• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Tarbozaur

    Przeczytaj także...
    Gobi (mong.: Говь; Gow’; chiń. 戈壁; pinyin: Gēbì) – wyżynny obszar stepów, półpustyń i pustyń w Azji Wschodniej, leżący na terenie południowej Mongolii i północnych Chin. Po Saharze druga pod względem wielkości pustynia świata (nie licząc Antarktydy). Kreda – ostatni okres ery mezozoicznej, trwający około 80 milionów lat (od 145,0 ± 0,8 do 66,0 mln lat temu). Kreda dzieli się na dwie epoki: wczesną kredę i późną kredę. W sensie chronostratygraficznym kreda to system, który dzieli się na dwa oddziały: kredę dolną i kredę górną.
    Takson – jednostka zdefiniowana w systematyce organizmów jako grupa organizmów (populacja lub grupa populacji) zwykle uznawanych za filogenetycznie spokrewnione, wyróżniających się konkretną cechą różniącą je od innych jednostek taksonomicznych. Takson obejmuje wszystkie zawarte w nim taksony niższego poziomu. Kryterium pokrewieństwa stosowane jest w systemach filogenetycznych, mimo że taksonem w zasadzie może być dowolna grupa organizmów.

    Tarbozaur (Tarbosaurus) – rodzaj wielkich wymarłych dinozaurów drapieżnych, żyjący na terenie dzisiejszej pustyni Gobi w Azji pod koniec późnej kredy (kampan, mastrycht). Obecnie uznawany jest tylko jeden gatunek – Tarbosaurus bataar. Do 2006 roku opisano skamieniałości około 100 osobników tego gatunku, z tym że tylko kilkanaście w miarę kompletnych.

    Pojęcia Chiny używa się w odniesieniu do krainy historycznej, obejmując wówczas całokształt chińskiej historii i kultury (zobacz: historia Chin), lub w węższym znaczeniu, w odniesieniu do Chińskiej Republiki Ludowej.Jewgienij Aleksandrowicz Malejew (ros. Евгений Александрович Малеев; ur. 25 lutego 1915, zm. 12 kwietnia 1966) – rosyjski paleontolog. Studiował na Uniwersytecie Moskiewskim, studia ukończył w 1947 roku, w 1950 roku został doktorem. Opisał kilka gatunków dinozaurów odkrytych podczas wypraw na pustynię Gobi; m.in. tarbozaura, talarura i terizinozaura.

    Kontrowersje przy ustalaniu statusu taksonomicznego tarbozaura[ | edytuj kod]

    Pierwsze szczątki tarbozaura znaleziono w Mongolii i opisano w 1955 jako Tyrannosaurus bataar. Jednak późniejsze badania doprowadziły już w 1965 do zaliczenia ich do nowego rodzaju Tarbosaurus, z czym zgodził się także autor pierwotnego opisu tych skamieniałości jako tyranozaura Jewgienij Malejew (1974). Od 1988 ukazało się kilka prac zaliczających badane okazy do rodzaju Tyrannosaurus, były też jednak publikacje, w których opowiedziano się za pozostawieniem ich w rodzaju Tarbosaurus, a nawet zaliczeniem do nowego rodzaju Jenghizkhan. Szczegółowa analiza porównawcza szkieletów Tarbosaurus bataar i Tyrannosaurus rex przeprowadzona w 2003 wykazała, że są to różne rodzaje.

    Muzeum Ewolucji Instytutu Paleobiologii Polskiej Akademii Nauk – muzeum poświęcone ewolucji i paleontologii znajdujące się w Pałacu Młodzieży w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie. Opiekę nad placówką sprawuje Instytut Paleobiologii PAN.Mongolia (mong. Монгол улс, trb.: Mongol uls; pismo mongolskie: ᠮᠤᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ, trb.: Monggol Ulus) – państwo śródlądowe w środkowowschodniej Azji. Od północy graniczy z Rosją, a od wschodu, zachodu i południa z Chinami. Stolicą i największym miastem jest Ułan Bator, gdzie zamieszkuje ok. 47% populacji całego kraju. Mongolia jest republiką parlamentarną.

    W osadach kredowych pustyni Gobi zarówno w części leżącej na terytorium Mongolii jak i Chin znaleziono także wiele skamieniołości dużych drapieżnych dinozaurów zaliczonych pierwotnie do następujących taksonów: Tarbosaurus efremovi, Maleevosaurus novojilovi, Gorgosaurus lancinator, Gorgosaurus novojilovi, Shanshanosaurs huoyanshanensis. Jednak późniejsze badania doprowadziły do niekwestionowanej obecnie konkluzji, że są to wszystko osobniki należące do Tarbosaurus bataar, a drobne różnice w stosunku do holotypu wynikają z różnic osobniczych oraz z faktu, iż część okazów reprezentuje stadia młodociane. Prawdopodobnie również Chingkankousaurus jest młodszym synonimem tarbozaura.

    Karol Sabath (ur. 24 sierpnia 1963 w Katowicach, zm. 10 października 2007 w Warszawie) – biolog, paleontolog, popularyzator nauki (zwłaszcza biologii ewolucyjnej i paleontologii), jeden z najbardziej aktywnych w Polsce krytyków kreacjonizmu i hipotezy inteligentnego projektu; paleoartysta. Badał głównie dinozaury i ich jaja.Teropody (Theropoda) – podrząd dinozaurów z rzędu dinozaurów gadziomiednicznych (Saurischia); nazwa ("theropod") oznacza "stopa bestii".

    Kontrowersyjny jest także sam człon gatunkowy nazwy tarbozaura "bataar", gdyż Malejew zrobił błąd, przyjmując, że po mongolsku słowo "bohater" pisze się "bataar", podczas gdy prawidłowo powinno być "baatar". Jednak nazwy gatunków nie mogą być zmieniane ze względu na występowanie w nich błędów językowych i dlatego ta zniekształcona nazwa jest oficjalną nazwą gatunku.

    Holotyp – pojedynczy typ nomenklatoryczny wskazany przez autora nazwy taksonu, na podstawie którego wyróżniono i opisano nowy gatunek lub podgatunek, ewentualnie także takson w randze gatunku wzorcowy dla rodzaju i rodzaj dla rodziny.

    Muzea[ | edytuj kod]

    W zbiorach Muzeum Ewolucji Instytutu Paleobiologii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie znajdują się kości tarbozaura i odlewy szkieletów (zmontowane i nie).

    Galeria[ | edytuj kod]

  • Tarbosaurus - Copenhagen.jpg
  • Tarbosaurus Bataar right foot.jpg
  • Tarbosaurus Bataar paris.JPG
  • Tarbosaurus Bataar side.JPG
  • Tarbosaurus museum Muenster.jpg
  • Tarbosaurus080eue.jpg
  • Muzeum Ewolucji PAN 01.JPG
  • Muzeum Ewolucji PAN - Tarbosaurus.JPG
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Currie, P. J., Hurum, J. H. & Karol Sabath 2003. Skull structure and evolution in tyrannosaurid dinosaurs. Acta Palaeontologica Polonica 48 (2), 227-234.
  • Hurum,J.H. & Karol Sabath 2003: Giant theropod dinosaurs from Asia and North America:Skulls of Tarbosaurus bataar and Tyrannosaurus rex compared.Acta Palaeontologica Polonica 48 (2):161 –190.





  • Reklama

    Czas generowania strony: 0.027 sek.