• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Teatr im. Juliusza Osterwy w Gorzowie Wielkopolskim

    Przeczytaj także...
    Edward Ryszard Linde-Lubaszenko, do 1991 Edward Lubaszenko (ur. 23 sierpnia 1939 w Białymstoku) – polski aktor filmowy i teatralny.Henryk Barwiński, właśc. Henryk Teodor Hertz, ps. Kirkor, Zwidlicz (ur. 23 kwietnia 1877 w Warszawie, zm. 8 grudnia 1970 tamże) – polski aktor, reżyser, rysownik.
    Agnieszka Holland (ur. 28 listopada 1948 w Warszawie) – polska reżyser filmowa i teatralna, także scenarzystka filmowa.

    Teatr im. Juliusza Osterwy w Gorzowie Wielkopolskimteatr dramatyczny istniejący od 1946 roku.

    Historia[ | edytuj kod]

    Budynek Teatru wzniesiony został w 1873 roku. Projektant i budowniczy obiektu są nieznani. W 1886 roku na zapleczu sceny wzniesiono teatr letni (później rozebrany i przeniesiony do Lubniewic). Przedstawienie inaugurujące działalność teatru odbyło się w 1886 roku. W niezmienionym stanie teatr przetrwał do czasów I wojny światowej, kiedy został częściowo zniszczony. 

    Irena Górska-Damięcka (ur. 20 października 1910 w Oszmianie, zm. 1 stycznia 2008 w Skolimowie) – polska aktorka, reżyser teatralny i filmowy.Stanisław Grochowiak (ur. 24 stycznia 1934 w Lesznie, zm. 2 września 1976 w Warszawie) – polski poeta, dramatopisarz i publicysta.

    Inauguracja Miejskiego Teatru odbyła się 5 stycznia 1946, nadano mu imię Józefa Korzeniowskiego, jako że pierwszą wystawiono sztukę tego autora pt. Stary kawaler. Odtwórcą roli tytułowej był dyrektor teatru – Henryk Barwiński. Rok 1946 obfitował w premiery, ale jego sytuacja finansowa była niepewna i na początku 1947 przerwano działalność. Wznowiono ją się 18 października 1947 premierą Dam i huzarów Aleksandra Fredry pod nową dyrekcją Aleksandra Gąssowskiego i z nowym patronem. Teatr nazywał się wówczas Teatrem Miejskim Ziemi Lubuskiej im. Juliusza Osterwy.

    Roman Sykała (ur. 9 listopada 1923 w Zamościu, zm. 20 września 1972 w Łodzi) - polski aktor teatralny i filmowy, reżyser.Irena Byrska (ur. 9 października 1901 w Warszawie, zm. 28 stycznia 1997 w Skolimowie) – aktorka, reżyser, dyrektor teatrów, pedagog.

    Od września 1948 rozwiązano Teatr Miejski i stał się on filią Państwowego Teatru Polskiego w Poznaniu, którym kierował wówczas Wilam Horzyca, a obowiązki kierownika literackiego pełnił Stanisław Hebanowski (1948-1959). Gorzowska scena pozostała filią Teatru Polskiego do 4 listopada 1960, gdy odbyła się premiera Balladyny Juliusza Słowackiego w Państwowym Teatrze im. Juliusza Osterwy, dając tym samym podwaliny stałej instytucji kultury.

    Jan Błeszyński – polski prawnik, profesor nauk prawnych, specjalista w zakresie prawa cywilnego, prawa autorskiego i prawa własności intelektualnej, profesor zwyczajny na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, radca prawny.Zbigniew Bolesław Ryszard Herbert (ur. 29 października 1924 we Lwowie, zm. 28 lipca 1998 w Warszawie) – polski poeta, eseista, dramaturg, twórca słynnego cyklu poetyckiego "Pan Cogito", autor słuchowisk; kawaler Orderu Orła Białego. Z wykształcenia ekonomista, prawnik i filozof.

    Bardzo ważna była dyrekcja Ireny Byrskiej (1963-66), która wraz z mężem Tadeuszem przenosiła idee teatru Juliusza Osterwy tworząc ambitny teatr z dala od centrów kulturalnych. W tym okresie kierownikiem literackim byli kolejno Zdzisław Najder i Zbigniew Herbert, współpracowali Antoni Uniechowski, Zbigniew Lengren, Władysław Krasnowiecki, Irena Górska-Damięcka, występowali m.in. Edward Lubaszenko, Bolesław Idziak i wielu innych. Obecnie Duża Scena teatru nosi imię Ireny i Tadeusza Byrskich.

    Andrzej Rozhin (ur. 4 maja 1940 we Lwowie) – polski reżyser teatralny, aktor, scenarzysta, dyrektor teatrów i festiwali teatralnych, magister filologii polskiej.Artur Sandauer (ur. 14 grudnia 1913 w Samborze, zm. 15 lipca 1989 w Warszawie) – polski krytyk literacki, eseista, tłumacz, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, ojciec Adama Sandauera.

    Drugim ważnym okresem w historii Teatru Osterwy była dyrekcja Andrzeja Rozhina (1974-77) twórcy o diametralnie odmiennych od Byrskich korzeniach i gustach artystycznych: stawiał na młodych, dawał przedstawienia gorące, nie pozwalał publiczności wygodnie siedzieć w fotelach. W Teatrze Osterwy w czasach Andrzeja Rozhina debiutowali: Bohdan Cybulski (reżyseria), Agnieszka Holland (reżyseria teatralna), Stanisław Syrewicz (muzyka ), Edward Lutczyn (scenografia), współpracowali: Krzysztof Knittel, Jan Sawka, Marcin Jarnuszkiewicz, gościli: Andrzej Wajda, Roman Szydłowski, Bohdan Korzeniewski, Julian Lewański, Józef Szajna, Lidia Zamkow, Leszek Herdegen, Artur Sandauer, Jan Paweł Gawlik, Stanisław Grochowiak.

    Bolesław Idziak (ur. 16 stycznia 1928 w Chełmie) — polski aktor filmowy i teatralny. W 1958 roku ukończył Studium Aktorskie Byrskich w Kielcach. Występował na scenach teatrów w: Kielcach, Zielonej Górze, Gorzowie Wielkopolskim, Białymstoku, Wrocławiu, Kaliszu, Poznaniu. Obecnie pracuje w Teatrze Nowym w Poznaniu. W 2013 roku odznaczony Brązowym Medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" .Jan Sawka (ur. 10 grudnia 1946 w Zabrzu, zm. 9 sierpnia 2012 w High Falls w stanie Nowy Jork) – polski grafik, rysownik, malarz, architekt.

    Dyrektorzy[ | edytuj kod]

  • 1946-1947 – Henryk Barwiński
  • 1947–1948 – Aleksander Gąssowski
  • 1948-1951 – Wilam Horzyca
  • 1951-1951 – Tadeusz Muskat
  • 1951-1953 – Władysław Woźnik
  • 1953-1956 – Aleksander Gąssowski
  • 1956-1958 – Roman Sykała
  • 1958-1959 – Irena Byrska i Tadeusz Byrski
  • 1960-1962 – Zbigniew Szczerbowski
  • 1962-1963 – Mirosław Smolarek
  • 1963-1966 – Irena Byrska
  • 1966-1969 – Jan Błeszyński
  • 1969-1970 – Marek Kępiński
  • 1970-1974 – Krystyna Tyszarska-Skołuda i Celestyn Skołuda
  • 1974-1977 – Andrzej Rozhin
  • 1977-1984 – Bohdan Mikuć
  • 1984-1989 – Antoni Baniukiewicz
  • 1989-1990 – Marek Mokrowiecki
  • 1990-1992 – Leszek Czarnota
  • 1992-1995 – Stanisław Kuźnik
  • 1995-2002 – Ryszard Major
  • 2002- dziś – Jan Tomaszewicz
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Encyklopedia, Teatr Miejski im. Józefa Korzeniowskiego, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2017-02-09] (pol.).
    2. Encyklopedia, Stary kawaler, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2017-02-09] (pol.).
    3. Encyklopedia, Damy i huzary, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2017-02-09] (pol.).
    4. Encyklopedia, Teatr Ziemi Lubuskiej im. Juliusza Osterwy, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2017-02-09] (pol.).
    5. Encyklopedia, Teatr Ziemi Lubuskiej (filia Teatru Polskiego Poznań), Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2017-02-09] (pol.).
    6. Encyklopedia, Balladyna, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2017-02-09] (pol.).
    7. Encyklopedia, Teatr im. Juliusza Osterwy, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2017-02-09] (pol.).
    8. Encyklopedia, Teatr im. Juliusza Osterwy, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2017-02-09] (pol.).
    9. Encyklopedia, Zbigniew Herbert, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2017-02-09] (pol.).
    10. Wyborcza.pl, gorzow.wyborcza.pl [dostęp 2017-02-09].
    11. Encyklopedia, Teatr im. Juliusza Osterwy, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2017-02-09] (pol.).
    12. Teatr | Teatr im. Juliusza Osterwy, teatr-gorzow.pl [dostęp 2017-02-09] (pol.).
    Marek Kępiński (ur. 15 października 1937 w Warszawie) - polski aktor teatralny i filmowy. Absolwent PWST w Warszawie. Aktor Teatru Syrena w Warszawie.Juliusz Osterwa, właśc. Julian Andrzej Maluszek (ur. 23 czerwca 1885 w Krakowie, zm. 10 maja 1947 w Warszawie) – polski aktor i reżyser teatralny, wolnomularz.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Józef Szajna (ur. 13 marca 1922 w Rzeszowie, zm. 24 czerwca 2008 w Warszawie) – malarz, scenograf, reżyser, profesor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. W czasie II wojny światowej więzień niemieckich obozów KL Auschwitz i Buchenwaldu.
    Julian Lewański (ur. 7 kwietnia 1915, zm. 5 czerwca 2003) – polski profesor, historyk literatury, badacz dramatu i teatru staropolskiego, autor fundamentalnych prac z zakresu teatru religijnego średniowiecza, renesansu i baroku, wydawca „Antologii dramatu staropolskiego”.
    Bohdan Korzeniewski (ur. 12 kwietnia 1905 w Siedlcach, zm. 5 września 1992 w Warszawie) – polski reżyser, krytyk i historyk teatru, tłumacz, pisarz i pedagog.
    Władysław Krasnowiecki (ur. 4 stycznia 1900 w Krakowie, zm. 14 lutego 1983 w Warszawie) – polski aktor teatralny i filmowy, reżyser teatralny, pedagog.
    Stanisław Hebanowski (ur. 25 stycznia 1912 w Brzóstkowie, zm. 18 stycznia 1983 w Gdyni) – polski reżyser teatralny i tłumacz.
    Teatr Polski w Poznaniu – zbudowany w latach 1873 - 1875 po długoletnich staraniach na uzyskanie zgody rządu pruskiego, według projektu Stanisława Hebanowskiego. Budynek stanął na podwórzu kamienicy w Poznaniu przy ul. 27 Grudnia (wówczas ul. Berlińska). Dziś jest widoczny, ponieważ podczas walk w 1945 roku owa kamienica została zniszczona. Budowa została sfinansowana ze składek społecznych (świadczy o tym napis "Naród Sobie"). Teatr pełnił ważną funkcję w zachowaniu polskości, będąc stałą sceną, na której wystawiano w języku polskim.
    Krzysztof Knittel (ur. 1 maja 1947 w Warszawie) – polski kompozytor muzyki współczesnej, twórca m.in. muzyki elektronicznej, studiował kompozycję u Tadeusza Bairda, Andrzeja Dobrowolskiego, Włodzimierza Kotońskiego i Lejarena Hillera (muzyka komputerowa) oraz reżyserię dźwięku w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie (ukończył w 1972), a także programowanie komputerowe w Instytucie Matematyki PAN. Jest także twórcą instalacji dźwiękowych, gra w zespołach muzyki improwizowanej. Od 1973 współpracuje ze Studiem Eksperymentalnym Polskiego Radia w Warszawie. Brał udział w Kursach Nowej Muzyki w Darmstadt (1974 i 1976). W 1978 pracował w The Center of the Creative and Performing Arts w Buffalo, USA.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.033 sek.