• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Tajna Organizacja Wojskowa Gryf Pomorski



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Jan Andrzej Sikorski (ur. 12 listopada 1935 w Kaliszu) – duchowny katolicki, kapłan Archidiecezji warszawskiej, doktor teologii, honorowy prałat Jego Świątobliwości, pierwszy naczelny kapelan Duszpasterstwa Więziennego RP, od 2011 protonotariusz apostolski.Sierakowice (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Serakòjce) – duża wieś w północnej Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Sierakowice, położona na Pojezierzu Kaszubskim, na zachodnim obrzeżu Kaszubskiego Parku Krajobrazowego, na Kaszubach.
    Terytorialna struktura organizacyjna[ | edytuj kod]

    Składała się z rejonów (okręgów), powiatów i gmin. Występowały także samodzielne komendy terenowe. Najniższą jednostką organizacyjną były piątki szturmowe. Na tym szczeblu była prowadzona zaszyfrowana ewidencja członków organizacji według list A (numer, nazwisko, imię) i list B (numer, nazwa miejscowości), przechowywanych w 3 odrębnych ukryciach podziemnych poza terenem zabudowanym.

    Jan Pillar ps. "Beton" (ur. 1882, zm. 1944) – działacz społeczny, komendant Tajnej Organizacji Wojskowej "Gryf Pomorski" miasta Starogard. Juliusz Marcin Koszałka (ur. 29 października 1888 r. w Łyśniewie, pow. Kartuzy, zm. w 1969 r. w Toruniu) – p.o. komendanta naczelnego Tajnej Organizacji Wojskowej "Gryf Pomorski" w okresie od kwietnia do maja 1942 r., ps. "Jeremi", "Jeż", "Jagiełło"
  • Okręg (powiaty kartuski i morski) – por. rez. Grzegorz Wojewski ps. "Ferrum" (od lata 1942 r. do jesieni 1943 r.), plut. pchor. rez. Rudolf Bigus ps. "Zbyszko" (do końca wojny),
  • Komenda powiatu kartuskiego – ppor. Brunon Bigus ps. "Gryf", "Maćko" (od lipca 1942 r. do końca wojny)
  • Komendant gminy Banino – Stanisław Piotrowski (do maja 1943 r.), Klemens Klecha (do stycznia 1944 r.)
  • Komendant gminy Chmielno - Alfons Pryczkowski ps. "Adam"
  • Komendant gminy Goręczyno - Franciszek Koszałka
  • Komendant gminy Kamienica Szlachecka - Jan Szutenberg
  • Komendant miasta Kartuzy - Brunon Benkowski, Aleksander Grzonkowski, Chrzanowski ps. "Wołek"
  • Komendant gminy Kartuzy – wieś - Józef Mielewczyk
  • Komendant gminy Parchowo - Stefan Sierzputowski
  • Komendant gminy Przodkowo - Bernard Hasse (do maja 1943 r.), Józef Dawidowski (do stycznia 1944 r.)
  • Komendant gminy Sianowo - Bernard Król
  • Komendant gminy Sierakowice - Władysław Koszałka ps. "Lew"
  • Komendant gminy Stężyca - Bronisław Brunka
  • Komendant gminy Sulęczyno - Lorenz Dziamski (do lipca 1943 r.)
  • Komenda powiatu morskiego - por. Rudolf Bigus ps. "Zbyszko" (do jesieni 1943 r.), Władysław Szuta ps. "Jeleń" (do maja 1944 r.), p.o. Marian Jankowski ps. "Zając", "Szarak" (do końca wojny)
  • Komendant gminy Chwaszczyno - Stanisław Kurkowski
  • Komendant gminy Krokowa - kpr. Władysław Szewczyk
  • Komendant gminy Strzepcz - Jan Gruba
  • Komendant miasta Puck - Feliks Kreft ps. "Pomidor" (do lutego 1944 r.)
  • Komendant gminy Reda - Klemens Miotk
  • Komendant Miasta Wejherowo - Franciszek Szonk (do maja 1943 r.), Jan Rompski ps. "Gryf" (do lutego 1944 r.), Paweł Wojewoda (1944 r.)
  • Komendant gminy Kielno - por. Alfred Loeper ps. "Lew" (do lutego 1944 r.)
  • Okręg Gdynia, Gdańsk, Tczew - Mieczysław Wegner (do października 1942 r.)
  • Komendant miasta Gdyni – Klemens Ignacy Bronk
  • Komendant powiatu Tczew - ppor. Józef Klawikowski ps. "Tur" (do maja 1943 r.), Marian Herold ps. "Szczupak" (do lutego 1944 r.), Bolesław Leszczyński ps. "Most" (do końca wojny)
  • Komendant miasta Tczewa - sierż. Szczepan Kwaśniewski (do grudnia 1943 r.), plut. Andrzej Frankowski ps. "Bolesław" (do lutego 1944), Andrzejewski ps. "Burza"
  • Okręg Chojnice, Kościerzyna, Starogard – por. rez. Józef Gierszewski ps. "Ryś", "Gozdawa", "Szulc" (do lutego 1943 r.), Józef Kukliński ps. "Młot", "Sęp" (do kwietnia 1944 r.)
  • Powiat Kościerzyna
  • Komendant gminy Lipusz - Jan Olszewski (do końca 1942 r.), kpr. Józef Cegiel (do maja 1943 r.)
  • Komendant gminy Pogódki - plut. Antoni Węsierski (do końca 1941 r.), Medard Bielawski
  • Komendant gminy Stara Kiszewa - Piotr Czapiewski ps. "Żuraw" (do maja 1943 r.)
  • Komendant gminy Wąglikowice - Alojzy Grulkowski ps. "Król Jezior"
  • Komendant gminy Dziemiany - Ludwik Walkowiak (do maja 1943 r.), Józef Rolbiecki
  • Komendant powiatu Chojnice - Jan Bińczyk ps. "Zagłoba" (do maja 1943 r.), Aleksander Kiedrowicz ps. "Kruk", "Las", "Pantera"
  • Komendant gminy Rytel - Konrad Nałęcz ps. "Orlik" (do marca 1944 r.)
  • Komendant miasta Czersk - Stanisław Stachowiak
  • Komendant gminy Karsin - Marian Szostak
  • Komendant gminy Brusy - Józef Przeworski ps. "Szaba" (do poł. 1944 r.), Roman Szuca
  • Komendant gminy Konarzyny - Teodor Chlebosz ps. "Odra", "As" (od czerwca 1942 r. do kwietnia 1944 r.)
  • Komendant gminy Lipienice - Marceli Gliwa ps. "Wilk" (do września 1943 r.), st. sierż. Ksawery Kiedrowski ps. "Lato" (do czerwca 1944 r.)
  • Komendant powiatu Starogard - Artur Pillar (do października 1943 r.), Gumiński
  • Komendant miasta Starogard - Jan Pillar (do czerwca 1944 r.)
  • Komendant gminy Zblewo - Alojzy Prabucki
  • Komendant gminy Lubichowo - Józef Kleina (do stycznia 1944 r.)
  • Komendant gminy Osieczna - Niemczyk
  • Komendant gminy Smętowo - Poroziński
  • Samodzielne komendy terenowe istniały także m.in. w Bytowie, Człuchowie, Grudziądzu, Sępólnie i Toruniu. Niższe szczeble stanowiły komendy gminne. W szczytowym okresie rozwoju organizacyjnego (wiosna 1943 roku) w „Gryfie” działało ok. 8-12 tys. mieszkańców Pomorza.

    Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego (MBP) – organ bezpieczeństwa wewnętrznego o statusie ministerialnym, zorganizowany w czasie budowy dyktatury komunistycznej w powojennej Polsce na polecenie i pod dyktando władz radzieckich. Obok tzw. Informacji Wojskowej, odpowiedzialne za masowe krwawe represje na obywatelach w okresie stalinizmu. W terenie Ministerstwo reprezentowały podległe mu Urzędy Bezpieczeństwa Publicznego, dlatego potocznie te instytucje były określane skrótem UB.Związek Walki Zbrojnej (ZWZ) (SSS) – Siły Zbrojne w Kraju podczas II wojny światowej, w okresie od 13 listopada 1939 do 14 lutego 1942, a następnie przemianowane na Armię Krajową.

    Wydawane pisma[ | edytuj kod]

  • "Gryf Pomorski"
  • "Głos Serca Polskiego"
  • "Informator Radiowy"
  • "Świt"
  • Okres powojenny[ | edytuj kod]

    Na mocy rozkazu likwidacyjnego TOW "Gryf Pomorski" ostatni przywódca A. Westphal nakazał składanie broni, ujawnianie się oraz wstępowanie do LWP i MO członków organizacji. Prawdopodobnie było to powodowane obawami przed represjami komunistycznych władz wobec zdziesiątkowanych szeregów organizacji lub próbą infiltracji komunistycznego aparatu represji. Pomimo tego od pierwszych dni wyzwolenia Pomorza rozpoczął się terror, szykany i długoletnie prześladowania gryfowców przez Urząd Bezpieczeństwa i NKWD. Pod pretekstem antysowietyzmu, współpracy z AK, Mieczem i Pługiem, a nawet Niemcami, wielu członków TOW "Gryf Pomorski" aresztowano, przesłuchiwano i więziono bez sądów. Część zamordowano, jak byłego komendanta naczelnego G. Wojewskiego. Licznych partyzantów wysłano wraz z Niemcami do ZSRR do łagrów, np. braci Franciszka, Jana, Marcelego i Teofila Knutów, czy archiwistę i kronikarza organizacji J. Gończa. W represjach komunistyczne władze wykorzystywały nawet dawnych agentów Gestapo, jak Jana Kaszubowskiego vel Hansa Kessnera. 10 sierpnia 1947 r. 117 byłych członków TOW "Gryf Pomorski" wysłało protest do Ministerstwa Sprawiedliwości, Prokuratury Generalnej WP oraz Zarządu Głównego Związku Uczestników Walki Zbrojnej o Wolność i Niepodległość przeciwko represjom, ale nic nie uzyskano.

    Karsin (kaszb. Kôrsëno) – duża wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Karsin na południowych obrzeżach Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego na Ziemi Zaborskiej. Miejscowość jest siedzibą gminy Karsin.Osieczna (kaszb. Osécznô) – wieś pogranicza borowiacko-kociewskiego w Polsce na obszarze Borów Tucholskich położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Osieczna na trasie zawieszonej linii kolejowej nr 218 (Szlachta – Myślice).


    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Komunizm (od łac. communis – wspólny, powszechny) – system społeczno-ekonomiczny, w którym nie istnieje własność prywatna środków produkcji, a całość wytworzonych dóbr jest w posiadaniu wspólnoty, której członkowie są równi.
    Aleksander Arendt (ur. 6 grudnia 1912 w Będargowie na Kaszubach, zm. 2002) – oficer rezerwy Wojska Polskiego (podporucznik), działacz kaszubski, komendant naczelny Tajnej Organizacji Wojskowej "Gryf Pomorski" w okresie od listopada 1943 r. do maja 1944 r., ps. "Konar", "Dębina"
    Kamienica Szlachecka (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Kamiéńca Szlacheckô) – wieś letniskowa w północnej Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Stężyca, położona na Pojezierzu Kaszubskim, w otulinie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego.
    Józef Franciszek Gierszewski (ur. 5 grudnia 1900 w Prądzonie, zm. między 19 a 24 czerwca 1943 pod Kaliszem Kaszubskim) – oficer rezerwy Wojska Polskiego (porucznik), pedagog, działacz społeczny na Kaszubach, przywódca organizacji konspiracyjnej Wolność i komendant naczelny Tajnej Organizacji Wojskowej "Gryf Pomorski" w okresie od lipca 1942 do 17 lutego 1943, ps. "Ryś", "Szulz", "Gozdawa", "Ordon"
    Bojano (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Bòjano, niem. Bojahn) – duża wieś w Polsce na Kaszubach, położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Szemud, przy drodze wojewódzkiej nr 218 w pasie Wzgórz Chwaszczyńskich.
    Zblewo (niem. Hoch Stüblau, kaszb. Zbléwò) – duża wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, siedziba gminy Zblewo.
    Stara Kiszewa (niem. Alt Kischau, kaszb. Stôrô Cziszewa) – wieś w Polsce, położona w województwie pomorskim, w południowej części powiatu kościerskiego, leżąca na pograniczu Kaszub i Kociewia, położona nad rzeką Wierzycą, w gminie Stara Kiszewa przy drodze wojewódzkiej nr 214.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.039 sek.