• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Tatry Bielskie



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.Bogumił Pawłowski (ur. 1898, zm. 1971) – botanik, członek Polskiej Akademii Nauk, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, dyrektor Instytutu Botaniki PAN w Krakowie.
    Geologia[ | edytuj kod]

    W odróżnieniu od Tatr Wysokich i Zachodnich Tatry Bielskie zbudowane są prawie wyłącznie ze skał osadowych: wapieni, margli, dolomitów – należących do tzw. dolnej płaszczowiny reglowej. Występują także piaskowce. Jedynie w masywie Steżek występuje pewna ilość skał krystalicznych. Dominują białe wapienie murańskie. Zjawiska krasowe rozwinięte są dość słabo, poznano dotąd tylko ok. 50 jaskiń. Najdłuższa z nich to udostępniona dla turystów Jaskinia Bielska (Belianska jaskyňa) na północnym zboczu Kobylego Wierchu, najgłębsza jest Jaskinia Strzystarska w Hawraniu.

    Tatry (514.5, słow. Tatry, niem. Tatra, węg. Tátra) – najwyższe pasmo w łańcuchu Karpat, również najwyższe między Alpami a Uralem i Kaukazem. Są częścią Łańcucha Tatrzańskiego, w Centralnych Karpatach Zachodnich. Kobyli Wierch (słow. Kobylí vrch, niem. Koboldberg, Stutenkuppe, węg. Kobold-hegy, 1109 m n.p.m.) – pierwszy od wschodu szczyt grani głównej Tatr Bielskich na Słowacji. Zarazem stanowi pierwsze od wschodu wzniesienie w całych Tatrach.

    W czasie ostatniego glacjału w Tatrach Bielskich było 7 lodowców, w tym 3 kotły lodowcowe i 4 lodowce dolinne. Długość lodowców dochodziła do 2 km. Potoki zbierające wody z Tatr Bielskich należą do dwóch zlewni: Popradu (Biała Woda Kieżmarska i Bielski Potok z ich dopływami) lub Dunajca (Jaworowy Potok z jego dopływami). Wszystkie są w zlewisku Bałtyku.

    Tatry Wysokie (słow. Vysoké Tatry, niem. Hohe Tatra, węg. Magas-Tátra) – najwyższa część Tatr o charakterze alpejskim, rozciągająca się pomiędzy Tatrami Zachodnimi od strony zachodniej oraz Tatrami Bielskimi od strony północno-wschodniej. W linii prostej odległość między granicznymi przełęczami wynosi ok. 16,5 km, zaś ściśle wzdłuż grani głównej ok. 26 km. Tatry Wysokie zajmują obszar około 340 km² (czyli nieco mniej niż Tatry Zachodnie), z czego większość (260 km²) znajduje się na Słowacji.Christian Hohenlohe właściwie Christian Kraft, Fürst zu Hohenlohe-Öhringen, Herzog von Ujest (ur. 21 marca 1848 r. w Öhringen, zm. 14 maja 1926 r. w Somogyszob w komitacie Somogy) – syn Hugona zu Hohenlohe-Öhringen oraz Pauliny von Fürstenberg, potomek ks. Fryderyka Ludwika Hohenlohe. Książę, generał, polityk, właściciel dóbr ziemskich na Dolnym i Górnym Śląsku oraz na Węgrzech, w tym w Tatrach. Przemysłowiec górnośląski. Żonaty z Otylią, księżną Lubraniec-Dąmbski, z domu Brauns.

    Gleby, flora i fauna[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Rośliny tatrzańskie.

    Wietrzenie wapieni doprowadziło do powstania na terenie Tatr Bielskich urodzajnych gleb, na których rozwinęła się bujna roślinność. Jest ona bogatsza niż w Tatrach Wysokich, a botanicy wyodrębniają ją w oddzielny podokręg botaniczny. Bogatą florę badało wielu przyrodników, wśród nich byli Samuel Genersich i Göran Wahlenberg. Ciekawa jest też fauna, szczególnie mięczaków i owadów. W graniowych partiach licznie występują kozice.

    Przełęcz pod Kopą, Niżnia Przełęcz pod Kopą (słow. Kopské sedlo, niem. Kopapass, węg. Kopa-hágó) – szeroka, trawiasta przełęcz w głównej grani Tatr (1750 m n.p.m.). Przełęcz jest granicą pomiędzy Tatrami Wysokimi i Bielskimi.Margiel – skała osadowa, zwykle szara. Składa się z węglanów (wapnia lub magnezu) i minerałów ilastych. Używany jest do wyrobu cementu, także jako nawóz mineralny (sztuczny). Ma słaby, nieprzyjemny zapach. Dobrze reaguje z kwasem solnym (HCl), pozostawiając błotnistą plamkę.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Władysław Cywiński (ur. 12 sierpnia 1939 w Wilnie, zm. 12 października 2013 w Dolinie Złomisk) – polski taternik, przewodnik tatrzański, alpinista, inżynier elektronik.
    Bielskie Jatki lub po prostu Jatki (słow. Jatky, niem. Fleischbänke, Belaer Fleischbänke, węg. Mészárszékek) – skalisty grzbiet znajdujący się w głównej grani Tatr Bielskich na Słowacji i stanowiący najwyższą część tej grani na wschód od Szalonego Wierchu.
    Göran Wahlenberg (do 1804 r. Georg Wahlenberg; ur. 1 października 1780 r. w Skarphyttan koło Filipstad, prowincja Värmland, Szwecja – zm. 22 marca 1851 r. w Uppsali) – szwedzki lekarz, botanik, geograf i geolog, badacz flory Skandynawii, Alp i Karpat. W 1813 r. prowadził badania botaniczne i geograficzne w Tatrach (w ich obecnie słowackiej części) oraz w Małej i Wielkiej Fatrze, Górach Choczańskich i Niżnich Tatrach.
    Kozica tatrzańska (Rupicapra rupicapra tatrica) – ssak z rodziny krętorogich (Bovidae), podgatunek kozicy (Rupicapra rupicapra) występujący w Tatrach oraz w Niżnych Tatrach na Słowacji (populacja introdukowana w latach 1969-74). Jest najdalej na północ wysuniętą populacją kozicy.
    Dolina do Regli (słow. dolina Riglaného potoka, Rígľanská dolina, dolina pod Hlásnou skalou, niem. Rigeltal, Riegeltal, Weißseifental) – dolina na północnych stokach Tatr Bielskich. Jest główną, prawoboczną odnogą Doliny Bielskiego Potoku. Rozpoczyna się na wysokości ok. 1500 m n.p.m., poniżej skalnego progu z wodospadem Reglana Siklawa, który to próg oddziela ją od jej górnego piętra – Doliny Szerokiej Bielskiej. Od tegoż progu Dolina do Regli opada początkowo w kierunku północno-wschodnim, a następnie północnym i w okolicy Ptasiowskiej Rówienki, na wysokości ok. 950 m łączy się z Doliną Bielskiego Potoku. Dolina do Regli podchodzi pod główną grań Tatr Bielskich od Zadnich Jatek po Płaczliwą Skałę, na wysokość ok. 1750 m. Od wschodniej strony jej obramowanie tworzy grań odchodząca w północno-zachodnim kierunku od wierzchołka Zadnich Jatek (nieco na zachód od niego), biegnąca przez Łasztowicę i Opaloną Turnię, a zakończona zalesionym grzbietem Bed­narskiego Regla. Obramowanie zachodnie tworzy grań Płaczliwej Skały, Głośna Skała, Żlebińskie Turnie i Mały Regiel. Miejscami ma charakter dzikiego wąwozu, szczególnie w górnej części, poniżej progu, gdzie wrzyna się pomiędzy Głośną Skałę (po zachodniej stronie) i spiczastą Łasztowicę (po wschodniej stronie). Cała dolina ma długość ok. 4 km, jej dnem spływa Reglany Potok. Znajduje się na niej jedna polana – Polana pod Głośną Skałą.
    Szalony Wierch, dawniej Głupi Wierch (słow. Hlúpy vrch, Šialený vrch, niem. Thörichter Gern, Törichter Gern, Ternichter Gern, węg. Bolond Gerő) – trzeci pod względem wysokości (2061 m n.p.m.) szczyt Tatr Bielskich na Słowacji. Wznosi się we wschodniej części pasma i jest oddzielony od Płaczliwej Skały Szeroką Przełęczą Bielską, a od Zadnich Jatek Szaloną Przełęczą. Jest jednym z końców wspólnego odcinka grani głównej Tatr oraz grani głównej Tatr Bielskich (drugim jest Hawrań).
    Konstanty Marian Mścisław Stecki (ur. 29 lipca 1885 w Hrubieszowie, zm. 4 października 1978 w Poznaniu) – polski botanik.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.081 sek.