TBI

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

TBI (ang. total body irradiation) – szczególna technika napromieniania w radioterapii polegająca na napromieniowaniu całego ciała.

Grej (Gy) – jednostka dawki pochłoniętej w układzie SI (Jednostka pochodna układu SI). Jest to ilość energii promieniowania (w dżulach) pochłoniętej przez kilogram materii.Promieniowanie jonizujące - wszystkie rodzaje promieniowania, które wywołują jonizację ośrodka materialnego, tj. oderwanie przynajmniej jednego elektronu od atomu lub cząsteczki albo wybicie go ze struktury krystalicznej. Za promieniowanie elektromagnetyczne jonizujące uznaje się promieniowanie, którego fotony mają energię większą od energii fotonów światła widzialnego.

W przeciwieństwie do teleterapii guzów nowotworowych (gdzie napromieniany jest tylko obszar guza) w technice TBI całe ciało pacjenta zostaje poddane działaniu promieniowania jonizującego. Napromienianie realizuje się z odległości dużo większej niż 100 cm(ang. source skin distance, SSD), ponieważ większość akceleratorów stosowanych w celach medycznych ma dość niewielkie rozmiary pola napromieniania (do 40 cm x 40 cm). Zgodnie z prawem Talesa (wiązka jest rozbieżna) w dużej odległości otrzymuje się duże pole napromieniania. W celu wyrównania rozkładu dawki w ciele pacjenta stosuje się bolus (ciekły lub stały). Całe ciało pacjenta (z wyjątkiem osłanianych płuc) otrzymuje dawkę 9-14 Gy. Ścianę klatki piersiowej, znajdującą się w sąsiedztwie płuc dopromienia się poprzez napromienianie wiązką elektronową o zasięgu praktycznym nie większym niż jej grubość. Dawka śmiertelna dla 50% populacji (LD50) to ok. 4 Gy. Aby nie dopuścić do śmierci pacjenta dawkę podaje się stopniowo (tzw. frakcjonowanie dawki; ang. fractionated total body irradiation, FTBI). Sposób frakcjonowania dawki i jej całkowita wielkość zależą od ośrodka leczenia i stosowanej przez niego procedury. Technika TBI jest stosowana w celu przygotowania pacjenta do przyjęcia przeszczepu szpiku kostnego w leczeniu białaczki. Jest techniką uzupełniającą dla chemioterapii.

Dawka śmiertelna (ang. lethal dose, LD; łac. dosis letalis, DL) – oznaczenie toksyczności danej substancji lub szkodliwości promieniowania jonizującego. Wartość LD oznacza dawkę potrzebną do spowodowania śmierci określonego procenta badanych zwierząt określonego gatunku po jej wchłonięciu daną drogą. Dawkę śmiertelną zapisuje się zazwyczaj jako:SSD (ang. Source Skin Distance lub Source Surface Distance) – w radioterapii (zwłaszcza teleterapii) odległość od źródła promieniowania jonizującego do punktu wejścia wiązki w napromieniany obszar (najczęściej skóra pacjenta). W zależności od techniki napromieniania różna jest odległość SSD. W technice SSD odległość ta jest stała i wynosi najczęściej 100 cm. W technice izocentrycznej odległość ta jest zmienna, w zależności od grubości tkanek znajdujących się na drodze pomiędzy źródłem i napromienianym obszarem. W technikach specjalnych (np. TBI) stosuje się odległości SSD dużo większe od 100 cm, w celu uzyskania większego pola napromieniania.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  1. Biocybernetyka i inżynieria biomedyczna 2000. M. Nałęcz (red.). T. 9: Fizyka medyczna). Warszawa: AOW EXIT PAN, 2002.
  2. K. Ślosarek: Techniki dynamiczne generujące zróżnicowany rozkład dawki promieniowania w radioterapii [Rozprawa habilitacyjna].
  3. W. Scharf: Akceleratory biomedyczne. Warszawa: PWN, 1994.
  4. Kawa-Iwanicka A, Lobodziec W, Iwanicki T, Dybek M, Gawelko J, Czerwinska D. Dose uniformity in the total body irradiation technique using 15 MV photon beam. „Physica medica”. Vol. 20, supp. 1, s. 144-6, 2004. 

Star of life.svg Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

SUDOC (fr. Système Universitaire de Documentation, pol. Uniwersytecki System Dokumentacji) – centralny katalog informacji bibliograficznej francuskiego szkolnictwa wyższego.Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.




Warto wiedzieć że... beta

Zbieżność (stopień kolimacji) w optyce jest to miara odstępstwa wiązki światła od równoległości. Wyraża ją wzór
Bolus – materiał stosowany w radioterapii megawoltowej, w celu wyrównania rozkładu dawki w ciele pacjenta lub zwiększenia jej wartości w strukturach ciała pacjenta położonych płytko, dla których krzywa procentowej dawki na głębokości (PDG lub DD) jest na głębokości narastania (build-up). Bolus jest przykładany bezpośrednio na skórę pacjenta. Najczęściej jako bolus stosuje się płachty o grubości 0,5-1,0 cm, o wartości współczynnika pochłaniania promieniowania jonizującego zbliżonego do współczynnika wody. W technice TBI jako bolus stosuje się często ryż.

Reklama