Teatr szkolny w Polsce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Teatr szkolny – element procesu dydaktycznego i wychowawczego, teatr tworzony przez uczniów i nauczycieli.

Misterium (łac.: mysterium - tajemnica, kult religijny) - jeden z podstawowych rodzajów średniowiecznego dramatu religijnego oraz opartego na jego podstawie widowiska. Początki misterium w kulturze chrześcijańskiej sięgają X wieku. Wywodzi się ono z tradycji kultury ludowej oraz klasztornej (zwłaszcza benedyktyńskiej). Łączyło treści religijno-dydaktyczne ze świeckimi elementami realistyczno-obyczajowymi, niekiedy przybierało ton farsowy. Początkowo miało ono jedynie charakter intermedium, usamodzielniło się jako odrębny gatunek w XIV wieku.Zakon pijarów – potoczna nazwa Zakonu Kleryków Regularnych Ubogich Matki Bożej Szkół Pobożnych (Ordo Clericorum Regularium Pauperum Matris Dei Scholarum Piarum) czyli Zakonu Szkół Pobożnych – zakon ustanowiony przez papieża Grzegorza XV 18 listopada 1621 r. (regułę zatwierdzono rok później). Korzenie swe wywodzi jednak od roku 1597, kiedy to św. Józef Kalasancjusz otworzył pierwszą bezpłatną i powszechną szkołę podstawową w Europie.

Rozwój teatrów szkolnych w XVI–XVII wieku[ | edytuj kod]

Rozwój[ | edytuj kod]

Rozwój teatru szkolnego wiąże się z rozbudową sieci szkół średnich. Teatry szkolne powstawały w Polsce od XVI wieku przy szkołach zarówno katolickich, jak i innowierczych. Wśród szkół katolickich prym wiodły kolegia jezuickie, do najbardziej znanych jezuickich teatrów szkolnych należały instytucje w Poznaniu (działające już 1620 roku), Warszawie (od 1687 roku) i Wilnie (od 1715 roku). Szacuje się, że w Rzeczypospolitej działało 59 teatrów jezuickich. Od roku 1660 teatry przyszkolne zaczęli otwierać także pijarzy – łącznie powstało 29 tego typu pijarskich placówek. Swoje szkoły prowadzili także bazylianie, teatyni. Funkcjonowały także teatry innowiercze. Bracia czescy prowadzili w Lesznie teatr pod opieką Jana Amosa Komenskiego, otwierano teatry w Toruniu, Gdańsk czy Elblągu. Obyczaj otwierania teatrów szkolnych rozprzestrzenił się także na wschód: w Kijowie przy kolegium prawosławnym funkcjonował teatr wystawiający sztuki po ukraińsku.

Hieronim Franciszek Konarski herbu Gryf, imię zakonne: Stanisław od świętego Wawrzyńca, pseud. i krypt.: Anonym Polonus; J. W. A. J. K. W. K. B. O.; Nobilis Polonus, Iurium Patriorum peroptime gnarus; Pewien Ziemianin; Prywatnie rezydujący w Gdańsku; S. K. S. P.; Stanislaus a S. Laurentio Scholarum Piarum; Stanislaus Hieronymus a S. Laurentio Scholarum Piarum; X. Stanisław a S. Laurentio Scholarum Piarum, (ur. 30 września 1700 w Żarczycach Dużych, zm. 3 sierpnia 1773 w Warszawie) – dramatopisarz, poeta, tłumacz, edytor, pedagog, publicysta, reformator szkolnictwa i założyciel Collegium Nobilium w roku 1740, pijar, nazywany patriarchą polskich pijarów, nauczyciel domowy.Pedagogika – zespół nauk o wychowaniu, istocie, celach, treściach, metodach, środkach i formach organizacji procesów wychowawczych. Pedagogika jako nauka o edukacji (nauczaniu i kształceniu), należy do nauk społecznych (humanistycznych) i zajmuje się rozwojem i zmianami mechanizmów wychowania oraz uczenia się, przez całe życie człowieka.

Repertuar i cele[ | edytuj kod]

Stanisław Konarski – reformator teatru szkolnego

Teatry szkolne służyły nauczaniu języka łacińskiego i retoryki (w repertuarze były sztuki autorów rzymskich, z czasem zastąpione przez dramaty pisane przez szkolnych profesorów, jednak wciąż po łacinie) oraz wychowywaniu podopiecznych (w kolegiach jezuickich wystawiano „żywe obrazy”, wywodzące się z misteriów średniowiecznych, które z czasem ewoluowały w kierunku nowocześniejszych form dramatycznych). Pisano umoralniające tragedie w duchu chrześcijańskim, wykorzystujące motywy mitologiczne i biblijne, lecz tematycznie zazwyczaj aktualne i komentujące bieżące wydarzenia. Ze względu na specyfikę szkół męskich z tekstów dramatycznych usuwano role kobiece. W XVII wieku poza repertuarem świeckim teatry reprezentowały również szkołę na zewnątrz, wystawiając na rozpoczęcie i zakończenie roku nauki sztuki o tematyce religijnej dla szerszej publiczności.

Elbląg (łac. Elbinga, Elbingus, niem. Elbing, prus. Elbings, rus. Эльблонг) – miasto na prawach powiatu w województwie warmińsko-mazurskim, siedziba władz powiatu elbląskiego i gminy wiejskiej Elbląg, ale miasto nie wchodzi w ich skład, stanowiąc odrębną jednostkę samorządu terytorialnego. Od 1992 stolica diecezji elbląskiej. Najstarsze miasto w województwie, jedno z najstarszych w Polsce (rok założenia 1237, prawa miejskie 1246). Miasto posiadało prawo do czynnego uczestnictwie w akcie wyboru króla. Także najniżej położone miasto w Polsce. Leży u ujścia rzeki Elbląg do Zalewu Wiślanego. Według danych z 30 czerwca 2012 r. ma 123 977 mieszkańców.Teatr amatorski - spektakle i widowiska realizowane przez wykonawców, którzy nie mają wykształcenia aktorskiego. Teatr nie jest zazwyczaj głównym zajęciem aktorów-amatorów, a traktowany jest przez nich raczej jako hobby.


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Jacques Copeau (ur. 4 lutego 1879, zm. 20 października 1949) – francuski reżyser teatralny, producent, krytyk i dramatopisarz.
Bazylianie (łac.: Ordo Sancti Basilii Magni, skrót: OSBM) – szereg zgromadzeń zakonnych, wywodzących swój rodowód od św. Bazylego Wielkiego, którego Pisma Ascetyczne leżą u podstaw konstytucji kongregacji. Istnieje kilka formacji bazyliańskich. W ponad tysiącletniej historii życie zakonników bazyliańskich ulegało modyfikacjom. Do najbardziej znanych reformatorów należą św. Teodor Studyta, św. Teodozjusz Pieczerski, św. Jozafat Kuncewicz, Józef Welamin Rutski.
II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.
Leszno (łac. Lessna Polonorum, niem. Lissa) – miasto na prawach powiatu w województwie wielkopolskim, położone w zachodniej części Polski, pomiędzy dwoma dużymi centrami gospodarczymi – Poznaniem i Wrocławiem. Zamieszkuje je 64 722 mieszkańców, na powierzchni 31,86 km²; co daje miastu siódmą lokatę pod względem wielkości w województwie.
Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jedna z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół Kościół katolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.
Ogólnopolski Festiwal Teatralny Pobocza Teatru - to przegląd form teatralnych, odbywający się w latach 90. 1993 w Toruniu. Jego organizatorem był Teatr Młodyżywiec, a pomysłodawcą Tadeusz Misiaszek Przybyszewski.
Dramat (z gr. δρᾶμα – dráma czyli działanie, akcja) – jeden z trzech rodzajów literackich (obok liryki i epiki). Jest to właściwie rodzaj sztuki na granicy teatru i literatury.

Reklama