• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Tadeusz Kotarbiński



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Materializm – pogląd, według którego istnieje tylko materia. Jednym z odmiennych poglądów od materializmu jest idealizm ontologiczny.3 października jest 276. (w latach przestępnych 277.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 89 dni.
    Grób Tadeusza Kotarbińskiego i jego żony Janiny na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (23 lipca 2008)

    Tadeusz Marian Kotarbiński (ur. 31 marca 1886 w Warszawie, zm. 3 października 1981 w Aninie) – polski filozof, logik i etyk, twórca etyki niezależnej, przedstawiciel szkoły lwowsko-warszawskiej, nauczyciel i pedagog, pierwszy rektor Uniwersytetu Łódzkiego (1945-1949), członek Towarzystwa Naukowego Warszawskiego (1929–1951), prezes (1946–1966) i członek honorowy Łódzkiego Towarzystwa Naukowego, członek honorowy Towarzystwa Naukowego Płockiego, przewodniczący Towarzystwa Kultury Moralnej (1946), przewodniczący Polskiego Towarzystwa Filozoficznego (1927–1975), członek Polskiej Akademii Umiejętności (1946–1951), członek rzeczywisty (1953) i prezes (1957–1962) Polskiej Akademii Nauk, członek Towarzystwa Wiedzy Powszechnej (1956), przewodniczący Rady Naukowej Towarzystwa Naukowego Organizacji i Kierownictwa (1957–1968), wiceprzewodniczący Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu (1958–1968), przewodniczący Międzynarodowego Instytutu Filozoficznego (1960–1963).

    Problem demarkacji – problem w filozofii i metodologii nauki dotyczący kryteriów rozróżniania nauki od innych dziedzin działalności ludzkiej, przede wszystkim pseudonauki, wierzeń religijnych, metafizyki. Problem ten wynika z trudności odpowiedzi na pytania: czym jest nauka, jaka jest jej istota czy specyfika?Medal Komisji Edukacji Narodowej (w skrócie: Medal KEN) – polskie odznaczenie resortowe nadawane za szczególne zasługi dla oświaty i wychowania przez Ministra Edukacji Narodowej.

    Spis treści

  • 1 Życiorys
  • 2 Metoda analityczna zastosowana do rozwiązywania problemów filozoficznych
  • 2.1 Czym jest filozofia?
  • 2.1.1 Reforma filozofii – konkretyzm i jego fazy
  • 2.2 Kotarbiński a marksizm
  • 3 Klasyfikacja rozumowań
  • 3.1 Rozumowanie
  • 3.2 Podział rozumowań
  • 3.2.1 Wnioskowanie
  • 3.2.2 Sprawdzanie
  • 3.2.3 Tłumaczenie
  • 3.2.4 Dowodzenie
  • 3.2.5 Klasyfikacja rozumowań
  • 3.2.5.1 Znaczenie ujęcia Kotarbińskiego
  • 4 Klasyfikacja nauk
  • 4.1 Czym jest nauka?
  • 4.2 Klasyfikacja nauk
  • 5 Etyka niezależna
  • 6 Główne prace naukowe i publicystyczne (wielokrotnie wznawiane)
  • 7 Odznaczenia, nagrody i wyróżnienia
  • 8 Przypisy
  • 9 Bibliografia
  • 10 Linki zewnętrzne
  • Definicja (z łac. definitio; od czas. definire: de + finire, "do końca, granicy"; od finis: granica, koniec) – wypowiedź o określonej budowie, w której informuje się o znaczeniu pewnego wyrażenia przez wskazanie innego wyrażenia należącego do danego języka i posiadającego to samo znaczenie.Spór o uniwersalia - filozoficzny problem dotyczący statusu pojęć ogólnych (uniwersaliów, powszechników), historycznie przybierał formę dyskusji wokół istnienia idei. Współcześnie problem także dotyczy psychologii poznawczej, która zajmuje się m.in. pochodzeniem pojęć w umyśle i ich adekwatnością.

    Życiorys[]

    Syn Miłosza Kotarbińskiego – malarza i Ewy Koskowskiej – pianistki. Uczęszczał do V Gimnazjum Rządowego (filologicznego rosyjskojęzycznego), którego nie ukończył, gdyż tuż przed maturą, został relegowany za udział w strajku w 1905 r. Maturę uzyskał rok później w prywatnym polskim Gimnazjum gen. Pawła Chrzanowskiego. Państwową maturę, wymaganą przez władze zaborcze, uzyskał eksternistycznie w 1907 r. w rosyjskim rządowym gimnazjum filologicznym w Parnawie (Estonia).

    Medycyna (łac. medicina „sztuka lekarska”) – nauka empiryczna (oparta na doświadczeniu) obejmująca całość wiedzy o zdrowiu i chorobach człowieka oraz sposobach ich zapobiegania, oraz ich leczenia. Medycyna weterynaryjna rozszerza zakres zainteresowań medycyny na stan zdrowia zwierząt. Za prekursora medycyny starożytnej uważa się Hipokratesa, a nowożytnej Paracelsusa. W czasach najnowszych wprowadza się zasady medycyny opartej na faktach.Sprawa Sokala (ang. Sokal affair, Sokal hoax) – określenie odnoszące się do wydarzenia z 1996, które polegało na publikacji przez amerykańskiego fizyka Alana Sokala w recenzowanym piśmie naukowym poświęconym studiom kulturowym Social Text pracy pod tytułem "Transgressing the Boundaries: Towards a Transformative Hermeneutics of Quantum Gravity" (dosłownie Transgresja granic: ku transformatywnej hermeneutyce kwantowej grawitacji).

    Studia rozpoczął jako wolny słuchacz w Uniwersytecie Jagiellońskim, uczęszczając na wykłady z matematyki i fizyki. Następnie podjął studia na Politechnikach we Lwowie i Darmstadt architekturę (1906-07). Następnie wrócił do Lwowa i rozpoczął studia z zakresu filozofii i filologii klasycznej w Uniwersytecie Lwowskim, słuchał też wykładów z logiki i psychologii. Studia ukończył w 1912 roku, uzyskując doktorat pod kierunkiem prof. Kazimierza Twardowskiego na podstawie pracy „Utylitaryzm w etyce Milla i Spencera”. Jego wykładowcami byli także m.in. Jan Łukasiewicz, Stanisław Witkowski i Władysław Witwicki.

    Bóg lub bóstwo – istota nadprzyrodzona, której istnienie postuluje większość religii. Zajmuje się nim teologia i filozofia, gdzie jest ono uważane za zagadnienie metafizyczno-egzystencjalne. Ze względu na duże zróżnicowanie rozumienia tego pojęcia, trudno jest o jego jednoznaczną definicję (co dodatkowo utrudniają założenia teologiczne związane z tym zagadnieniem, pochodzące z poszczególnych religii). Jako najbardziej różniące się od siebie, należy wyodrębnić definicje używane przez religie politeistyczne i monoteistyczne, deizm, panteizm oraz panenteizm.Tajne komplety – używane w Polsce określenie nauczania prowadzonego nielegalnie poza szkołą lub uczelnią w okresie zaborów lub wojny.

    W 1912 roku wstąpił w związek małżeński z Wandą Magdaleną Baum, z którą miał dwóch synów – Adama, później znanego architekta (1914–2010) i Kazimierza (1919–1939).

    Po studiach rozpoczął pracę jako nauczyciel języków klasycznych w Gimnazjum Mikołaja Reja w Warszawie. Od 1918 roku zastępca wykładowcy, a następnie profesor nadzwyczajny filozofii na Uniwersytecie Warszawskim. Od 1929 roku profesor zwyczajny. W roku akademickim 1929/30 dziekan Wydziału Humanistycznego.

    W dwudziestoleciu międzywojennym zaangażowany w sprawy społeczne, występując m.in. przeciwko antysemityzmowi oraz klerykalizmowi, pisując głównie w miesięczniku „Racjonalista”, organie Polskiego Związku Myśli Wolnej.

    Prakseologia - teoria sprawnego działania. Jest dziedziną badań naukowych dotyczących wszelkiego celowego działania ludzkiego.Nonsens – dany układ wyrazów języka J jest w nim nonsensem, gdy nie jest spójny syntaktycznie, tj. jest ciągiem wyrażeń zbudowanym niezgodnie z regułami syntaktycznymi tego języka. Jako taki nonsens stanowi defekt syntaktyczny wypowiedzi.

    W czasie okupacji brał udział w tajnym nauczaniu, uczył także prywatnie. W latach 1943–1944 przebywał w okolicach Lublina, gdzie napisał „Traktat o dobrej robocie”. Do Warszawy wrócił w 1944 roku, w czasie powstania przebywał na Starym Mieście. Po powstaniu wysiedlony, przeniósł się najpierw do Gorzkowic, potem do Radomia, nie przestając dawać tajnych wykładów.

    Cmentarz Wojskowy w Warszawie (określany też potocznie jako "Powązki Wojskowe") – warszawski cmentarz komunalny przy ul. Powązkowskiej 43/45.Historia filozofii (nauka) - inaczej historiografia filozofii - opisuje rozwój filozoficznych prądów od samego początku w starożytnej Grecji (VI w. p.n.e.) do chwili obecnej. Jest nauką filozoficzną badającą i analizującą rozwój problemów filozoficznych, metod uprawiania filozofii, poglądów filozoficznych, nurtów (prądów), szkół, systemów i kierunków filozoficznych na przestrzeni wieków.

    W 1946 r. zmarła żona profesora, Wanda z Baumów. 20 października 1947 r. Kotarbiński wstąpił w związek małżeński z Janiną Sztejnberg-Kamińską, dr. filozofii, profesor Uniwersytetu Łódzkiego.

    Po zakończeniu II wojny światowej przeniósł się do Łodzi, gdzie współorganizował uniwersytet, którego został pierwszym rektorem - w okresie od 3 lipca 1945 r. do 31 sierpnia 1949 r. Jednocześnie prowadził wykłady i kierował katedrą filozofii na Uniwersytecie Warszawskim. Po kilku latach wrócił do Warszawy i był z tutejszym Uniwersytetem związany do emerytury w 1961 r. Od 1951 r. kierował także katedrą logiki. W 1956 wybrany przez Senat UW na rektora, tej funkcji jednak nie przyjął.

    Kazimierz Ajdukiewicz (ur. 12 grudnia 1890 w Tarnopolu, zm. 12 kwietnia 1963 w Warszawie) – polski filozof i logik, reprezentant szkoły lwowsko-warszawskiej, profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza, Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza i Uniwersytetu Warszawskiego, członek Polskiej Akademii Nauk i Polskiej Akademii Umiejętności.Psychologia (od stgr. ψυχή Psyche = dusza, i λόγος logos = słowo, myśl, rozumowanie) – nauka badająca mechanizmy i prawa rządzące psychiką oraz zachowaniami człowieka. Psychologia bada również wpływ zjawisk psychicznych na interakcje międzyludzkie oraz interakcję z otoczeniem. Psychologia jako nauka dotyczy ludzi, ale mówi się również o psychologii zwierząt (czyli zoopsychologii), chociaż zachowaniem się zwierząt zajmuje się także dziedzina biologii – etologia.

    Prezes Polskiej Akademii Nauk w latach 1957–1962. Członek wielu towarzystw naukowych, polskich i zagranicznych, m.in. członek zagraniczny: Akademii Brytyjskiej, francuskiej Académie de Philosophie de Sciences, Akademii Nauk ZSRR, Bułgarskiej Akademii Nauk, Mongolskiej Akademii Nauk, Serbskiej Akademii Nauk, Fińskiego Towarzystwa Naukowego oraz przewodniczący Polskiego Towarzystwa Filozoficznego i prezes Institut International de Philosophie).

    Przedmiot jednostkowy, indywiduum - każdy przedmiot, który nie jest zbiorem przedmiotów w sensie logicznym (choć może i musi być zbiorem przedmiotów w sensie mereologicznym).Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski; łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.

    Odznaczony m.in. Orderem Budowniczych Polski Ludowej (1959) oraz Krzyżem Wielkim (1962), Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą (1954) i Krzyżem Oficerskim (1946) Orderu Odrodzenia Polski. W 1965 otrzymał Komandorię francuskiej Legii Honorowej. W latach 1958–1968 wiceprzewodniczący Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu. W 1972 otrzymał nagrodę państwową I stopnia, a w 1979 nagrodę państwową specjalną.

    Psychologizm - (gr. psyche - dusza, życie) – określenie dla poglądów w różnych dziedzinach wiedzy (pedagogika, teoria literatury -zob. psychologia a badania literackie, religioznawstwo, filozofia) zakładające, że czynniki psychologiczne mają determinujący i najważniejszy charakter, albo wręcz stanowią osnowę zjawisk.Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.

    Był członkiem Stowarzyszenia Mieszkaniowego Spółdzielczego Profesorów UW, mieszkał w domu stowarzyszenia przy ul. Brzozowej 12, a po wojnie – na Sewerynowie.

    Twórca reizmumaterialistycznej (przy czym termin fizykalizm uznaje się tu czasem za bardziej precyzyjny) koncepcji filozoficznej, pionier i współtwórca ogólnej teorii sprawnego działania, zwanej prakseologią, autor etycznej koncepcji opiekuna spolegliwego. Kotarbiński jest jednym z najbardziej znanych polskich filozofów analitycznych. Międzynarodową pozycję zawdzięcza swoim oryginalnym koncepcjom: systemowi filozoficznemu zwanemu konkretyzmem – rodzajowi materialistycznego monizmu mającemu swoje źródła w semantycznych analizach pojęć filozoficznych; i prakseologii – nowej dziedzinie nauki będącej teorią sprawnego działania. Dodatkowo, w Polsce, rozgłos uzyskał dzięki oryginalnej kontynuacji Twardowskiego zasad ścisłego myślenia oraz aktywnej działalności społecznej i wrażliwości na wszelkie przejawy społecznej niesprawiedliwości. Był on filozofem na starożytną modłę, z jednej strony tworzył i propagował teorie filozoficzne, z drugiej był przykładem godziwego życia.

    Powstanie warszawskie (1 sierpnia – 3 października 1944) – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji „Burza”, połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.Stowarzyszenie Mieszkaniowe Spółdzielcze Profesorów Uniwersytetu Warszawskiego, obecnie Spółdzielnia Mieszkaniowa Profesorów Uniwersytetu Warszawskiego - jedna z najstarszych spółdzielni mieszkaniowych w Warszawie, utworzona 23 grudnia 1919 w celu budowy domów mieszkalnych dla kadry naukowej Uniwersytetu Warszawskiego.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Towarzystwo Naukowe Płockie (łac. Societas Scientiarum Plociensis) – jedno z najstarszych towarzystw naukowych w Polsce działające do dnia dzisiejszego.
    Rzecz, substancja pierwsza, byt jednostkowy (łac. res) – kategoria przedmiotów, od innych przedmiotów (np. zdarzeń czy relacji) różniących się tym, że:
    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.
    Nazwa rzetelna (inaczej: niepusta, oznaczająca, przedmiotowa) to taka nazwa, która jest znakiem istniejącego przedmiotu. Np. "obecny prezydent Polski", "plaża w Ustce". Jej przeciwieństwem jest nazwa pozorna.
    Monizm (gr. mónos jedyny) – filozoficzny pogląd według wąskiej definicji uznający naturę wszelkiego bytu za jednorodną: materialną (materializm, monizm materialistyczny), duchową (spirytualizm, monizm spirytualistyczny) lub materialno-duchową (np. panteizm, choć nie tylko). Taki monizm jest poglądem przeciwstawnym do dualizmu i pluralizmu.
    Polacy – naród zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, a poza granicami Polski tworzący Polonię.
    Reizm (łac. res – rzecz) termin utworzony przez T. Kotarbińskiego. Reizm jest przykładem i jedną z wersji nominalizmu, rozróżnia się reizm ontologiczny i reizm metodologiczny:

    Reklama