Tabula Peutingeriana

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tabula Peutingeriana (wycinek) – od góry do dołu: wybrzeże Dalmacji, Adriatyk, płd. Włochy, Sycylia, śródziemnomorskie wybrzeże Afryki

Tabula Peutingeriana – rozległa mapa połączeń komunikacyjnych z czasów późnego cesarstwa rzymskiego.

Germania – nazwa nadana przez starożytnych Rzymian ziemiom na wschód od Renu i na północ od górnego i środkowego Dunaju. Obszary te były zamieszkane przez Germanów, a także inne niegermańskie ludy.Hodoeporikon (gr. hodoiporikón) lub iter, itinerarium (łac, podróż) – gatunek literacki wywodzący się ze starogreckich i starorzymskich poetyckich opisów podróży. W języku polskim nazywany jezda, poselstwo, legacja lub droga.

Oryginał, z którego zachowała się kopia, datowany jest na IV w. Była starożytną „mapą turystyczną”, obejmującą Europę, część Azji (Indie z Gangesem), wyspę Cejlon (Insula Taprobane), Ocean Indyjski, Chiny i płn. Afrykę. Nazwa pochodzi od jej właściciela – Konrada Peutingera, XVI-wiecznego humanisty niemieckiego.

Sycylia (wł., łac. Sicilia, w starożytności Trinacria) – największa wyspa na Morzu Śródziemnym (25 710 km²), leżąca na południowy zachód od Półwyspu Apenińskiego, od którego oddziela ją wąska Cieśnina Mesyńska. Zamieszkuje ją około 5 milionów mieszkańców.Habsburgowie – dynastia niemiecka (von Habsburg). Założycielem dynastii był Guntram Bogaty (X wiek). Nazwa rodziny wywodzi się od pierwszej posiadłości rodu, zamku Habsburg (od staro-wysoko-niemieckiego hab lub haw – przejście, przeprawa przez rzekę; legendarna etymologia od niem. Habichtsburg – Jastrzębi Zamek) położonego w kantonie Aargau w Szwajcarii. Przedstawiciele dynastii panowali m.in. w krajach niemieckich i włoskich, Świętym Cesarstwie Rzymskim, Czechach, Hiszpanii, Portugalii, Burgundii, na Węgrzech (a co za tym idzie także w Chorwacji) i w Siedmiogrodzie, w Niderlandach, na Śląsku oraz hiszpańskich i portugalskich koloniach w Azji i obu Amerykach. Dynastia w linii męskiej wygasła w 1740. Ostatnia z rodu Maria Teresa Habsburg wraz z mężem cesarzem Franciszkiem I Lotaryńskim założyła nową dynastię Habsbursko-Lotaryńską.

W roku 2007 została wpisana na listę UNESCO Pamięć Świata.

Historia[ | edytuj kod]

Odległą poprzedniczką Tabula Peutingeriana mogła być mapa świata sporządzona pod kierunkiem Marka Agrypy, którą po jego śmierci utrwalono w marmurze w Portyku Agrypy. Oryginał mapy musiał powstać po 324/330, ponieważ przedstawia erygowany w tym czasie Konstantynopol. Nie zachowuje jednak chronologicznej aktualności, przedstawiając także zniszczone w 79 po wulkanicznym wybuchu Pompeje, jak również miejscowości prowincji Germania Inferior zniszczone w V w., co świadczy o zmianach nanoszonych w kolejnych jej wersjach. Dziś jedyny zachowany egzemplarz stanowi średniowieczna kopia, będąca dziełem anonimowego kopisty z Colmaru, który wykonał ją w 1265 roku.

Augsburg – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, siedziba rejencji Szwabia, regionu Augsburg oraz powiatu Augsburg, chociaż do niego nie należy. Leży nad rzekami Lech i Wertach, na przedgórzu alpejskim na wysokości 494 m n.p.m.Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

Wiedeński humanista Konrad Celtis odnalazł ją w jednej z bibliotek i w 1507 przekazał w spadku swemu przyjacielowi, radnemu miasta Augsburga, Konradowi Peutingerowi. Choć podjął on starania na rzecz wydania mapy, zmarł przedwcześnie i pierwsze wydanie nazwane jego imieniem ukazało się dopiero w 1591 w Antwerpii. Później mapa wielokrotnie zmieniała właścicieli, aż w 1717 została zakupiona przez księcia Eugeniusza Sabaudzkiego. Po jego śmierci w 1736 przeszła na własność dworskiej biblioteki Habsburgów i obecnie jest przechowywana w wiedeńskiej Bibliotece Narodowej.

UNESCO (ang. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization;pol. Organizacja Narodów Zjednoczonych do Spraw Oświaty, Nauki i Kultury; łac. unesco – łączę się w jedno) – organizacja wyspecjalizowana ONZ, której podstawowym celem jest wspieranie współpracy międzynarodowej w dziedzinie kultury, sztuki i nauki, a także wzbudzanie szacunku dla praw człowieka, bez względu na kolor skóry, status społeczny i religię.Pompeje, dawniej Pompeja (łac. Pompeii, wł. Pompei) – miasto w regionie dzisiejszej Kampanii we Włoszech zniszczone w czasach cesarstwa rzymskiego przez erupcję wulkanu Wezuwiusz w dniu 24 sierpnia 79 roku. Popiół wulkaniczny, który zasypał Pompeje, utrwalił budowle, przedmioty oraz niektóre ciała ludzi i zwierząt, co współcześnie umożliwia obejrzenie wyglądu starożytnego rzymskiego miasta średniej wielkości i jego mieszkańców. Ruiny Pompejów położone są ok. 20 km na południowy wschód od Neapolu. Dwa inne miasta, które zniszczyła erupcja Wezuwiusza w 79 roku to Herkulanum i Stabie.
Tabula Peutingeriana


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Pamięć Świata (ang. Memory of the World International Register) – międzynarodowy projekt sygnowany przez UNESCO, którego celem jest zgromadzenie najbardziej wartościowych dokumentów (rękopisów, książek, nagrań, filmów, itp.), które obrazują historię świata. Pierwsze obiekty zostały wpisane na listę w 1997, lista uzupełniana jest na specjalnych sesjach co 2 lata.
Latarnia morska – znak nawigacyjny w postaci charakterystycznej wieży umieszczonej na brzegu lub wodzie (latarniowiec).
Klaudiusz Ptolemeusz, Ptolemeusz Klaudiusz lub po prostu Ptolemeusz (łac. Claudius Ptolemaeus, stgr. Κλαύδιος Πτολεμαῖος Klaudios Ptolemaios; ur. ok. 100, zm. ok. 168) – astronom, matematyk i geograf greckiego pochodzenia. Urodzony w Tebaidzie, kształcił się i działał w Aleksandrii należącej wówczas do Imperium rzymskiego około II wieku n.e.
Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), ONZ oraz NATO.
Rękopis (manuskrypt) – zapisany odręcznie tekst, w odróżnieniu od powielanego mechanicznie. Termin stosowany zwykle w odniesieniu do zabytkowych książek lub dokumentów pochodzących z okresu przed upowszechnieniem się druku. W takim rozumieniu każdy rękopis jest dziełem niepowtarzalnym o indywidualnych cechach. W szerszym znaczeniu, rękopis to każdy tekst zapisywany ręcznie za pomocą np. ołówka, atramentu, tuszu.
Konrad Peutinger (ur. 14 października 1465 roku zm. 28 grudnia 1547 roku) – niemiecki humanista, dyplomata, polityk i ekonomista, który wychowywał się w Bolonii i Padwie. Do historii przeszedł jako znany edytor, drukarz i antykwariusz, który razem z Marcusem Welserem i jego żoną Margaretą stworzył jedną z największych prywatnych bibliotek na północ od Alp.
Austriacka Biblioteka Narodowa (niem. Österreichische Nationalbibliothek, dawniej: Hofbibliothek), skróty "ÖNB" albo OeNB, jest biblioteką narodową oraz główną akademicką biblioteką Austrii. Znajduje się w Pałacu Hofburg w Wiedniu. Od 2005 roku część zbiorów znajduje się także w Palais Mollard-Clary. Kompleks składa się z czterech muzeów, bibliotek, a także obejmuje kilka zbiorów specjalnych i archiwów. Biblioteka Narodowa założona została w końcu średniowiecza przez Habsburgów i nazywana była Biblioteką Trybunału (Hofbibliothek) do 1920 roku, po którym otrzymała swoją obecną nazwę.

Reklama