• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • TRS-80

    Przeczytaj także...
    Semigrafika to sposób odwzorowania grafiki w trybie tekstowym przy użyciu odpowiedniej kompozycji znaków. Przy pomocy semigrafiki możliwe jest rysowanie zarówno obiektów prostych jak ramki i linie, jak i bardziej złożonych, dających złudzenie cieniowania. Semigrafika była szczególnie popularna w czasach, gdy komputery nie posiadały interfejsu graficznego oraz przez pewien czas w smsach w telefonii komórkowej.Standard RS-232 opisuje sposób połączenia urządzeń DTE (ang. Data Terminal Equipment) tj. urządzeń końcowych danych (np. komputer) oraz urządzeń DCE (ang. Data Communication Equipment), czyli urządzeń komunikacji danych (np. modem). Standard określa nazwy styków złącza oraz przypisane im sygnały a także specyfikację elektryczną obwodów wewnętrznych. Standard ten definiuje normy wtyczek i kabli portów szeregowych typu COM. Standard RS-232 (ang. Recommended Standard) opracowano w 1962 roku na zlecenie amerykańskiego stowarzyszenia producentów urządzeń elektronicznych (Electronic Industries Alliance) w celu ujednolicenia parametrów sygnałów i konstrukcji urządzeń zdolnych do wymiany danych cyfrowych za pomocą sieci telefonicznej.
    TRS-80 Model 100 – komputer przenośny zaprojektowany w 1983 w firmie Kyocera i sprzedawany w Japonii jako Kyotronic 85. W późniejszym czasie licencja na budowę komputera została zakupiona przez firmę Tandy Corporation i był on sprzedawany w Stanach Zjednoczonych jako TRS-80 Model 100 gdzie zdobył znaczną popularność. Na jego podstawie zbudowano także podobne konstrukcje Olivetti M-10 oraz NEC PC-8201 i NEC PC-8300.

    TRS-80 lub TRS-80 Model I – jeden z pierwszych, obok Apple II i Commodore PET komputerów osobistych przeznaczony dla masowego odbiorcy. Wprowadzony do sprzedaży w roku 1977 przez Tandy Corporation w swojej sieci sklepów z elektroniką RadioShack na terenie USA. Sprzedawany początkowo w cenie 399 USD lub 599 USD w zestawie z monitorem i magnetofonem.

    Komputer osobisty (ang. personal computer) – mikrokomputer przeznaczony przede wszystkim do użytku osobistego w domu i biurze. Służy głównie do uruchamiania oprogramowania biurowego, dostępu do zasobów Internetu, prezentacji treści multimedialnych (tekst, obrazy, dźwięki, filmy i inne), jak i gier.Interfejs IEEE 1284 – nazwa 25-pinowego złącza w komputerach osobistych. IEEE 1284 jest portem równoległym wykorzystywanym w głównej mierze do podłączenia urządzeń peryferyjnych: drukarki, skanery, plotery. Został opracowany w 1994 r. przez konsorcjum Network Printing Alliance jako standard zapewniający wsteczną kompatybilność z używanym od lat 70. jednokierunkowym portem Centronics. Zwany jest też portem LPT lub portem równoległym (błędne uproszczenie wynikające z faktu, iż zwykle jest jedynym portem równoległym wyprowadzonym na zewnątrz komputera PC).

    Do roku 1979 posiadał największą bibliotekę dostępnego oprogramowania dla komputerów osobistych. Do 1982 był najlepiej sprzedającą się rodziną komputerów, według niektórych źródeł pięciokrotnie przewyższając sprzedaż Apple II.

    Nazwa TRS-80 pochodzi od Tandy/RadioShack i procesora Z80. Później zaczęto używać TRS-80 Model I by odróżnić komputer od kolejnych produktów. Wśród użytkowników funkcjonowało też żartobliwe określenie Trash-80 (pol. Śmieć-80) mające odzwierciedlać problemy z jakością komputera.

    PET (Personal Electronic Transactor) – jeden z wczesnych komputerów domowych (osobistych) produkowany przez firmę Commodore International pod koniec lat 70.National Semiconductor (skrót NS lub NSC) – amerykański producent półprzewodników, działający od 1959 do 2011 roku. 23 września 2011 został przejęty przez Texas Instruments za 6,5 miliarda dolarów. Siedziba firmy znajdowała się w Santa Clara w Kalifornii w Stanach Zjednoczonych.

    Firma Tandy oferowała szeroką gamę urządzeń peryferyjnych dla TRS-80, obsługę posprzedażną w tym darmowe ulepszenia i doradztwo w sieci RadioShack.

    Na początku lat 80. XX wieku wypuszczono kompatybilny TRS-80 Model III, a wkrótce potem Model I został wycofany ze sprzedaży. Przyczyniły się do tego również zaostrzone normy emisji zakłóceń elektromagnetycznych których Model I nie spełniał. W roku 1983 Model III został zastąpiony przez TRS-80 Model 4.

    Magnetofon – urządzenie do wielokrotnego zapisywania i odtwarzania dźwięku na taśmie magnetycznej (urządzenia zapisujące inne sygnały analogowe na taśmie magnetycznej nazywa się zazwyczaj rejestratorami magnetycznymi).Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

    Firma Tandy używała oznaczenia TRS-80 również w innych, zupełnie nie powiązanych z oryginalnym komputerem urządzeniach jak: TRS-80 Model II, TRS-80 Model 2000, TRS-80 Model 100, TRS-80 Color Computer i TRS-80 Pocket Computer.

    W Polsce w latach 80. XX w. dostępny był komputer Meritum zgodny z TRS-80 Model I produkowany przez zakłady Mera-Elzab w Zabrzu.

    Specyfikacja[ | edytuj kod]

    Widok z tyłu, z prawej widoczna szyna rozszerzeń normalnie zakryta klapką.

    Wyposażony w pełnowymiarową klawiaturę QWERTY, początkowo bez bloku numerycznego. Używał procesora Zilog Z80 taktowanego 1,77 MHz. Początkowo wyposażony był w 4 KiB RAM, maksymalnie rozszerzalne do 48 KiB.

    Monitor komputerowy – ogólna nazwa jednego z urządzeń wyjścia do bezpośredniej komunikacji operatora z komputerem. Zadaniem monitora jest natychmiastowa wizualizacja wyników pracy komputera.Apple II – 8-bitowy komputer domowy opracowany w latach 70. XX wieku przez firmę Apple Computer (konstruktorem był Steve Wozniak). Maszyna zawierała procesor MOS 6502 firmy MOS Technology oraz 4 KB pamięci. „Apple II” sprzedawany był od 1977 roku. Jako pierwszy komputer na świecie mógł wyświetlić kolorową grafikę. Komputer był popularny w latach 80. XX wieku, równolegle z zyskującymi rynek komputerami osobistymi typu IBM PC pracującymi pod kontrolą MS-DOS oraz 8-bitowymi komputerami firm Commodore i Atari. Z uwagi na otwartą architekturę (możliwość rozszerzenia możliwości poprzez instalację kart wewnątrz komputera, identycznie jak w IBM PC), Apple II stał się popularny również jako komputer do pracy.

    Dostępny był tylko tryb tekstowy 64×16 i 32×16. Używając semigrafiki można było uzyskać rozdzielczość 128×48 piksele. Pamięć w której umieszczono tablicę znaków znajdowała się w układzie generowania obrazu i nie była dostępna dla procesora. Nie jest możliwe wyświetlanie małych liter (podobnie jak w Apple II). Niedogodność tę można było wyeliminować przez dolutowanie dodatkowej kości pamięci.

    RadioShack (formalnie RadioShack Corporation, wcześniej Tandy Corporation) – to nazwa handlowa amerykańskiego sprzedawcy założonego w 1921 roku. QWERTY – symboliczna nazwa układu liter do alfabetu podstawowego na klawiaturze maszyny do pisania i komputera, zaczerpnięta od pierwszych sześciu liter w szeregu pod rzędem cyfr, patrząc od lewej.

    Brak możliwości generowania dźwięku. Obejściem problemu było generowanie przebiegu prostokątnego na wyjściu magnetofonu które podłączone było do wzmacniacza akustycznego. Większość gier używała tej metody dla efektów dźwiękowych.

    Posiadał następujące gniazda:

  • magnetofon
  • monitor (nie było modulatora TV)
  • szyna rozszerzeń
  • zasilanie do podłączenia zewnętrznego zasilacza
  • Expansion Interface[ | edytuj kod]

    TRS-80 z Expansion Interface i monitorem

    Dodatkowe interfejsy dostępne były przy zakupie modułu rozszerzeń Expansion Interface który również służył za podstawkę pod monitor. Podłączany był do szyny rozszerzeń i dodawał:

    ALTAIR 8800 – zestaw komputerowy do własnoręcznego montażu, opracowany pod koniec 1974 r. w firmie Micro Instrumentation and Telemetry Systems (skrót MITS, z założycielem Edem Robertsem). Zestaw, kosztujący 400 USD, zawierał 8-bitowy mikroprocesor Intel 8080. W 1975 został uzupełniony o napisany przez malutką wówczas firmę Billa Gatesa i Paula Allena interpreter Microsoft MBasic, znany też jako Altair BASIC. W odróżnieniu od dzisiejszych komputerów Altair nie posiadał klawiatury i monitora. W podstawowej konfiguracji jego obsługa odbywała się poprzez przełączniki na panelu przednim komputera. W bardziej zaawansowanej możliwe było podłączenie terminala szeregowego (najczęściej dalekopisu) co wymagało dodatkowej karty we/wy. Altair 8800 wyposażony był w szynę S-100. Firma zdołała sprzedać ok. 10 tys. egzemplarzy zestawu, co było wielkim sukcesem rynkowym. Maszyna ta jest uznawana jako pierwszy komputer osobisty.Zabrze (niem. Hindenburg, śl. Zobrze) – miasto na prawach powiatu w województwie śląskim, położone na Wyżynie Śląskiej nad rzekami Kłodnicą i Bytomką. Leży na Górnym Śląsku w Górnośląskim Okręgu Przemysłowym (GOP). Jest jednym z ośrodków centralnych konurbacji górnośląskiej.
  • kontroler stacji dysków
  • port drukarki Centronics
  • port szeregowy RS232
  • dodatkowe gniazdo magnetofonu
  • opcjonalnie rozszerzenie pamięci o 16 lub 32 KiB
  • Problemy z jakością wykonania Expansion Interface powodowały, że komputer mógł się resetować a jego praca nie była stabilna.

    BASIC[ | edytuj kod]

    Moduł aktualizujący do BASIC Level II

    Komputer posiadał wbudowany interpreter języka BASIC. Początkowo dostępny był BASIC Level 1. Mieścił się on w 4 KiB ROM i bazował na darmowym TinyBASIC z niewielkimi zmianami. W połowie 1978 udostępniono rozszerzoną wersję BASIC Level 2 który mieścił się w 12 KiB. Był to produkt licencjonowany od Microsoft (zmniejszona wersja 16k Extended BASIC) i był wymagany przy używaniu modułu rozszerzeń i stacji dysków. Później w wersji rozszerzonej o procedury obsługi stacji dysków występował jako Disk BASIC.

    RadioShack (formalnie RadioShack Corporation, wcześniej Tandy Corporation) – to nazwa handlowa amerykańskiego sprzedawcy założonego w 1921 roku. Zakłady Urządzeń Komputerowych Elzab Spółka Akcyjna – polskie przedsiębiorstwo informatyczne, specjalizujące się w projektowaniu, produkcji i dystrybucji kas i drukarek fiskalnych, urządzeń i systemów kasowych, peryferii i akcesoriów służących do rejestracji i zarządzania sprzedażą. Od 1998 notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.

    Firma Microsoft rozpowszechniała BASIC Level III na kasecie magnetofonowej. Był to 16k Extended BASIC z dodanymi funkcjami specyficznymi dla TRS-80.

    Historia[ | edytuj kod]

    TRS-80 Model III, zastąpił Model I

    W drugiej połowie lat 70. XX wieku w Stanach Zjednoczonych pojawiły się pierwsze komputery osobiste w postaci zestawów do samodzielnego montażu. Były to urządzenia adresowane do zaawansowanych hobbystów którzy potrafili je samodzielnie złożyć i uruchomić. Wśród nabywców jednego z nich – komputera Altair 8800 był pracownik Tandy Corporation Don French. Zbudował on również swój własny komputer i zaprezentował go wiceprezydentowi Tandy do spraw produkcji Johnowi Roach. Chociaż sam komputer nie zrobił wrażenia na Roachu, to zainteresowała go idea sprzedaży mikrokomputerów. Firma Tandy była posiadaczem dużej sieci sprzedaży RadioShack w skład której wchodziło więcej niż 3000 sklepów z elektroniką.

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Meritum – seria komputerów o architekturze 8-bitowej, które produkowane były w latach osiemdziesiątych XX wieku przez Zakłady Urządzeń Komputerowych Mera-Elzab w Zabrzu.

    Gdy obaj odwiedzili siedzibę National Semiconductor w połowie 1976 roku, spotkali tam Steve’a Leininger który zaimponował im swoją wiedzą na temat mikroprocesora SC/MP. Został on wkrótce zatrudniony przez Tandy za względu na doświadczenie techniczne i w sprzedaży (pracował również dorywczo w Byte–Shop). Leininger i French rozpoczęli razem prace w czerwcu 1976. Początkowo firma myślała o zestawie do samodzielnego montażu, jednak Leininger przekonał innych, że lepszy będzie złożony produkt ponieważ „niezbyt dużo ludzi potrafi lutować” .

    Potencjalnie Tandy miało 11 milionów klientów którzy mogli kupić komputer, ale jego cena znacznie przewyższała średnią cenę produktów w RadioShack wynoszącą 30 USD. W grudniu 1976 Leininger i French otrzymali oficjalnie akceptację dla projektu z poleceniem by podkreślali oszczędności, np. eliminacja małych liter z zestawu znaków pozwalało zaoszczędzić 1,5 USD co przekładało się na niższą o 5 USD cenę końcowego produktu. Początkowo zakładano, że cena gotowego produktu wyniesie 199 USD, co przekładało się na 80 USD koszty produkcji. Pierwszy prototyp miał membranową klawiaturę i nie posiadał monitora. Leininger przekonał Roacha i Frencha by dołączyć lepszą klawiaturę, monitor i magnetofon co automatycznie podnosiło cenę detaliczną.

    W lutym 1977 roku zaprezentowano prototyp Charlesowi Tandy – szefowi Tandy Corporation. Prosty program księgowy zawiesił się gdy Tandy wprowadził 150 000 USD jako swoje wynagrodzenie. Projekt został formalnie zatwierdzony 2 lutego 1977 roku, przy czym Tandy ujawnił, że prasa została już powiadomiona o istnieniu komputera.

    TRS-80 Model 4, kolejny po Model III i ostatni kompatybilny z Model I

    Wielkość produkcji zaplanowano na 3500 sztuk, co było bliskie liczbie sklepów RadioShack. Argumentowano, że jeśli komputer nie będzie się sprzedawał to sklepy mogą ich używać do ewidencjonowania stanów magazynowych. Leininger proponował 50 000 sztuk, ale uznano to za nierealistyczną liczbę, chociaż MITS sprzedał 10 000 zestawów Altair 8800 z monitorem za 1000 USD w poprzednim roku.

    Oficjalnie komputer zaprezentowano na konferencji prasowej w Nowym Jorku 3 sierpnia 1977 roku. Konferencja przeszła bez większego echa (ze względu na zamach terrorystyczny w tym samym czasie). Spore zainteresowanie wzbudził dopiero 2 dni później na targach Personal Computer Faire w Bostonie. Do siedziby firmy przyszło 6 worków listów z zapytaniami o komputer, a 15000 osób zadzwoniło paraliżując centralę telefoniczną. 250 000 zapisało się na listę oczekujących płacąc 100  USD depozytu .

    Tandy zaczęło dostarczać komputery we wrześniu. W ciągu półtora miesiąca sprzedano 5000 sztuk, a w pierwszym roku 55 000. Wszystkich komputerów z rodziny TRS-80 wyprodukowano ponad 200 000. Sprzedaż zakończono z końcem 1980 gdy dostępne były nowsze modele: niekompatybilny TRS-80 Model II i kompatybilny TRS-80 Model III.

    Ostatnim modelem z rodziny był TRS-80 Model 4 zastępujący Model III, produkowany do 1991 roku.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. „TRS-80 Microcomputer NEWS”. 3 (1), s. 5, January 1981 (ang.). 
    2. Jon Mooallem: The Lost Tribes of RadioShack: Tinkerers Search for New Spiritual Home (ang.). 2010-04-19. [dostęp 2019-08-14].
    3. David and Theresa Welch: Priming the Pump: How TRS-80 Enthusiasts Helped Spark the PC Revolution. Ferndale, Michigan, USA: The Seeker Books, 2007. ISBN 978-0-9793468-0-4. (ang.)
    4. Please Don’t Call It Trash-80: A 35th Anniversary Salute to Radio Shack’s TRS-80 (ang.). [dostęp 2019-08-13].
    5. How the TRS-80 Was Born. „InfoWorld”. 3 (17), s. 40–43, 1981-08-31 (ang.). 
    6. Wes Thomas. Radio Shack’s $600 Home Computer. „Creative Computing”. 3 (5), s. 94, 1977 wrzesień/listopad (ang.). 
    7. Ron White, The Tandy Story: It all started 10 years ago in a converted used-car showroom..., 1987, s. 50–64 [dostęp 2019-05-18] (ang.).
    8. Ahl, David: Tandy Radio Shack enters the magic world of computers (ang.). November 1984.
    9. Reed, Matthew: The Introduction of the TRS-80 (Part 1) (ang.). TRS-80.org.
    10. Reed, Matthew: The Introduction of the TRS-80 (Part 2) (ang.). TRS-80.org.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.021 sek.