• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Tana Umaga

    Przeczytaj także...
    Mistrzostwa Świata Juniorów w Rugby Union 2015 (IRB Junior World Championship 2015) – ósme mistrzostwa świata w rugby union dla drużyn narodowych do lat 20, organizowane przez IRB. Turniej zostanie rozegrany we Włoszech w dniach 2–20 czerwca 2015 roku. Weźmie w nim udział dwanaście drużyn, a tytułu bronić będą Anglicy.Nowa Zelandia (ang. New Zealand, język maoryski Aotearoa – Kraj Długiej Białej Chmury) – państwo wyspiarskie, położone na południowo-zachodnim Pacyfiku i składające się z dwóch głównych wysp (Północnej i Południowej) oraz szeregu mniejszych wysp, w tym Wyspy Stewart i Wysp Chatham. Archipelag Nowej Zelandii jest najdalej na południe wysuniętą częścią Oceanii, na południowy wschód od Australii. W skład Nowej Zelandii (a dokładnie w skład Commonwealth realm Nowej Zelandii, czyli są to terytoria stowarzyszone lub zależne Nowej Zelandii, ale wchodzące wraz z nią w skład wspólnej domeny królewskiej tudzież królestwa stowarzyszeniowego, połączonego unią personalną ze Zjednoczonym Królestwem i innymi Commonwealth realms) wchodzą również Wyspy Cooka i Niue, które są samorządne, oraz Tokelau i Dependencja Rossa.
    Top 14 – francuska, najstarsza liga rugby na świecie. Założona w 1892 r. Rozgrywki trwają do dziś z przerwami spowodowanymi wybuchem I wojny światowej i II wojny światowej. Rozgrywkami zarządza Ligue nationale de rugby. Dwie najsłabsze drużyny po fazie zasadniczej spadają do Rugby Pro D2. Cztery najlepsze zespoły po fazie zasadniczej grają mecze play-off według systemu: pierwszy zespół gra z czwartym, a drugi z trzecim.

    Tana Umaga (ur. 27 maja 1973 w Lower Hutt) – nowozelandzki rugbysta, reprezentant kraju, pięciokrotny zwycięzca Pucharu Trzech Narodów, brązowy medalista Pucharu Świata 2003, następnie trener.

    Życiorys[]

    Urodził się w Lower Hutt w rodzinie samoańskiego pochodzenia. Początkowo trenował rugby union w dziecięcych drużynach Wainuiomata RFC, obszar Wainuiomata był jednak ostoją rugby league, toteż Umaga podjął treningi w tej odmianie sportu uczęszczając do Parkway College. Występował następnie w klubie Wainuiomata Lions oraz regionalnym zespole Wellington, a w latach 1991–92 otrzymywał też powołania do kadry U-19. Udał się również na testy do występującego w National Rugby League klubu Newcastle Knights, po dwóch tygodniach powrócił jednak do kraju.

    Reprezentacja Nowej Zelandii w rugby 7 mężczyzn – zespół rugby 7, biorący udział w imieniu Nowej Zelandii w meczach i sportowych imprezach międzynarodowych, powoływany przez selekcjonera, w którym mogą występować wyłącznie zawodnicy posiadający obywatelstwo tego kraju, mieszkający w nim, bądź kwalifikujący się ze względu na pochodzenie rodziców lub dziadków. Za jego funkcjonowanie odpowiedzialny jest New Zealand Rugby Union, członek IRB.Rugby Viadana – włoski klub rugby union z siedzibą w Viadanie, do 2010 roku występujący w Super 10, mistrz Włoch, trzykrotny zdobywca pucharu Włoch.

    W wieku dziewiętnastu lat wybrał rugby union i zamierzał powrócić do zespołu Wainuiomata RFC, za namową brata Mike'a pojawił się jednak w silniejszym Petone Rugby Club, z którym pozostał związany przez całą karierę występując w nim w miarę możliwości. W 2003 roku został wybrany do regionalnej drużyny Wellington w kategorii U-21, rok później zadebiutował w seniorskim zespole w National Provincial Championship oraz otrzymał powołanie do kadry U-21. Po zakończeniu nowozelandzkiego sezonu wyjechał natomiast do Włoch, gdzie grał w Rugby Viadana.

    National Provincial Championship (ze względów sponsorskich nazywane ITM Cup) – prowadzone od 1976 roku przez New Zealand Rugby Union rozgrywki o mistrzostwo Nowej Zelandii w rugby union. Startują w nich drużyny reprezentujące regionalne związki rugby.All Blacks – zespół rugby union, biorący udział w imieniu Nowej Zelandii w meczach i sportowych imprezach międzynarodowych, powoływany przez selekcjonera, w którym mogą występować wyłącznie zawodnicy posiadający obywatelstwo tego kraju, mieszkający w nim, bądź kwalifikujący się ze względu na pochodzenie rodziców lub dziadków. Za jego funkcjonowanie odpowiedzialny jest Nowozelandzki Związek Rugby, członek IRB.

    W 1996 roku został jednym z inauguracyjnych zawodników Hurricanes, zespołu utworzonego do występów w międzynarodowej lidze Super 12. W pierwszych trzech sezonach nie opuścił żadnego spotkania, a dwanaście przyłożeń w 1997 roku zwróciły na niego uwagę selekcjonerów kadry. Pod nieobecność podstawowych skrzydłowych, Jonah Lomu i Glena Osborne'a, zadebiutował w nowozelandzkiej drużynie narodowej przeciwko Fidżi, w kończącym sezon tournée do Europy grał jednak tylko w towarzyskich spotkaniach. W kolejnym roku spadek jego formy i powrót do gry innych zawodników spowodowały, iż w ogóle nie znalazł się w pierwszej kadrze, grając jedynie dla zespołu rezerw. W 1999 roku zagrał przeciwko swojemu bratu, Mike'owi, gdy Nowa Zelandia spotkała się z Samoa, następnie zdobył hat-trick w meczu z Francją, a w drugiej połowie roku udał się na Puchar Świata w Rugby 1999, w którym All Blacks zajęli czwarte miejsce. Wystąpił wówczas w pięciu z sześciu spotkań rywalizując w o miejsce w składzie z takimi zawodnikami jak Jeff Wilson, Jonah Lomu czy Christian Cullen.

    Pro D2 – druga najwyższa liga rugby union we Francji, w której uczestniczy 16 drużyn z całego kraju. Jest to jednocześnie ostatnia liga zawodowa, a jej rozgrywki wystartowały w 2000 roku. Zwycięzca sezonu zasadniczego automatycznie awansuje do Top 14, natomiast zespoły z miejsc 2–5 biorą udział w fazie play-off. Dwie najsłabsze drużyny spadają do ligi Fédérale 1. W kolejnym sezonie Pro D2 uczestniczą dwa najsłabsze zespoły Top 14 i dwa najlepsze z Fédérale 1 poprzedniego sezonu.Corriere della Sera (wł. Kurier wieczorny) jest jednym z czołowych dzienników we Włoszech. Reprezentuje orientację centrolewicową. Jego nakład sięga 690 tysięcy egzemplarzy (największy we Włoszech), ma też cztery tzw. wydania lokalne. Stanowi konkurencję dla wydawanego w Rzymie dziennika La Repubblica oraz w Turynie La Stampa. Jest trzecią najchętniej czytaną przez Włochów gazetą – zaraz po La Gazzetta dello Sport i La Repubblica.

    Świetna forma w sezonie 2000, zarówno dla Wellington, z którym zwyciężył w mistrzostwach kraju, jak i dla reprezentacji, zaowocowała otrzymaniem wyróżnienia dla najlepszego nowozelandzkiego zawodnika. Wówczas też zmienił pozycję na boisku ze skrzydłowego na środkowego ataku. Na kolejnym Pucharze Świata już w pierwszej połowie otwierającego kampanię All Blacks meczu z Włochami po zderzeniu z Carlosem Spencerem doznał urazu kolana, który wyeliminował go z reszty zawodów, w których Nowozelandczycy zdobyli brązowe medale. Na turnieju tej rangi zagrał zatem sześciokrotnie.

    The Rugby Championship – coroczny turniej rugby union dla reprezentacji RPA, Nowej Zelandii, Australii oraz, od 2012 roku, Argentyny. Powstał w 1996 roku wraz z Super 14 pod nazwą Puchar Trzech Narodów. Zarządza nim SANZAR, organizacja skupiająca związki rugby z Australii, Nowej Zelandii i RPA.National Rugby League (NRL) – najważniejsze klubowe rozgrywki w rugby league w Australazji. W zawodach bierze udział 16 zespołów, z których jeden ma swoją siedzibę w Nowej Zelandii, pozostałe zaś w Australii. Rozgrywki, które organizuje Australian Rugby League Commission (ARLC) powszechnie uznawane są za najlepsze na świecie w swojej dyscyplinie, ciesząc się również największą widownią – zarówno na stadionach, jak i przed telewizorami.

    Za kadencji nowego selekcjonera reprezentacji, Grahama Henry'ego, został mianowany kapitanem – pierwszym pochodzenia samoańskiego – i pełnił tę rolę w latach 2004-2005. Reprezentacyjną karierę zakończył w roku, w którym All Blacks wygrali jednaście z dwunastu pojedynków, w tym trzykrotnie pokonali British and Irish Lions podczas ich tournée, zwyciężyli w Pucharze Trzech Narodów oraz zdobyli Bledisloe Cup i Wielkiego Szlema. W nowozelandzkiej reprezentacji w latach 1997–2005 rozegrał zatem 74 testmecze i zdobył 180 punktów, dodatkowo zagrał jeszcze w pięciu towarzyskich spotkaniach zdobywając jedno przyłożenie.

    Reprezentacja Włoch w rugby mężczyzn – zespół rugby union, biorący udział w imieniu Włoch w meczach i sportowych imprezach międzynarodowych, powoływany przez selekcjonera, w którym mogą występować zawodnicy kwalifikujący się ze względu na włoskie obywatelstwo, włoskich wstępnych do drugiego pokolenia bądź trzyletnie zamieszkiwanie w tym kraju. Za jego funkcjonowanie odpowiedzialny jest Włoski Związek Rugby. Drużyna występuje w Pucharze Sześciu Narodów.Super Rugby – zawodowa liga rugby union skupiająca czołowe zespoły z Australii, Nowej Zelandii i Południowej Afryki. Jest to największa i uznawana za najlepszą ligę południowej półkuli. W przeszłości liga była mniej liczna, zgodnie z czym nosiła nazwę Super 12 (do 2006), a później Super 14 (do 2010).

    Dla Hurricanes do maja 2007 zagrał 122 razy, w latach 2003–2005 pełniąc dodatkowo funkcję kapitana. W 2005 roku został także pierwszym graczem tej drużyny, który osiągnął barierę stu spotkań, a czwartym w historii rozgrywek Super 14. Rozpoczętą w 1994 roku karierę w barwach Wellington ukoronował natomiast setnym meczem w NPC rozegranym w sierpniu 2007 roku. Ogłosił następnie zakończenie kariery zawodniczej i wyjechał do Francji objąć na dwa lata stanowisko dyrektora sportowego RC Toulonnais, w którym był już zawodnikiem pomiędzy październikiem 2006 a styczniem 2007. W sezonie 2007/2008 poprowadził zespół do zwycięstwa w Pro D2 i awansu do Top 14. Na początku 2009 roku klub znajdował się na końcu ligowej tabeli, Umaga postanowił zatem powrócić do grania, by pomóc uchronić go przed spadkiem. Zespół utrzymał się wówczas w lidze, a Umaga pozostał w klubie na stanowisku asystenta trenera, którym został Philippe Saint-André. Pod koniec sezonu 2009/10 ponownie jednak znalazł się na boisku, gdy formację ataku przetrzebiły kontuzje, zaś zespół awansował do półfinału ligi oraz finału Europejskiego Pucharu Challenge.

    Reprezentacja Nowej Zelandii U-20 w rugby union mężczyzn – juniorski zespół Nowej Zelandii w rugby union. Zastąpił poprzednie zespoły Nowej Zelandii – U-19 i U-21. Uczestniczy w mistrzostwach świata od 2008, to jest od początku ich rozgrywania. W latach 2008–2011 zdobywał na tych zawodach 1. miejsce.Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.

    W marcu 2010 roku ogłosił, iż powraca do Nowej Zelandii, by zostać zawodnikiem i asystentem trenera w występującym w National Provincial Championship zespole Counties Manukau. Występy w klubie rozpoczął już w lipcu przedsezonowymi meczami przygotowawczymi i zakończył ostatnim spotkaniem fazy zasadniczej, z kampanii Counties w kolejnym sezonie wyeliminowała go kontuzja. Stał się również dostępny do gry dla zespołu Super Rugby, Chiefs, choć pojawiły się wątpliwości, czy potrafi grać jeszcze na takim poziomie. Został jednak ujęty w składzie na sezon 2011, w którym występował nieregularnie z powodu kontuzji. Został też najstarszym graczem w tych rozgrywkach, który to rekord został pobity w 2013 roku przez Brada Thorna.

    Reprezentacja Fidżi w rugby union mężczyzn – zespół rugby union, biorący udział w imieniu Fidżi w meczach i sportowych imprezach międzynarodowych, powoływany przez selekcjonera, w którym mogą występować wyłącznie zawodnicy posiadający obywatelstwo tego kraju, mieszkający w nim, bądź kwalifikujący się ze względu na pochodzenie rodziców lub dziadków. Za jego funkcjonowanie odpowiedzialny jest Fiji Rugby Union, członek FORU oraz IRB.Reprezentacja Samoa w rugby mężczyzn - narodowa reprezentacja Samoa w rugby, reprezentującą ją w międzynarodowych turniejach.

    Pod koniec grudnia 2011 roku został mianowany pierwszym trenerem Counties Manukau. Już w najbliższym sezonie awansował z zespołem do najwyższej klasy rozgrywkowej, co dało mu kolejny, dwuletni kontrakt i wyróżnienie dla najlepszego trenera dystryktu. Tę samą nagrodę otrzymał rok później, gdy prowadzona przez niego drużyna zdobyła Ranfurly Shield po raz pierwszy w swej historii. W kwietniu 2014 roku przedłużył kontrakt o kolejne dwa lata, zgłosił swój akces także do prowadzenia singapurskiego zespołu, gdyby wygrał on walkę o miejsce w poszerzonych rozgrywkach Super Rugby. Pod koniec tego roku został mianowany asystentem trenera narodowej kadry U-20 na MŚ 2015.

    Rugby league to rugby 13-osobowe, popularne w Australii, w północnej Anglii, Nowej Zelandii, Papui-Nowej Gwinei, w południowej Francji, Walii i Stanach Zjednoczonych .Rugby club toulonnais (RCT) – francuski klub rugby union występujący w najwyższej klasie rozgrywkowej, lidze Top 14. RCT zlokalizowany jest w prowansalskim mieście Tulon. Na co dzień swoje mecze rozgrywa na mieszczącym 13 700 widzów Stade Mayol, a najważniejsze spotkania na znacznie większym Stade Vélodrome w Marsylii.

    Varia[]

  • Znany jest jako Tana, co jest zdrobnieniem samoańskiej wersji imienia Jonathan – Ionatana.
  • Z żoną Rochelle mają czwórkę dzieci – trzy córki (Gabrielle, Lily-Kate i Anise) oraz syna (Cade).
  • Jego brat, Mike, również był rugbystą grającym dla Wellington, na poziomie reprezentacyjnym występował zaś dla Samoa. Jego siostrzeńcem jest natomiast Tu Umaga-Marshall, reprezentant Nowej Zelandii w rugby 7.
  • Jako pierwszy Nowozelandczyk otrzymał w 2003 roku Pierre de Coubertin Medal za sportową postawę – gdy po szarży przytomność stracił Colin Charvis, przerwał udział w ofensywnej akcji swojego zespołu i udzielił mu pierwszej pomocy, zapobiegając jego zadławieniu ochraniaczem na zęby i układając go w pozycji bezpiecznej.
  • W 2005 roku był nominowany do nagrody dla zawodnika roku według IRB, zasiadał następnie w panelu przyznającym te wyróżnienia.
  • W roku 2006 otrzymał Nowozelandzki Order Zasługi.
  • Był jedną z kluczowych osób przy prezentowaniu nowozelandzkiej kandydatury do organizacji Pucharu Świata 2011.
  • W 2007 roku ukazała się jego autobiografia napisana we współpracy z Paulem Thomasem – Tana Umaga up close (ISBN 9781869711191).
  • Przypisy

    1. Tana Umaga (ang.). stats.allblacks.com. [dostęp 2014-02-09].
    2. Tana Umaga Fact Sheet (ang.). tanaumaga.com. [dostęp 2014-02-09].
    3. Tana - the man behind the legend (ang.). nzherald.co.nz. [dostęp 2014-02-09].
    4. Tana Umaga (ang.). hurricanes.co.nz. [dostęp 2014-02-09].
    5. Cade Umaga, son of All Blacks legend Tana, could be set for NRL debut with Melbourne Storm (ang.). news.com.au. [dostęp 2014-02-09].
    6. So Long Tana! (ang.). petonerugby.com. [dostęp 2014-02-09].
    7. Umaga confirms retirement (ang.). nzherald.co.nz. [dostęp 2014-02-09].
    8. Umaga has Capital charm (ang.). allblacks.com @ web.archive.org. [dostęp 2014-02-09].
    9. Vanetti Flavio. Ecco Umaga: «Sono l' altro Lomu» Il fenomeno degli All Blacks: «Scalzare Jonah? Non mi piace, ma è giusto così». „Corriere della Sera”, s. 47, 23 novembre 2000 (wł.). 
    10. Dal 1990 al 2000 (wł.). rugbyviadana.it. [dostęp 2014-02-09].
    11. Umaga minor can cope with game's major pressures (ang.). independent.co.uk. [dostęp 2014-02-09].
    12. Tana Umaga - Tough to enter a special club (ang.). nzherald.co.nz. [dostęp 2014-02-09].
    13. Test first as prop brothers square off (ang.). smh.com.au. [dostęp 2014-02-09].
    14. 1999: Sacre bleu! France demolish All Blacks (ang.). nzherald.co.nz. [dostęp 2014-02-09].
    15. Rugby World Cup 1999 (ang.). stuff.co.nz. [dostęp 2014-02-09].
    16. All Blacks opt for hard men (ang.). news.bbc.co.uk. [dostęp 2014-02-09].
    17. Wellington win NPC in thriller (ang.). nzherald.co.nz. [dostęp 2014-02-09].
    18. Lomu double takes Wellington to dramatic NPC title : match report (ang.). espnscrum.com. [dostęp 2014-02-09].
    19. Umaga takes prestigious title (ang.). espnscrum.com. [dostęp 2014-02-09].
    20. Kiwis put 70 on understrength Italy (ang.). abc.net.au. [dostęp 2014-02-09].
    21. Injury downside to All Blacks' gamble (ang.). theage.com.au. [dostęp 2014-02-09].
    22. Umaga uncertain about future plans (ang.). espnscrum.com. [dostęp 2014-02-09].
    23. 2003: Four more years - the tournament goes on (ang.). nzherald.co.nz. [dostęp 2014-02-09].
    24. Tana Umaga (ang.). rwc2003.irb.com @ web.archive.org. [dostęp 2014-02-09].
    25. Umaga goes out on a high (ang.). scotsman.com. [dostęp 2014-02-09].
    26. Tana Umaga (ang.). espnscrum.com. [dostęp 2014-02-09].
    27. History of the Hurricanes (ang.). hurricanes.co.nz. [dostęp 2014-02-09].
    28. Hurricanes close in on semifinal spot (ang.). iol.co.za. [dostęp 2014-02-09].
    29. Season-by-season Record - 2007 (ang.). wellingtonrugby.co.nz. [dostęp 2014-02-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-09-27)].
    30. Struggling coach Umaga picks himself to play for Toulon (ang.). smh.com.au. [dostęp 2014-02-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-06-18)].
    31. Umaga out of retirement for Toulon (ang.). tvnz.co.nz. [dostęp 2014-02-09].
    32. Umaga deal with Toulon 'confirmed' (ang.). nzherald.co.nz. [dostęp 2014-02-09].
    33. Parcours de Tana UMAGA (ang.). rctoulon.com. [dostęp 2014-02-09].
    34. Umaga leaves Toulon a hero (ang.). allblacks.com. [dostęp 2014-02-09].
    35. Toulon win ProD2 (ang.). planetrugby.com. [dostęp 2014-02-09].
    36. Umaga back playing to help save Toulon (ang.). stuff.co.nz. [dostęp 2014-02-09].
    37. Former All Black Tana Umaga says comeback was his decision (ang.). telegraph.co.uk. [dostęp 2014-02-09].
    38. Former AB Tana Umaga laces up boots again (ang.). stuff.co.nz. [dostęp 2014-02-09].
    39. All Blacks legend Tana Umaga, 36, confirms playing return with Toulon (ang.). frenchrugbyclub.com. [dostęp 2014-02-09].
    40. Clermont edge out Toulon in epic (ang.). espnscrum.com. [dostęp 2014-02-09].
    41. Blues beat Toulon to win Euro Challenge (ang.). smh.com.au. [dostęp 2014-02-09].
    42. Southern links to a northern showpiece (ang.). ercrugby.com. [dostęp 2014-02-09].
    43. It's definitely time to come home - Umaga (ang.). nzherald.co.nz. [dostęp 2014-02-09].
    44. Umaga to leave Toulon (ang.). skysports.com. [dostęp 2014-02-09].
    45. Chuffed Tana Umaga loving life with Counties (ang.). stuff.co.nz. [dostęp 2014-02-09].
    46. Hawke's Bay deny Counties-Manukau (ang.). stuff.co.nz. [dostęp 2014-02-09].
    47. Umaga set for NZ return (ang.). sport24.co.za. [dostęp 2014-02-09].
    48. Former All Blacks captain Tana Umaga to play Super Rugby with the Chiefs in 2011 (ang.). foxsports.com.au. [dostęp 2014-02-09].
    49. Umaga not ruling out Super 2012 (ang.). stuff.co.nz. [dostęp 2014-02-09].
    50. Veteran Umaga handed Chiefs start (ang.). espnscrum.com. [dostęp 2014-02-09].
    51. Evergreen Thorn to play on for Highlanders (ang.). espnscrum.com. [dostęp 2014-02-09].
    52. Tana Umaga announced as Head Coach of Steelers (ang.). steelers.co.nz. [dostęp 2014-02-09].
    53. Tana Umaga to coach Counties (ang.). tvnz.co.nz. [dostęp 2014-02-09].
    54. NZRU congratulates Counties Manukau Steelers (ang.). nz.sports.yahoo.com. [dostęp 2014-02-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-03-03)].
    55. Umaga re-signs with Counties Manukau (ang.). steelers.co.nz. [dostęp 2014-02-09].
    56. Umaga wins Coach of the Year (ang.). steelers.co.nz. [dostęp 2014-02-09].
    57. 2012 Sporting Excellence Award Results (ang.). cmsport.co.nz. [dostęp 2014-02-09].
    58. 2013 Sporting Excellence Award & School Award - WINNERS (ang.). cmsport.co.nz. [dostęp 2014-02-09].
    59. Ranfurly Shield leaves Bay (ang.). nzherald.co.nz. [dostęp 2014-02-09].
    60. Umaga on coaching: From Toulon to Pukekohe (ang.). espnscrum.com. [dostęp 2015-01-13].
    61. Umaga Announces Future (ang.). steelers.co.nz. [dostęp 2015-01-13].
    62. Umaga keen on Singapore coaching job (ang.). planetrugby.com. [dostęp 2015-01-13].
    63. Scott Robertson appointed head coach of New Zealand Under 20 (ang.). allblacks.com. [dostęp 2015-01-13].
    64. New baby for the Umaga's (ang.). petonerugby.com. [dostęp 2014-02-09].
    65. Head coach Mike Umaga (ang.). sport.bham.ac.uk. [dostęp 2014-02-09].
    66. Umaga-Marshall signs with Canterbury (ang.). rugbyweek.com. [dostęp 2014-02-09].
    67. Umaga uncle, nephew test kinship over shield (ang.). stuff.co.nz. [dostęp 2014-02-09].
    68. Top ten sporting acts (ang.). www1.skysports.com. [dostęp 2014-02-09].
    69. Great acts of sportsmanship (ang.). espn.co.uk. [dostęp 2014-02-09].
    70. IRB player of the year to be decided on Sunday (ang.). espnscrum.com. [dostęp 2014-02-09].
    71. IRB Player of the Year nominees announced (ang.). irb.com @ web.archive.org. [dostęp 2015-01-13].
    72. World Rugby Player of the Year nominees named (ang.). worldrugby.org. [dostęp 2015-01-13].
    73. The Queen's Birthday Honours List 2006 (ang.). dpmc.govt.nz. [dostęp 2014-02-09].
    74. Marking five years of progress (ang.). rwc2011.irb.com. [dostęp 2014-02-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-26)].
    75. Tana Umaga becomes Rugby World Cup volunteer (ang.). stuff.co.nz. [dostęp 2014-02-09].
    76. Tana Umaga Up Close - book extract (ang.). stuff.co.nz. [dostęp 2014-02-09].
    National Provincial Championship 2000 – dwudziesta piąta edycja National Provincial Championship, mistrzostw nowozelandzkich prowincji w rugby union. Zawody odbyły się w dniach 11 sierpnia – 22 października 2000 roku.Brytyjskie i Irlandzkie Lwy (ang. British and Irish Lions; 1888-1950 Wyspy Brytyjskie, 1950-2001 Brytyjskie Lwy) - zespół rugby, w którym występują zawodnicy z reprezentacji Anglii, Irlandii, Szkocji i Walii.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Wellington Lions (Vodafone Wellington Lions) - zespół grający w rugby mający swoją siedzibę w Wellington, założony w 1879 r. Swoje mecze rozgrywa na Westpac Stadium. Dyrektorem zespołu jest Joe Pope, trenerem Jamie Joseph. Zespół gra w Air New Zealand Cup.
    Jonah Tali Lomu (ur. 12 maja 1975 w Auckland, zm. 18 listopada 2015 tamże) – nowozelandzki rugbysta, skrzydłowy, reprezentant kraju.
    Internet Archive − instytucja znajdująca się na przedmieściach San Francisco (Kalifornia, Stany Zjednoczone), która zajmuje się gromadzeniem i udostępnianiem archiwum rozmaitych zasobów multimedialnych.
    World Rugby – międzynarodowa organizacja pozarządowa zarządzająca rozgrywkami rugby union oraz ustalająca zasady gry. Powstała w 1886 jako „International Rugby Football Board” (IRFB) na wniosek szkockiego, walijskiego i irlandzkiego związku rugby. Związek angielski początkowo odmówił przystąpienia, niemniej w 1890 został pierwszym członkiem-niezałożycielem.
    Reprezentacja Francji w rugby mężczyzn – zespół rugby union, biorący udział w imieniu Francji w meczach i sportowych imprezach międzynarodowych, powoływany przez selekcjonera, w którym mogą występować wyłącznie zawodnicy posiadający obywatelstwo francuskie. Za jego funkcjonowanie odpowiedzialna jest Francuska Federacja Rugby. Drużyna występuje w Pucharze Sześciu Narodów.
    Puchar Trzech Narodów 2005 (2005 Tri Nations Series) – 10. edycja Pucharu Trzech Narodów, corocznego turnieju w rugby union rozgrywanego pomiędzy zrzeszonymi w SANZAR trzema najlepszymi zespołami narodowymi półkuli południowej - Australii, Nowej Zelandii i RPA - będącymi też jednocześnie trzema najlepszymi drużynami świata. Turniej odbywał się systemem kołowym pomiędzy 30 lipca a 3 września 2005.
    Rugby union (pot. rugby) – zespołowa gra między dwiema piętnastoosobowymi drużynami, polegająca na podawaniu owalnej piłki ręką lub nogą, przy czym podania ręką do przodu są zabronione; punkty zdobywa się za przyłożenie piłki na polu punktowym przeciwnika (5 punktów), za celny strzał (tzw. drop, drop kick) na bramkę w kształcie litery H, z poprzeczką umieszczoną na wysokości 3 metrów, ponad którą piłka musi być przerzucona (3 punkty). Po przyłożeniu następuje tzw. podwyższenie (skuteczne jest warte 2 punkty); piłkę ustawia się na podstawce (kiedyś usypywano górkę z piasku) na linii prostopadłej do linii końcowej boiska i przebiegającej przez miejsce w którym wykonano przyłożenie, ale w dowolnej odległości od słupów – z tego miejsca kopacz musi trafić w bramkę ponad poprzeczką.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.109 sek.