• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Tajny Uniwersytet Ukraiński

    Przeczytaj także...
    Pobór obejmuje całokształt przedsięwzięć związanych z oceną zdolności fizycznej i psychicznej (realizowane przez powiatowe komisje lekarskie "cywilne" powoływane przez wojewodów na czas trwania poboru) młodych ludzi do służby wojskowej oraz ujęciem ich w ewidencji wojskowej. Nie należy mylić poboru z powołaniem, kiedy to otrzymuje się kartę powołania (tzw. bilet) nakładającą obowiązek stawienia się w określonym miejscu i czasie do odbycia czynnej służby wojskowej.Instytut Stauropigijny we Lwowie – galicyjska organizacja kulturalno-oświatowa i naukowo-wydawnicza, utworzona w 1788 na bazie Bractwa Uspieńskiego, dekretem cesarza Józefa II.
    Galicja Wschodnia – określenie używane w latach 1795-1809 na określenie całej Galicji, w opozycji do Nowej Galicji, zwanej niekiedy Zachodnią. Później, do roku 1850, do Galicji Wschodniej wliczano zaś wszystkie tereny na wschód od Tarnowa (z samym miastem włącznie). Po roku 1850 określenie to stosowano dla wschodnich terenów Królestwa Galicji i Lodomerii ze Lwowem, Stanisławowem, Tarnopolem, Przemyślem i Sanokiem, jej zachodni kres stanowiła granica okręgu sądu apelacyjnego we Lwowie - zachodnie granice powiatów: jarosławskiego, brzozowskiego i sanockiego. Stolicą tego regionu był Lwów.

    Tajny Uniwersytet Ukraiński – niejawna uczelnia ukraińska funkcjonująca we Lwowie w latach 1921-1925.

    Powstała w 1921 z kursów prowadzonych od roku 1920 przez Towarzystwo Naukowe im. Szewczenki, Towarzystwo Wykładów Naukowych im. Petra Mohyły oraz Instytut Stauropigijny. Tajny Uniwersytet powstał także po części w wyniku usunięcia w sierpniu-wrześniu 1919 z Uniwersytetu Lwowskiego ukraińskich katedr i docentur oraz przyjmowania na Uniwersytet Jana Kazimierza tylko tych studentów, którzy odbyli służbę wojskową w Wojsku Polskim lub przyjęli polskie obywatelstwo. Od prowadzenia zajęć na UJK odsunięto tych wykładowców ukraińskich, którzy nie złożyli przysięgi na wierność Państwu Polskiemu i nie zobowiązali się do zaniechania wrogiej działalności wobec niego. Dostęp młodzieży ukraińskiej do Uniwersytetu Lwowskiego został praktycznie zahamowany. Ukraińskie organizacje kulturalno-oświatowe zaczęły zmierzać ku stworzeniu uniwersytetu prywatnego (w formie kursów uniwersyteckich), czterokrotne inicjatywy w tej dziedzinie (pierwsza podjęta w październiku 1919 przez Towarzystwo Naukowe im Szewczenki) zostały jednak udaremnione. Po rozwiązaniu legalnych kursów w 1920 przez polskie władze, rozpoczęto prowadzenie tajnych kursów w oddziałach filozoficznym, prawnym i medycznym, a w lipcu 1921 przekształcono je w Tajny Uniwersytet Ukraiński.

    Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.Zakład Narodowy im. Ossolińskich (ZNiO, Ossolineum) – zasłużony dla polskiej nauki i kultury Instytut (do 1939 r. – łączył w sobie Bibliotekę, Wydawnictwo i Muzeum Książąt Lubomirskich), ufundowany dla Narodu Polskiego w 1817 roku przez Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, otwarty w 1827 roku we Lwowie.
    Pieczęcie Tajnego Uniwersytetu Ukraińskiego

    Początkowo Uniwersytet posiadał 4 wydziały:

  • prawniczy (dziekan Maks Łewyćkyj)
  • filozoficzny (dziekan Iłłarion Swiencićkyj)
  • medyczny (dziekan Marian Panczyszyn)
  • techniczny (wkrótce przekształcony w Tajną Politechnikę Ukraińską)
  • Później doszły również wydziały: chemii oraz sztuk pięknych.

    Na Tajnym Uniwersytecie studiowało w roku akademickim 1922/23 około 1500 studentów ( w roku akademickim 1921/22 - 1258) a liczba katedr dochodziła do 63; nieco później (1921/22) założono również Ukraińską Szkołę Politechniczną (Tajną Politechnikę Ukraińską), umożliwiającą studia kilkudziesięciu osobom. Zarówno Tajny Uniwersytet Ukraiński, jak i Tajna Politechnika Ukraińska, posiadały wspólną administrację i radę – Kuratorium Ukraińskich Wysokich Szkół, które zajmowało się również zdobywaniem funduszy na funkcjonowanie uczelni. Fundusze pochodziły głównie z darów emigracji ukraińskiej (głównie amerykańskiej), opłat studenckich, oraz z dochodów z zabaw i przedstawień studenckich.

    Wasyl Mudry, ukr. Василь Мудрий (ur. 19 marca 1893 w Oknie koło Skałatu, zm. 19 marca 1966 w Yonkers) – dziennikarz, ukraiński działacz społeczny i polityczny, poseł na Sejm IV i V kadencji w II RP, wicemarszałek Sejmu.Pierwsza Republika Czechosłowacka (cz. první Československá republika, sł. prvá Česko-Slovenská republika - ČSR) – państwo istniejące w latach 1918-1938.

    Dyplomy Uniwersytetu nie były uznawane przez władze polskie. Wszelkie próby legalizacji obu uczelni nie dawały rezultatu, przy czym władze polskie starały się doprowadzić do ich likwidacji bez nadawania temu zbyt wielkiego rozgłosu. Wykładowców inwigilowano, a studenckie wykłady odbywające się w wynajętych salach lub prywatnych mieszkaniach były często rozpędzane.

    Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas – wydawnictwo założone w 1989 roku w Krakowie przez pracowników naukowych Uniwersytetu Jagiellońskiego.Karol Grünberg (ur. 23 marca 1923 w Drohobyczu, zm. 6 sierpnia 2012) − polski historyk XX wieku, profesor doktor habilitowany, specjalizujący się w szczególności w problematyce stosunków niemiecko-radzieckich, radziecko-polskich oraz polsko-ukraińskich; autor książek dotyczących hitleryzmu oraz wielokrotnie wznawianych biografii Adolfa Hitlera.

    Uniwersytet zamknięty został w 1925 po akcji masowych aresztowań wykładowców. Jego rolę przejął legalnie funkcjonujący od 1921 r. w Czechosłowacji Wolny Uniwersytet Ukraiński. Jednocześnie obradujący we Lwowie w dniach 6-15 maja 1925 tajny III Krajowy Zjazd Ukraińskich Studentów Zachodniej Ukrainy wypowiedział się za likwidacją tajnego uniwersytetu i jednoczesnym zaprzestaniem bojkotu polskich wyższych uczelni.

    Andrzej Edward Chojnowski (ur. 2 października 1945 w Warszawie) – polski historyk, profesor, członek Kolegium oraz Rady IPN.Grzegorz Mazur (ur. 1952) - polski historyk, badacz dziejów Polskiego Państwa Podziemnego, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.

    Rektorzy uniwersytetu[]

  • Jewhen Dawydiak (1920-1921)
  • Wasyl Szczurat
  • Mykoła Czajkowśkyj
  • Marian Panczyszyn (1924-1925)
  • Przypisy

    1. Karol Grunberg, Bolesław Sprengel, Trudne sąsiedztwo, Warszawa 2005, s. 368.
    2. Encyklopedia ukrainoznawstwa, t. 4, s. 1422.
    3. Agnieszka Biedrzycka, Kalendarium Lwowa 1918-1939 , Kraków 2012 wyd. Universitas, ISBN 97883-242-1678-9 s.35.
    4. Agnieszka Biedrzycka, Kalendarium Lwowa 1918-1939 , Kraków 2012 wyd. Universitas, ISBN 97883-242-1678-9 s. 33. Przeciwko uchwale Senatu Uniwersytetu Lwowskiego w tej kwestii zaprotestowała młodzież i inteligencja żydowska, gdyż w Galicji Wschodniej nie przeprowadzono poboru wśród ludności niepolskiej, zatem nie mogła ona spełnić wymaganego kryterium poprzez służbę w Wojsku Polskim, Agnieszka Biedrzycka, Kalendarium Lwowa 1918-1939 , Kraków 2012 wyd. Universitas, ISBN 97883-242-1678-9 s. 33.
    5. Andrzej Chojnowski, Koncepcje polityki narodowościowej rządów polskich w latach 1921-1939, Wrocław 1979, Wyd. Zakład Narodowy im Ossolińskich, ISBN 83-04-00017-2 s.57.
    6. Agnieszka Biedrzycka, Kalendarium Lwowa 1918-1939 , Kraków 2012 wyd. Universitas, ISBN 97883-242-1678-9, s. 35.
    7. Agnieszka Biedrzycka, Kalendarium Lwowa 1918-1939 , Kraków 2012, wyd. Universitas ISBN 97883-242-1678-9, s. 127.
    8. Andrzej Chojnowski, Koncepcje polityki narodowościowej rządów polskich w latach 1921-1939, Wrocław 1979, Wyd. Zakład Narodowy im Ossolińskich, ISBN 83-04-00017-2 s.57. przypis 176.
    9. Agnieszka Biedrzycka, Kalendarium Lwowa 1918-1939 , Kraków 2012, wyd. Universitas ISBN 97883-242-1678-9, s. 280.

    Bibliografia, literatura[]

  • Agnieszka Biedrzycka, Kalendarium Lwowa 1918-1939 , Kraków 2012 wyd. Universitas, ISBN 97883-242-1678-9
  • Andrzej Chojnowski, Koncepcje polityki narodowościowej rządów polskich w latach 1921-1939, Wrocław 1979, Wyd. Zakład Narodowy im Ossolińskich, ISBN 83-04-00017-2
  • Vasyl Mudryi, Zmahania za ukrainski universytety w Halychyni, Lviv – Niu Jork 1999.
  • Grzegorz Mazur, Życie polityczne polskiego Lwowa 1918-1939, Kraków 2007, ISBN 978-83-7188-947-9.
  • Grzegorz Mazur, Zamach na marszałka Józefa Piłsudskiego, Lublin 2005.
  • Енциклопедія українознавства, Lwów 1993, t. 4, s. 1422-1423.
  • (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Wolny Uniwersytet Ukraiński (ukr. Український Вільний Університет) – emigracyjny uniwersytet, założony przez ukraińskich emigrantów po I wojnie światowej.Bojkot (ang. boycott) - częściowe lub całkowite zerwanie kontaktów handlowych lub stosunków dyplomatycznych z firmą, organizacją lub państwem. Bojkot stosuje się w celu wyrażenia protestu lub wywarcia presji (wymuszenia ustępstw). Bojkot tzn. lekceważyć kogoś czy coś podważać jego rację lub poglądy.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Encyclopedia of Ukraine (pol. Encyklopedia Ukrainy, także Encyklopedia Ukrainoznawstwa) – 5-tomowe opracowanie w języku angielskim, przedstawiające geografię, ekonomię, społeczeństwo oraz ogólny rys historyczny Ukrainy.
    Ukraina (ukr. Україна, Ukrajina) – państwo położone w Europie Wschodniej. Graniczy od północy z Białorusią, od zachodu z Polską, Słowacją i Węgrami, od południa z Rumunią i Mołdawią oraz Morzem Czarnym i Morzem Azowskim, od północnego wschodu i wschodu z Federacją Rosyjską. Ukraina jest członkiem założycielem ONZ, członkiem Światowej Organizacji Handlu, Rady Europy, Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej oraz organizacji regionalnych i subregionalnych, tj. Wspólnoty Niepodległych Państw, OBWE, GUAM i Organizacji Państw Morza Czarnego.
    Uniwersytet Lwowski (ukr. Львівський національний університет імені Івана Франка) – uniwersytet we Lwowie, założony przez króla Polski Jana Kazimierza w 1661 jako Akademia Lwowska, w okresie międzywojennym 1919-1949 Uniwersytet Jana Kazimierza; jeden z najstarszych uniwersytetów w Europie Wschodniej i na dawnych ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów, współcześnie jeden z największych ukraińskich uniwersytetów państwowych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.027 sek.