłumaczeniowa (ang. Translation Memory, w skrócie TM) to rodzaj bazy danych złożonej z rekordów zawierających co najmniej dwie wersje językowe danego fragmentu tekstu, najczęściej zdania. Pamięć tłumaczeniowa występuje zwykle w formie pliku lub kilku plików, których format obsługiwany przez oprogramowanie typu CAT. Wykorzystanie uzupełniającej się stale pamięci tłumaczeniowych podczas przekładania tekstów o dużym stopniu powtarzalności pozwala na dużą oszczędność czasu i wysiłku, gdyż przetłumaczone wcześniej fragmenty są automatycznie wyszukiwane w bazie i mogą być w łatwy sposób wykorzystane ponownie. Kolejną zaletą jest możliwość uzyskania tłumaczenia o dużym stopniu spójności terminologicznej i stylistycznej, gdyż zapisane już tłumaczenia stanowią wzorzec, do którego można łatwo dostosować podobne fragmenty w dalszej części tekstu.
    Językoznawstwo (lingwistyka) – dział nauk humanistycznych badających istotę, budowę i rozwój języka. Specjalista w zakresie językoznawstwa to językoznawca lub lingwista. Wyróżnia się lingwistykę teoretyczną i stosowaną.
    Przekłady Biblii – tłumaczenia części lub całości Biblii hebrajskiej (Stary Testament) lub ksiąg uznawanych za święty tekst chrześcijaństwa (Stary i Nowy Testament). Dokładny skład kanonu zależy od danej tradycji religijnej. Wśród chrześcijan różnice w liście ksiąg uznawanych za święte są jednak stosunkowo niewielkie.
    Wikipedia – wielojęzyczny projekt internetowej encyklopedii działającej w oparciu o zasadę otwartej treści. Funkcjonuje wykorzystując oprogramowanie MediaWiki (jęz. hawajski: wiki wiki = „szybko”), wywodzące się z koncepcji WikiWikiWeb, umożliwiające edycję każdemu użytkownikowi odwiedzającemu stronę i aktualizację jej treści w czasie realnym. Słowo Wikipedia jest neologizmem powstałym w wyniku połączenia wyrazów wiki i encyklopedia. Slogan reklamowy Wikipedii brzmi: „Wolna encyklopedia, którą każdy może redagować”.
    Językoznawstwo (lingwistyka) – dział nauk humanistycznych badających istotę, budowę i rozwój języka. Specjalista w zakresie językoznawstwa to językoznawca lub lingwista. Wyróżnia się lingwistykę teoretyczną i stosowaną.
    Traduktologia, translatoryka lub przekładoznawstwo (ang. Translation Studies) – interdyscyplinarna nauka humanistyczna zajmująca się problemami tłumaczenia. Na temat przekładu wypowiadali się od wieków poeci, pisarze i uczeni wielu specjalności. Nowożytne studia nad przekładem również mają charakter interdyscyplinarny i oprócz językoznawstwa korzystają z dorobku takich dziedzin jak filologia, kulturoznawstwo, literaturoznawstwo, komparatystyka, filozofia, semiotyka, informatyka i wiele innych (np. w przypadku refleksji nad tłumaczeniem Biblii – biblistyka). Charakterystyczną cechą tej dziedziny jest wielość różnych ujęć tematu, a co za tym idzie wiele konkurujących ze sobą i uzupełniających się teorii tłumaczenia.

    Reklama