• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Takielunek

    Przeczytaj także...
    Kecz - typ osprzętu żaglowego, oraz współczesny typ żaglowca noszącego ten osprzęt. Dwumasztowy (grotmaszt, bezanmaszt), o pierwszym maszcie wyższym, noszący na wszystkich masztach ożaglowanie skośne, tylny maszt znajduje się w obrębie konstrukcyjnej linii wodnej. Olinowanie ruchome – rodzaj olinowania na jachcie lub innej jednostce pływającej. Liny olinowania ruchomego mają przynajmniej jeden koniec wolny. Służą do obsługi takielunku, czy innych elementów osprzętu np. miecza, płetwy sterowej. Są to między innymi: fały i kontrafały, szoty, brasy, topenanty, dirki, gai, obciągaczy bomów, halsów, szkentli itp.
    Ściągacz talrepowy, ściągacz linowy – ściągacz stosowany do napinania lin olinowania stałego na dawnych żaglowcach np. Lwowie. Działa na zasadzie pary wielobloków uproszczonej do pary jufersów, czyli tarcz z kilkoma (najczęściej trzema) otworami (kipami). Przez te otwory jest przewleczony talrep, czyli lina tworząca z jufersami rodzaj talii. Jufersy były wykonane z twardego drewna, a talrep był liną wykonaną z włókien roślinnych. Razem stanowiły talię samozaciskającą się pod wpływem sił tarcia na otworach jufersów. Ponieważ talrep tworzy talię, to może być liną kilkakrotnie cieńszą od liny, którą napina.
    Takielunek

    Takielunek (od niem. Takelung / Taklung) – termin żeglarski oznaczający tę część osprzętu żaglowego na statku wodnym o napędzie żaglowym, która jest aktualnie rozmieszczona na jednostce w celu użytkowania.

    Analiza[ | edytuj kod]

    Termin ten stosowany jest w kilku zakresach:

  • w znaczeniu najwęższym:
    Wszystkie liny zainstalowane na żaglowcu, a więc zarówno liny olinowania stałego jak i ruchomego, wraz z całym ruchomym osprzętem służącym do zainstalowania tych lin, jak: bloczki, krętliki, ściągacze itp...
  • w znaczeniu szerszym:
    Wszystkie ruchome lub łatwo demontowalne (np. poprzez odpięcie, zdjęcie, odblokowanie itp.) rzeczy związane z napędem żaglowym znajdujące się na żaglowcu powyżej pokładu, a więc: olinowanie, ruchome drzewca, oraz reszta sprzętu. W tym znaczeniu takielunek to np. wszystko to, co się demontuje na czas zimowania jednostki.
  • w znaczeniu najszerszym:
    Wszystko powyżej linii pokładu łącznie z masztami. W tym znaczeniu takielunek określa typ jednostki. Mówi się wtedy, że jednostka jest otaklowana jako jol, kecz, fregata, szkuner itp.
  • Taklowanie, albo otaklowanie jednostki (ang. rigging), to przygotowanie jednostki do żeglugi poprzez zamocowanie całego niezbędnego wyposażenia na zewnątrz kadłuba. Podobnie roztaklowanie.

    Żagiel – rodzaj pędnika wiatrowego stosowanego do napędów żaglowców, jachtów, bojerów, żaglowozów itd. Jest to odpowiednio ukształtowany płat tkaniny (ew. innego tworzywa) rozpięty na omasztowaniu jednostek żaglowych, stawiany fałami, a kierowany szotami lub brasami (wszystko najczęściej przy użyciu wielu lin pomocniczych). Zespół żagli tworzy ożaglowanie jednostki i służy do napędzania jej. Pierwotnie żagle były szyte z brytów tkaniny (bawełna, dacron, nylon, kevlar), obecnie stosuje się też inne metody wytwarzania żagli (laminowanie, klejenie). Żagle podzielić można według kształtu, abstrahując od rodzaju ożaglowania, na trójkątne i czworokątne.Statek wodny – dość szerokie i nie do końca sprecyzowane pojęcie, zawężające określenie jednostki pływającej do takich jednostek, które mogą poruszać się samodzielnie, lub też, w myśl innych definicji, są wykorzystywane ogólnie jako środek transportu (z własnym napędem lub bez). Przykładowo w rozumieniu międzynarodowego prawa drogi morskiej statek oznacza wszelkiego rodzaju urządzenie pływające, nie wyłączając urządzeń bezwypornościowych i wodnosamolotów, używane lub nadające się do użytku jako środek transportu wodnego.

    Pracownik zajmujący się taklowaniem to takielarz.

    Takielarnia to wydział stoczni, w którym takie prace się wykonuje.

    Etymologia: jęz. staroniemiecki: takel – lina

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • olinowanie
  • omasztowanie
  • ożaglowanie
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Lesław Furmaga, Józef Wójcicki: Mały słownik morski. Gdynia: Mitel International Ltd, 1993. ISBN 83-85413-73-1.
  • Olinowanie – system lin na jachcie lub innym statku żaglowym. Stanowi obok omasztowania i ożaglowania część takielunku.Żeglarstwo – niegdyś odmiana transportu, dziś dyscyplina sportów wodnych, oraz rodzaj turystyki lub rekreacji, a także forma szkoleń – zarówno dla późniejszych marynarzy, oficerów i kapitanów jednostek, jak i jako tzw. szkoła charakterów dla młodzieży. Żeglarstwo uprawiane jest na jednostkach pływających napędzanych siłą wiatru za pośrednictwem żagli.




    Warto wiedzieć że... beta

    Jol – typ dwumasztowego ożaglowania stosowanego przeważnie na jachtach żaglowych średniej wielkości (o długości kadłuba 10 - 20 m). Żaglowiec posiadający główny maszt w pobliżu środka wyporu jednostki, oraz dodatkowo szczątkowy, bardzo mały maszt wysokości ok. 1/3 głównego, posadowiony daleko na rufie. Z powodu dużej różnicy masztów, tego typu jednostkę określa się również gwarowo jako "półtoramasztowiec".
    Omasztowanie – część osprzętu żaglowego służąca do podnoszenia, rozpinania i ustawiania żagli. Przez całe wieki drzewca były wykonywane z drewna. Obecnie produkowane są ze stopów metali lekkich (głównie glinu), oraz (rzadziej) materiałów kompozytowych, takich jak laminaty i włókna węglowe, oferujące dużą wytrzymałość przy jednoczesnej redukcji masy. Początkowo przekrój masztu był okrągły, obecnie stosuje się przekroje obłe, przypominające symetryczne profile lotnicze, które zapewniają większą sprawność układu maszt-żagiel. Z tego powodu w żeglarstwie regatowym używa się także masztów obrotowych.
    Etymologia, źródłosłów – dział językoznawstwa badający pochodzenie wyrazów, zmiany ich znaczenia i formy w miarę upływu czasu. Jednocześnie wyraz ten oznacza objaśnienie pochodzenia konkretnego wyrazu i jego znaczenia.
    Krążek linowy (koło linowe, blok, bloczek) – element osprzętu wielu urządzeń dźwigowych, w postaci grubego talerza, wykonanego najczęściej z metalu osadzonego na łożyskach tocznych lub ślizgowych na osi. Na obwodzie krążka znajduje się rowek linowy zapobiegający ześlizgiwaniu się liny (lub łańcucha).
    Żaglowiec – statek wodny o napędzie żaglowym. Jednostka pływająca, której jedynym lub podstawowym czynnikiem napędowym jest jeden lub więcej żagli. Na danej jednostce przygotowanej do żeglugi zbiór wszystkich możliwych do zastosowania na niej rodzajów żagli stanowi jej aktualne ożaglowanie, przy czym nie wszystkie rodzaje tych żagli muszą być użyte jednocześnie.
    Drzewce – element omasztowania w żeglarstwie. Służą do utrzymywania oraz manewrowania ożaglowaniem jednostki pływającej. To m. in.: maszt, bom, gafel, reja, salingi, bukszpryt, wystrzał. Wykonywane są ze stopów aluminium, stali, wbrew nazwie coraz rzadziej z drewna. Można wyróżnić dwie kategorie drzewc: stałe oraz ruchome.
    Szkuner – typ osprzętu żaglowego lub żaglowiec noszący ten typ osprzętu. Ma dwa lub więcej masztów o ożaglowaniu skośnym. Przy dwóch masztach pierwszy jest niższy lub równy drugiemu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.012 sek.