• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Teatr Wielki w Warszawie



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    50 złotych 1983 Teatr Wielki – okolicznościowa moneta pięćdziesięciozłotowa, wprowadzona do obiegu 6 maja 1983 r. zarządzeniem z 22 kwietnia 1983 r., wycofana z dniem denominacji z 1 stycznia 1995 roku, rozporządzeniem prezesa Narodowego Banku Polskiego z dnia 18 listopada 1994 (Monitor Polski nr 61, poz.541). Obrona Warszawy – bitwa powietrzno-lądowa stoczona w obronie Warszawy w czasie kampanii wrześniowej przez Wojsko Polskie i ludność cywilną z oddziałami 3 i 4 Armii Wehrmachtu oraz jednostkami 1 i 4 Floty Powietrznej Luftwaffe.
    Teatr Wielki na rycinie z epoki, 1839
    Wnętrze Teatru Wielkiego około 1890
    Teatr Wielki ok. 1900
    Teatr Wielki przed 1939
    Uszkodzony gmach w 1939
    Uszkodzony gmach w 1945
    Kwadryga dodana w 2002

    Teatr Wielki w Warszawie – gmach znajdujący się przy placu Teatralnym 1 w Warszawie. Siedziba Opery Narodowej, jednej z trzech scen Teatru Narodowego, Polskiego Baletu Narodowego i Muzeum Teatralnego.

    Ludwik Jaroszyński (ur. 1840 – zm. 21 sierpnia 1862 w Warszawie) – członek Organizacji Miejskiej Warszawy, był wykonawcą zamachu na namiestnika Królestwa Polskiego wielkiego księcia Konstantego (3 lipca 1862).Petersburg (forma zalecana), Sankt Petersburg (egzonim wariantowy) (ros. Санкт-Петербург, Sankt-Pietierburg, potocznie Петербург, Pietierburg; dawniej Piotrogród, ros. Петроград, Leningrad, ros. Ленинград) – miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską na terytorium zawierającym m.in. ponad 40 wysp. W latach 1712–1918 stolica Imperium Rosyjskiego. Powierzchnia 1439 km², liczba ludności 4 600 276.

    Gmach został wzniesiony w latach 1825–1833. Zniszczony w latach 1939 i 1944 został odbudowany, przekształcony i powiększony w latach 1947–1965 z zachowaniem oryginalnej fasady od strony placu Teatralnego.

    Historia[ | edytuj kod]

    W miejscu obecnego gmachu znajdował się kompleks handlowo-usługowy Marywil. W latach 30. XIX wieku Marywil został w większości zburzony i na jego miejscu w latach 1825–1833 wzniesiono monumentalny gmach teatralny w stylu klasycystycznym zaprojektowany dla zespołu Teatru Narodowego przez Antonia Corazziego (po zmianach wprowadzonych przez Ludwika Kozubowskiego).

    Aleksander Ludwik Kozubowski (ur. 16 marca 1803, Kielecczyzna, zm. 17 października 1853 w Leubus na Dolnym Śląsku), architekt reprezentujący klasycyzm i budowniczy, działający głównie w Warszawie.Tympanon (lub tympan) – w architekturze klasycznej (starożytna Grecja, starożytny Rzym) wewnętrzne trójkątne pole frontonu, gładkie lub wypełnione rzeźbą, stanowiące charakterystyczny element monumentalnych budowli Grecji i Rzymu oraz monumentalnych budynków nowożytnych kształtowanych pod wpływem architektury antycznej (klasycyzm i eklektyzm historyczny). W architekturze romańskiej i gotyckiej półkoliste lub ostrołukowe pole wypełniające przestrzeń między nadprożem a łukiem (archiwoltą) portalu, wypełnione najczęściej płaskorzeźbą.
     Osobny artykuł: Teatr Narodowy w Warszawie.

    Budynek był wzorowany na teatrze S. Carlo Nicoliniego w Neapolu. Kamień węgielny położono 19 listopada 1825, w 150 rocznicę utworzenia Teatru Narodowego. W uroczystości wzięli udział m.in. namiestnik Królestwa Polskiego Józef Zajączek i minister skarbu Franciszek Ksawery Drucki-Lubecki. Budowa gmachu była finansowana ze środków miasta i rządu.

    Jacques Offenbach (ur. 20 czerwca 1819 w Kolonii jako Jakob Eberst, zm. 5 października 1880 w Paryżu) – kompozytor francuski.Namiestnik – urząd w Królestwie Polskim (kongresowym) utworzony na mocy konstytucji z 27 listopada 1815 roku. W świetle tego aktu namiestnik był oficjalnym przedstawicielem króla polskiego (cesarza Rosji) na terenie Królestwa Polskiego. Mógł być mianowany spośród nobliwych obywateli Cesarstwa Rosyjskiego i Królestwa Polskiego, jednakże z wyjątkiem osób naturalizowanych.

    Gmach składał się on z korpusu głównego mieszczącego salę teatralną oraz dwóch skrzydeł bocznych. Lewe skrzydło stanowił zachowany aneks Marywilu, tzw. Dom Jarmarczny, wzniesiony w latach 1817–1821 przez Piotra Aignera. Skrzydło zachodnie, zaprojektowane w całości przez Corazziego, mieściła Sale Redutowe. Po powstaniu listopadowym zmieniono pierwotny projekt Corazziego na bardziej oszczędny, m.in. zmniejszono liczbę miejsc dla widzów z 2000 do 1248. Skasowano także wielką lożę królewską na pierwszym piętrze na wprost sceny. Partery obydwu skrzydeł zajęły sklepy. Po powstaniu listopadowym nazwę teatru zmieniono na Teatr Wielki.

    Neapol (wł. Napoli, j. neapolitański Nàpule, łac. Neapolis z gr. he nea polis, dosł. nowe miasto) – miasto w południowych Włoszech w rejonie Kampania, którego jest stolicą, a także ośrodkiem administracyjnym prowincji Neapol. Założony przez Greków jako Partenope.Mariusz Treliński (ur. 28 marca 1962 w Warszawie) – reżyser operowy, filmowy i teatralny. Studiował reżyserię w Szkole Filmowej w Łodzi.

    Pierwsze przedstawienie w nowo otwartym teatrze odbyło się 24 lutego 1833. Były to opera Cyrulik sewilski Gioacchina Rossiniego oraz balet Zabawa tancerska Karola Kurpińskiego. W 1843 wykończono ostatecznie Sale Redutowe, foyer i sale bufetowe oraz wzniesiono nowe piece pod sceną. W listopadzie 1864 w teatrze zainstalowano oświetlenie gazowe.

    Madryt (hiszp. Madrid) – stolica i największe miasto Hiszpanii, położony w środkowej części kraju u podnóża Sierra de Guadarrama (Wyżyna Kastylijska) nad rzeką Manzanares.Bohdan Wiktor Kazimierz Pniewski (ur. 26 sierpnia 1897 w Warszawie, zm. 5 września 1965 tamże) – polski architekt, przedstawiciel modernizmu, profesor Politechniki Warszawskiej.

    Ok. 1840 plac Marywilski, przy którym znajdował się gmach, zaczęto nazywać placem Teatralnym.

    W 1862 przed Teatrem Wielkim Ludwik Jaroszyński dokonał nieudanego zamachu na nowego namiestnika Królestwa Polskiego wielkiego księcia Konstantego.

    Teatr Wielki wchodził w skład Warszawskich Teatrów Rządowych. W związku z przebudową w 1870 i czasowym zamknięciem teatru wzniesiono drewniany Teatr Letni w Ogrodzie Saskim. Także po zakończeniu przebudowy w sezonie letnim odbywały się tam przedstawienia Teatru Wielkiego i Teatru Rozmaitości.

    Po pożarze Teatru Rozmaitości (1883) podjęto decyzję o przebudowanie całego gmachu, opartego na drewnianej konstrukcji. Została ona przeprowadzona w latach 1890–1891 dzięki środkom, o które wystarał się w Petersburgu dyrektor Warszawskich Teatrów Rządowych Dymitr Palicyn. Drewnianą konstrukcję zastąpiono stalową, unowocześniono scenę i wprowadzono oświetlenie elektryczne z własnej elektrowni. Od końca XIX wieku w gmachu działało centralne ogrzewanie.

    Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego – urząd administracji rządowej w Polsce, obsługujący Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, obecnie właściwego do spraw jednego działu administracji rządowej - kultura i dziedzictwo narodowe. Ministerstwo utworzone zostało w dniu 26 października 1999 roku, z mocą od dnia 10 listopada 1999 roku. W okresie od dnia 23 października 2001 roku do dnia 31 października 2005 roku funkcjonowało pod nazwą Ministerstwo Kultury.Metropolitan Opera – teatr operowy w Nowym Jorku, pierwotnie (od powstania do 1966 roku) znajdujący się w gmachu przy Broadwayu, pomiędzy 39. a 40. ulicą.

    W II połowie XIX wieku przed gmachem założono dwa skwery, które ok. 1900 ogrodzono żelazną balustradą. Na skwerach wyrosły także drzewa. Było to niezgodne z zasadami dotyczącymi kształtowania przestrzeni przed budowlami neoklasycznymi. Przed gmachem zatrzymywały się kondukty pogrzebowe znanych aktorów, śpiewaków i artystów. Z tarasu wygłaszano przemówienia, a orkiestra opery grała muzykę żałobną.

    Powstanie warszawskie (1 sierpnia – 3 października 1944) – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji „Burza”, połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.Adam Myjak (ur. 3 stycznia 1947 w Starym Sączu) – polski rzeźbiarz i pedagog, profesor zwyczajny Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie.

    We wrześniu 1936 przed prawym skrzydłem Teatru Wielkiego odsłonięto pomnik Wojciecha Bogusławskiego.

    Podczas obrony Warszawy we wrześniu 1939 gmach został zbombardowany. Ocalała fasada od strony placu Teatralnego i ul. Wierzbowej, lewe skrzydło oraz część zabudowań oficynowych wewnątrz podwórza. Po kapitulacji miasta z inicjatywy pracowników Zarządu Miejskiego gmach zabezpieczono. W końcu 1939 nad częścią frontową zbudowano prowizoryczny dach i wyremontowano lewe skrzydło; zamurowano także okna.

    Gioachino Antonio Rossini albo Gioacchino Antonio Rossini, (ur. 29 lutego 1792 w Pesaro, zm. 13 listopada 1868 w Passy, obecnie. XVI dzielnica Paryża) – włoski kompozytor, twórca 39 oper.Maria Małgorzata Handzelewicz-Wacławek (ur. 10 czerwca 1922 w Zalesiu, zm. 11 października 1996 w Warszawie) – architekt, laureatka Honorowej Nagrody SARP z 1987.

    W czasie powstania warszawskiego zachowane części budynku zostały uszkodzone w trakcie walk na placu Teatralnym, a następnie wysadzone przez Niemców. Pomiędzy 6 a 8 sierpnia 1944 w ruinach zamordowano ok. 350 polskich cywilów.

    Po wojnie zniszczenia budynku oszacowano na ok. 75%. Ocalała wschodnia część fasady i kolumnowa fasada frontowa. Po wyzwoleniu ruiny gmachu zabezpieczono, a w latach 1947–1949 odbudowano skrzydło południowe dla Teatru Narodowego wraz z Salami Redutowymi. Zostały one oddane do użytku 22 lipca 1949. Zarządzeniem Ministra Kultury i Sztuki z 28 lutego 1950 utworzono przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą Teatr Wielki Opery i Baletu w Warszawie, które przejęło administrowanie gmachem. Jego dyrektorem został Arnold Szyfman. W lutym 1951 ogłoszono konkurs na odbudowę Teatru Wielkiego, w którym pierwszą nagrodę zdobył projekt Bohdana Pniewskiego, opracowany przy współpracy Małgorzaty Handzelewicz, Władysława Jotkiewicza i Stanisława Krajewskiego. Projekt był kilkakrotnie poprawiany. Pierwsze prace budowlane rozpoczęto w 1953. Prezydium Rządu zatwierdziło projekt dopiero w 1956, po konsultacjach ze specjalistami zagranicznymi i zmniejszeniu kubatury gmachu. Odbiorów kolejnych części Teatru Wielkiego dokonywano w latach 1962–1965. Prace budowlane były krytykowane przez prasę ze względu na powolne tempo robót oraz wysokie koszty przedsięwzięcia. Przyczynami były m.in. ograniczenie kredytów przez władze centralne, którymi uzupełniano środki Społecznego Funduszu Odbudowy Stolicy i Kraju, niekorzystne etapowanie budowy, techniczna złożoność projektu oraz problemy ze znalezieniem sprawnego wykonawcy.

    Konstanty Mikołajewicz Romanow (ros. Константин Николаевич Романов – Konstantin Nikołajewicz Romanow) (ur. 9 września/21 września 1827 w Petersburgu, zm. 13 stycznia/25 stycznia 1892 w Pawłowsku) – wielki książę Rosji, generał i namiestnik Królestwa Polskiego, admirał floty.Opowieści Hoffmanna (fr. Les Contes d’Hoffmann) – opera z muzyką Jacques’a Offenbacha, do libretta Jules’a Barbiera i Michela Carrégo opartego na opowiadaniach E.T.A. Hoffmanna. Szczytowe osiągnięcie w twórczości kompozytora znanego dzięki kilkudziesięciu stworzonym przez niego operetkom. Opera została skomponowana przez Offenbacha pod koniec życia i wystawiona dopiero po jego śmierci, w 1881 roku.

    Bez zmian pozostawiono fasady od strony placu Teatralnego i ul. Wierzbowej, natomiast całkowicie nowym projektem była elewacja od strony placu Zwycięstwa (obecnie plac marsz. Józefa Piłsudskiego). Zespół architektów zaprojektował także od nowa wnętrza teatru. Widownia w kształcie podkowy powstała w miejscu, w którym wcześniej znajdowała się scena. Powstała jedna z największych scen operowych na świecie o całkowitej powierzchni 1150 m² i wysokości 35 m. Teatr Wielki miał być jedną z najnowocześniejszych scen w Europie, i do jego wyposażenia zaangażowano szereg firm zagranicznych. Zainstalowano m.in. scenę obrotową, sześć zapadni, osiem mostów świetlnych nad sceną, trzy systemy telewizji i posadzkę plastikową dla baletu. Powstało 27 pracowni i warsztatów i malarnia o wymiarach 26 x 26 m.

    Wiener Philharmoniker (Filharmonicy Wiedeńscy) – najważniejsza orkiestra w Austrii i jedna spośród bardziej znaczących na świecie. W rankingu prestiżowego, brytyjskiego miesięcznika Gramophone Filharmonicy Wiedeńscy uzyskali miano jednej z pięciu najlepszych orkiestr świata, obok takich zespołów, jak: Berliner Philharmoniker, Londyńska Orkiestra Symfoniczna, Royal Concertgebouw Orchestra z Amsterdamu czy Chicagowska Orkiestra Symfoniczna.Jan Paweł II (łac. Ioannes Paulus PP. II), właśc. Karol Józef Wojtyła (ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup pomocniczy krakowski, a następnie arcybiskup metropolita krakowski, kardynał, zastępca przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski (1969-1978), 264. papież i 6. Suweren Państwa Miasto Watykan (16 października 1978 – 2 kwietnia 2005), kawaler Orderu Orła Białego, błogosławiony Kościoła katolickiego.

    Podczas uroczystego otwarcia gmachu 20 listopada 1965 wystawiono Straszny dwór Stanisława Moniuszki.

    17 stycznia 1965 przed gmachem ponownie odsłonięto pomnik Wojciecha Bogusławskiego, zniszczony przez Niemców w 1944. Tego samego dnia przed lewym skrzydłem, symetrycznie do pomnika Bogusławskiego, odsłonięto pomnik Stanisława Moniuszki.

    Po wojnie w tympanonie zrekonstruowano rzeźbę Popiersie Anakreonta i trzy muzy dłuta Tomasza Accardiego. Według planów Antonia Corazziego z 1825 roku, fasadę Teatru Wielkiego miała również zdobić na froncie kwadryga – rzeźba opiekuna sztuk Apollina, kierującego czterokonnym rydwanem. W 2002 dzięki inicjatywie ówczesnego dyrektora naczelnego Teatru Wielkiego Waldemara Dąbrowskiego, na fasadzie Teatru Wielkiego została umieszczona kompozycja rzeźbiarska autorstwa profesorów warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych: rektora Adama Myjaka i dziekana Wydziału Rzeźby Antoniego Janusza Pastwy. Odsłonięcie rzeźby zostało dokonane przez Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego.

    Bogdan Stanisław Paprocki (ur. 23 września 1919 w Toruniu, zm. 3 września 2010 w Warszawie) – polski śpiewak operowy (tenor).Chór Alla Polacca przy Teatrze Wielkim – Operze Narodowej w Warszawie — chór dziecięcy i młodzieżowy działający przy Teatrze Wielkim w Warszawie. Od 1983 roku prowadzony jest przez Sabinę Włodarską.

    W latach 50. na ścianie gmachu (od strony ul. Wierzbowej) umieszczono tablicę Tchorka upamiętniającą egzekucje ludności cywilnej podczas powstania warszawskiego w sierpniu 1944.

    8 czerwca 1991, w czasie swojej czwartej pielgrzymki do Polski, w gmachu Teatru Wielkiego z twórcami kultury spotkał się Jan Paweł II.

    W 2017 na dachu budynku teatru powstała pasieka.

    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Polski Balet Narodowy (PBN) jest najważniejszym zespołem baletowym w Polsce. Kontynuuje wieloletnie tradycje baletowe Warszawy, które sięgają korzeniami XVII wieku. Wcześniej znany był jako zespół baletowy Teatru Wielkiego – Opery Narodowej. W 2009 otrzymał w Teatrze Wielkim autonomię artystyczną i podniesiony został do rangi Polskiego Baletu Narodowego. Od tego momentu pracuje pod dyrekcją znanego polskiego choreografa Krzysztofa Pastora.

    Sale[ | edytuj kod]

    Opera Narodowa[ | edytuj kod]

  • Widownia największej sali Teatru, Sali im. Stanisława Moniuszki, ma 1905 miejsc.
  • Sala Kameralna im. Emila Młynarskiego ma widownię na 250 miejsc. Jest to dawna sala prób. W tej sali odbywają się m.in. przedstawienia kameralne oraz przedstawienia dla dzieci.
  • Sale Redutowe.
  • Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.Barcelona (katal. [bərsəˈɫonə], hiszp. [barθeˈlona]) – miasto w północno-wschodniej Hiszpanii, nad Morzem Śródziemnym, około 110 km na południe od grzbietu Pirenejów i granicy hiszpańsko-francuskiej. Stolica prowincji o tej samej nazwie oraz wspólnoty autonomicznej Katalonii. Drugie co do wielkości miasto Hiszpanii, z liczbą mieszkańców wynoszącą 1 620 809 wewnątrz centrum administracyjnego. Zespół miejski Barcelony wykracza poza centrum administracyjne, z liczbą ludności wynoszącą 4 588 000, jest piątym co do wielkości zespołem miejskim w Unii Europejskiej. Cała metropolia ma około 5 milionów mieszkańców.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Ogrzewanie – proces dostarczania energii termicznej do ciała, pomieszczenia, w celu podniesienia lub utrzymania jego temperatury.
    Renée Fleming (ur. 14 lutego 1959 w Indianie) - amerykańska śpiewaczka klasyczna (sopran) i jazzowa, laureatka nagrody Grammy (1999).
    Bregencja (niem. Bregenz, czes. Břežnice) – miasto w Austrii, nad jeziorem Bodeńskim, u ujścia Potoku Bregenckiego (Bregenzerbach), stolica kraju związkowego Vorarlberg, u stóp góry Pfänder należącej do masywu Lasu Bregenckiego w Alpach Wapiennych.
    Straszny dwór – polska opera w czterech aktach skomponowana przez Stanisława Moniuszkę w latach 1861–1864. Libretto do opery napisał Jan Chęciński. Posiadając cechy romantyczne i komediowe zarazem, dzieło cechuje silne zabarwienie patriotyczne. Z powyższych powodów było jednocześnie popularne wśród polskiej publiczności i zakazane przez władze rosyjskie (opera powstała w okresie zaborów). Premiera polska przerodziła się w wielką manifestację patriotyczną. Opera napisana po upadku powstania styczniowego jest wielkim manifestem patriotycznym. Prapremiera miała miejsce w Warszawie 28 września 1865. Dzieło jest uważane za najlepszą operę Moniuszki i zarazem najlepszy tego typu utwór polski XIX wieku.
    Muzeum Teatralne w Warszawie – centralne muzeum teatralne w Polsce, gromadzące zbiory związane z historią teatru polskiego, jak i teatrów zagranicznych.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Tablice pamiątkowe Tchorka w Warszawie – tablice o wspólnym wzorze, stworzone na podstawie projektu Karola Tchorka z 1949 roku, upamiętniające znajdujące się w Warszawie miejsca walk i męczeństwa z czasów II wojny światowej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.099 sek.