• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Tapiseria

    Przeczytaj także...
    Dama z jednorożcem (fr.La Dame à la licorne) – zespół sześciu późnogotyckich tapiserii utkanych we Flandrii z wełny i jedwabiu. Kartony tworzące projekty do tkanin zostały wykonane w Paryżu u schyłku XV stulecia. Cykl, którego tematem są ludzkie zmysły, jest jednym z najcenniejszych przykładów średniowiecznego tkactwa artystycznego w Europie.Język francuski (fr. langue française lub français) – język pochodzenia indoeuropejskiego z grupy języków romańskich. Jako językiem ojczystym posługuje się nim ok. 80 mln ludzi: ok. 65 mln Francuzów, ok. 4,5 mln Belgów (czyli 42%), ok. 1,5 mln Szwajcarów (czyli 20%), a także ok. 8 mln mieszkańców kanadyjskich prowincji Québec, Ontario i Nowy Brunszwik. Ok. 201 milionów osób na całym świecie używa francuskiego jako języka głównego (oszacowanie z 2009 r. według Organisation mondiale de la Francophonie), a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, w których francuski jest jednym z języków urzędowych, bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego, jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, w których jest jedynym językiem urzędowym.
    Werdiura (od fr. verdure) – tapiseria o tematyce roślinno-zwierzęcej lub krajobrazowej utrzymana w tonacji zielonej. Popularna w XVI wieku.
    Przykład tapiserii: Dama z jednorożcem, Francja, XV wiek
    Krosno do tkania tapiserii. Manufaktura Gobelin, Paryż, 2005

    Tapiseria (z franc. tapisserie) – ogólna nazwa określająca jednostronną tkaninę o różnorodnej dekoracji: figuralnej (np. ze scenami mitologicznymi, biblijnymi), heraldycznej bądź zwierzęco-roślinnej (tzw. werdiura), służącą do dekoracji ścian. Potocznie termin "tapiseria" stosowany jest wymiennie z nazwami: gobelin i arras.

    Pionowy warsztat tkacki – warsztat tkacki o konstrukcji pionowej do ręcznego wytwarzania tkanin dekoracyjnych o ograniczonej długości, np. gobelinów. Ze względu na specyficzną technikę tworzenia gobelinów, zwanych też kilimami grzebyczkowymi, pionowy układ tkaniny ułatwia twórcy jej wykonywanie i obserwowanie efektów swojej pracy. Obecnie pionowy warsztat tkacki nazywany jest ręcznym krosnem pionowym.Tkanina – wyrób włókienniczy płaski powstający w wyniku przeplatania ze sobą (według założonego splotu) wzajemnie prostopadłych układów nitek osnowy i wątku.

    Wykonywana była splotem płóciennym (rzadziej rządkowym), z nici wełnianych i jedwabnych, czasem z dodatkiem nici złotych lub srebrnych, na warsztatach pionowych lub poziomych.

    Tapiserie wykonywano już w starożytnym Egipcie (od XVIII dynastii), w Chinach i prekolumbijskim Peru. W Europie ważnymi ośrodkami były: w XIV wieku Paryż i Arras, XV – Arras i Tournai, XVI – Flandria, Włochy, XVII – Bruksela, Francja (zwłaszcza królewska manufaktura Gobelinów i manufaktura w Beauvais), XVIII – manufaktura Gobelinów i Beauvais.

    XVIII dynastia tebańska – dynastia władców starożytnego Egiptu panujących w Dolnym i Górnym Egipcie, w latach 1550-1292 p.n.e., rezydujących w Tebach.Arras – nazwa tkanin dekoracyjnych, tkanych na krosnach według kartonu dostarczonego przez artystę malarza. Na wełnianej osnowie wątek wełniany był uzupełniany nicią jedwabną oraz metalową: srebrną i srebrną pozłacaną. Przyjęło się, że arrasami (od francuskiego miasta Arras) nazywa się szczególnie cenny rodzaj takich tkanin, tkanych z dużą ilością złotych nici, wykonanych do końca wieku XVI, od wieku XVII zaś – gobelinami (od paryskiej manufaktury Gobelins) mniej kosztowne. Coraz częściej stosuje się nazwę tapiseria, obejmującą wszystkie tkaniny wykonane tą techniką. Staropolska nazwa to opona, szpaler, obicie.

    Przypisy

    1. Termin używany jest do 2 połowy XVII wieku, a pochodzi od nazwiska rodziny Gobelin, od której odkupiono ich paryską manufakturę, przekształcając ją w manufakturę królewską.

    Bibliografia[]

  • Słownik terminologiczny sztuk pięknych, Warszawa 2006, s. 135 i 411.
  • Zobacz też[]

  • arras
  • werdiura

  • Arras (niderl. Atrecht) – miejscowość i gmina we Francji, leżąca nad rzeką Scarpe (dopływ Skaldy), w regionie Nord-Pas-de-Calais, w departamencie Pas-de-Calais.Flandria (niderl. Vlaanderen, fr. Flandre) – kraina historyczno-geograficzna położona na terenie Belgii, Francji i Holandii wzdłuż wybrzeża Morza Północnego.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.01 sek.