• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Tatry Zachodnie



    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.Irga kutnerowata, irga owłosiona (Cotoneaster tomentosus Lindl.) – gatunek krzewu z rodziny różowatych. Według nowszych ujęć taksonomicznych jest to synonim gatunku Cotoneaster nebrodensis (Guss.) K. Koch Hort. dendrol. 179. 1853.
    Szczyty[]

    Szczyty Tatr Zachodnich powyżej 2000 m n.p.m.

    Główne doliny[]

  • na polskiej stronie (w kierunku od wschodu na zachód):
  • Dolina Olczyska, Dolina Bystrej (i jej odgałęzienia: dolina Jaworzynka, Dolina Kasprowa, Dolina Kondratowa), Dolina Białego, Dolina ku Dziurze, Dolina Strążyska, Dolina za Bramką, Dolina Małej Łąki, Dolina Kościeliska (i jej odgałęzienia: Dolina Miętusia, Dolina Tomanowa, Dolina Pyszniańska), Dolina Lejowa, Dolina Chochołowska (i jej odgałęzienia: Dolina Starorobociańska, Dolina Jarząbcza, Dolina Chochołowska Wyżnia).

    Dolina Zadnia Raczkowa (słow. Račkov Zadok) – górne piętro Doliny Raczkowej w słowackich Tatrach Zachodnich. Dawniej była wypasana, pasterze nazywali ją Raczkowym Zadkiem. Rejon doliny zbudowany jest ze skał krystalicznych, dolina wyżłobiona została przez lodowiec. Występują na niej wały morenowe, zagłębienia pomiędzy nimi oraz zwałowiska głazów, wśród których zdarzają się granity z dużą zawartością czystego kalcytu. Dostrzec można rzadkie w Tatrach Zachodnich ogładzenia lodowcowe. Dolina ograniczona jest od wschodu zboczami Starorobociańskiego Wierchu, od zachodu Jarząbczego Wierchu i Raczkowej Czuby, od północy Kończystego Wierchu. Od południowej strony, powyżej równi Pod Klinem podcięta jest stromym, skalistym progiem. Dnem doliny płynie Raczkowy Potok, który w tym stromym progu tworzy kilka kaskad nazywanych Raczkową Siklawą.Giewont – masyw górski w Tatrach Zachodnich o wysokości 1894 m n.p.m. i długości 2,7 km. Jego główny wierzchołek, Wielki Giewont, jest najwyższym szczytem w Tatrach Zachodnich położonym w całości na terenie Polski.
  • na słowackiej stronie:
  • Dolina Cicha Liptowska (i jej odgałęzienia: Dolina Walentkowa, Dolina Wierchcicha, Dolina Szpania, Dolina Tomanowa Liptowska, dolina Hlina, Dolina Kamienista), Dolina Bystra, Dolina Wąska, Dolina Raczkowa (i jej odgałęzienia: Dolina Gaborowa, Dolina Zadnia Raczkowa), Dolina Jamnicka, Dolina Tarnowiecka, Dolina Żarska, Dolina Jałowiecka (i jej odgałęzienia: dolina Parzychwost, Dolina Bobrowiecka Liptowska), Dolina Sucha Sielnicka, Dolina Juraniowa, Dolina Bobrowiecka Orawska, Dolina Zuberska (i jej odgałęzienia: Dolina Łatana, Dolina Rohacka), Dolina Siwa, Dolina Borowej Wody.

    Ciemniak (słow. Temniak, 2096 m n.p.m.) – najdalej na zachód wysunięty szczyt należący do masywu Czerwonych Wierchów w Tatrach Zachodnich. Słowackie źródła podają wysokość 2090 m.Dolina Olczyska, dawniej nazywana Olczyskiem – tatrzańska dolina mająca wylot w Jaszczurówce, a górą podchodząca pod szczyt Kopy Magury (1704 m n.p.m.).

    Budowa geologiczna[]

    Trzon krystaliczny głównego grzbietu Tatr Zachodnich (a także Wysokich) stanowią głębinowe skały magmowe (granity) oraz skały metamorficzne (gnejs i łupki krystaliczne, amfibolity, migmatyty, mylonity). Na zboczach Trzydniowiańskiego Wierchu i na Długim Upłazie dostrzec można z daleka kilka białych, lśniących kwarcytów wystających ponad powierzchnię. Północne stoki Tatr Zachodnich, podobnie jak Wysokich oraz Tatry Bielskie, zbudowane są ze skał osadowych.

    Mylonit – skała kataklastyczna, metamorficzna powstała poprzez dynamiczną rekrystalizację. Złożona z drobnych pokruszonych i roztartych ziaren starszych skał powstałych w warunkach zmielenia i silnego roztarcia dowolnej skały wyjściowej, tworzących miazgę mylonityczną, objętą rekrystalizacją towarzyszącą mylonityzacji. Powstaje w trakcie metamorfizmu dyslokacyjnego głównie w strefach uskokowych o charakterze przesuwczym.Dolina Walentkowa (słow. Valentkova dolina, niem. Walentkowatal, Walentkowatälchen, węg. Walentkowa-völgy, Walentkowa-völgyecske) – tatrzańska dolina położona na terenie Słowacji, jedno z dwóch odgałęzień górnej części Doliny Cichej (Tichá dolina) odchodzące od niej w kierunku wschodnim. Dolina Walentkowa graniczy:

    Występowanie tutaj dużej ilości skał bardziej podatnych na erozję niż skały Tatr Wysokich jest przyczyną tego, że szczyty Tatr Zachodnich są niższe.

    Największy wpływ na kształtowanie rzeźby terenu wywarły wody płynące – potoki. Ich bieg został częściowo narzucony przez budowę geologiczną podłoża – układ warstw, uskoki, spękania, a częściowo następował niezależnie od struktur geologicznych. Tak np. głębokie wąwozy Doliny Kościeliskiej i Chochołowskiej wyrzeźbione zostały w skałach osadowych przez płynące ich dnem potoki.

    Brama Orawska (słow. sedlo Tichá) – położona na wysokości 950 m szeroka przełęcz oddzielająca Orawicko-Witowskie Wierchy (Przysłop Witowski 1164 m) od Tatr Zachodnich (Siwiańskie Turnie 1065 m). Znajduje się tuż po wschodniej stronie polany Molkówka, przy granicy polsko-słowackiej (po polskiej stronie). Przez Bramę Orawską przebiega też Wielki Europejski Dział Wodny pomiędzy zlewniami Morza Czarnego i Bałtyku. Cieki spływające na zachód, do Doliny Cichej Orawskiej znajdują się w zlewni Morza Czarnego, potoki spływające na wschód, do Kotliny Kościeliskiej są w zlewni Bałtyku. Dolina Cicha i Kotlina Kościeliska wchodzą w skład Rowu Podtatrzańskiego, Brama Orawska i biegnący nią dział wodny oddzielają je od siebie.Dolina Jarząbcza – jedna z trzech odnóg w górnej części Doliny Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich. Wyrzeźbiona została przez lodowiec. Jej dnem płynie Jarząbczy Potok; po połączeniu się z Wyżnim Chochołowskim Potokiem tworzą Chochołowski Potok.

    Niewielki szlif nadały rzeźbie Tatr Zachodnich lodowce górskie.

    Mniejsza wysokość szczytów spowodowała, że w czasie epoki lodowcowej nie uległy one tak silnemu zlodowaceniu – powstające tutaj lodowce były mniejsze, kotły lodowcowe płytsze i nie tak surowe. Ogólnie wpływ lodowców na rzeźbę gór był tutaj mniejszy niż w Tatrach Wysokich.

    Wskutek występowania tutaj skał wapiennych – wapieni i dolomitów – dobrze rozwinięte są tutaj zjawiska krasowe, efektem których są liczne jaskinie i wywierzyska, żłobki krasowe, leje krasowe. Tu występuje najdłuższa i najgłębsza jaskinia Polski – Jaskinia Wielka Śnieżna.

    Długi Upłaz (słow. Dlhý úplaz) – odcinek północnej grani Wołowca pomiędzy Rakoniem a Łuczniańską Przełęczą w Tatrach Zachodnich. Granią tą przebiega granica polsko-słowacka. Górale nazywali Długim Upłazem wschodnie stoki opadające do Doliny Chochołowskiej Wyżniej, będącej górną częścią Doliny Chochołowskiej. Zachodnie stoki Długiego Upłazu opadają do słowackiej Doliny Zadniej Łatanej. Mająca ok. 2 km długości grań Długiego Upłazu jest płaska i zaokrąglona. Zaznaczają się w niej tylko dwa niewiele wyróżniające się wzniesienia o wysokości 1785 i 1632 m i wcina się w nią górny koniec Litworowego Żlebu.Dolina Błotna (słow. Blatná dolina) – część Rowu Podtatrzańskiego, dolina oddzielająca północno-zachodni kraniec Tatr od Pogórza Skoruszyńskiego, a dokładniej jego części zwanej Skoruszyńskimi Wierchami. Dnem tej doliny prowadzi droga z Witanowej przez Orawice do Podbiela.

    Charakterystyczną cechą potoków Tatr Zachodnich są występujące na nich liczne ponory, czyli miejsca, w których potok zanika – jego woda wpływa do podziemnych przepływów.

    Doliny otaczające Tatry Zachodnie zbudowane są z fliszu podhalańskiego.

    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Ostrołódka karpacka (Oxytropis carpatica R. Uechtr.) – gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny bobowatych.
    Jaskinia Wielka Śnieżna – najgłębsza i najdłuższa jaskinia Polski oraz najgłębsza jaskinia Tatr – 23 723 m długości i 824 m deniwelacji. Otwory jaskini znajdują się w Tatrach Zachodnich, w górnej części Doliny Małej Łąki i Doliny Litworowej (część Doliny Miętusiej). Jaskinia Wielka Śnieżna to jedyna jaskinia tatrzańska, której otwory znajdują się w dwóch różnych walnych dolinach.
    Żłobek krasowy - forma krasu powierzchniowego, rodzaj podłużnej bruzdy o głębokości do 2 m, szerokości do kilkudziesięciu metrów i długości do kilkunastu metrów. Żłobki krasowe powstają na pochyłych powierzchniach skał krasowiejących w wyniku rozpuszczającej działalności wód pochodzących z opadów lub topnienia śniegu, ułożone są zgodnie z kierunkiem spływu wody. Występują zazwyczaj seryjnie - sąsiednie żłobki odgradza żebro krasowe.
    Tatry Wysokie (słow. Vysoké Tatry, niem. Hohe Tatra, węg. Magas-Tátra) – najwyższa część Tatr o charakterze alpejskim, rozciągająca się pomiędzy Tatrami Zachodnimi od strony zachodniej oraz Tatrami Bielskimi od strony północno-wschodniej. W linii prostej odległość między granicznymi przełęczami wynosi ok. 16,5 km, zaś ściśle wzdłuż grani głównej ok. 26 km. Tatry Wysokie zajmują obszar około 340 km² (czyli nieco mniej niż Tatry Zachodnie), z czego większość (260 km²) znajduje się na Słowacji.
    Autokemping „Raczkowa” (słow. Autocamping „Račkova”) – duży ośrodek turystyczny w słowackich Tatrach Zachodnich u wylotu Doliny Wąskiej przy Raczkowym Potoku. Znajduje się tutaj pole namiotowe, domki kempingowe i schronisko. Dojeżdża się do niego od prowadzącej obrzeżem słowackich Tatr asfaltowanej drogi zwanej Tatrzańską Drogą Młodości (nr 537), w miejscowości Przybylina skręcając na północ asfaltową drogą (ok. 4 km). Latem możliwość dojechania autobusem (rzadko kursuje).
    Bacówka, szałas lub koleba – zazwyczaj drewniany budynek pasterski stawiany na halach pasterskich, w którym przez kilka miesięcy w roku, na czas wypasu, przebywa baca wraz z juhasami. Bacówka to nie tylko schronienie przed złą pogodą ale również miejsce, które służy pasterzom do przerabiania mleka owczego na ser (bundz), serwatkę (żętycę) czy też wędzone oscypki.
    Migmatyt – skała ultrametamorficzna powstająca na pograniczu magmatyzmu i metamorfizmu katazonalnego, wykazująca foliację, zbudowana głównie z kwarcu, skaleni i biotytu, z domieszkami innych minerałów. Występuje razem z gnejsami i granitami, w Polsce – w Sudetach oraz w Tatrach Zachodnich.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.094 sek.