• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Töregene-katun

    Przeczytaj także...
    Kurułtaj - rada chanów mongolskich zbierająca się dla odbycia narad politycznych lub wyboru nowego wielkiego chana. Kompetencje tej rady nie były ściśle wyznaczone.Chorezm – historyczna kraina nad dolną Amu-darią, obejmująca obszar dzisiejszego Uzbekistanu, Turkmenistanu i Iranu.
    Stanisław Kałużyński (ur. 6 sierpnia 1925 roku w Świerczowie, zm. 6 stycznia 2007) – profesor zwyczajny, doktor habilitowany, światowej sławy ałtaista, językoznawca i badacz kultury Azji Środkowej i Syberii, mongolista i jakutolog, popularyzator wiedzy o Mongolii, w latach 1970-2004 członek komitetu redakcyjnego „Rocznika Orientalistycznego”, oraz w latach 1974-2005 serii „Prace Orientalistyczne”. Autor blisko 150 prac naukowych, wykładowca uniwersytecki.

    Töregene-katun (Turkiana-katun) (ur. ? zm. 1246) – żona Ugedeja. Po jego śmierci w latach 1241-1246 regentka imperium mongolskiego. Matka Gujuka.

    Chan – głowa chanatu, tytuł oznaczający władcę w dawnych krajach Azji Środkowej i Europy Wschodniej; także część imienia, oznaczająca wysokie urodzenie w krajach muzułmańskich.Gujuk (ok. 1206–1248) (Güjük, Guyuk, Kuyuk, itp.) – trzeci Wielki Chan mongolski, syn Ugedeja i wnuk Czyngis-chana. Gujuk panował od 1246 do 1248, jego stolicą było Karakorum.

    Töregene-katun była żoną Kudu, syna Toktoy, jednego z merkickich wodzów. Po podbiciu Merkitów przez Czyngis-chana została żoną jego syna Ugedeja. Po jego śmierci przez kilka lat sprawowała władzę jako regentka, zasadniczo zmieniając politykę państwa. Wbrew woli męża uczyniła Wielkim Chanem swego syna Gujuka, odsunęła od władzy szefa kancelarii chańskiej Yelü Chucaia, powierzając finanse państwa Abd ar-Rahmanowi, straconemu później za oszustwa. Usunęła także wielu innych urzędników wyniesionych przez męża i teścia. Czinkaj, ujgurski namiestnik zachodnich prowincji i Mahmud Jalawacz – zarządca miast chorezmijskich – popadli w niełaskę i musieli ratować się ucieczką (obaj zostali przywróceni do urzędów za panowania Mongkego). Znaczną władzę zdobyła za jej rządów prostytutka Fatima. W czasie kurułtaju, który wybrał Gujuka na Wielkiego Chana, prawdopodobnie przyczyniła się do otrucia Wielkiego Księcia kijowskiego - Jarosława. Wzmocniła tym samym wroga Gujuka – Batu-chana, który zyskał poparcie synów zamordowanego księcia. Zmarła w pierwszych tygodniach panowania swego syna, być może zabita w starciu z jego żołnierzami, którzy zaatakowali jej dwór, by zatrzymać skazaną na śmierć Fatimę.

    Yelü Chucai (mongolski Urtu Saqal – długa broda) (ur. 1189, zm. 1243) – chiński i mongolski urzędnik, poeta i astrolog, współtwórca administracji imperium mongolskiego.Ujgurzy – lud turecki żyjący w północno-zachodnich Chinach, głównie w Sinciang, gdzie stanowi największą grupę etniczną. Obecni Ujgurzy pochodzą od pierwotnego ludu turkijskiego oraz dużej domieszki starożytnego narodu Tocharów, Chińczyków (Han), Uzbeków, Kazachów, Kirgizów. Ujgurzy są jedną z 55 grup etnicznych oficjalnie uznawanych za mniejszość narodową w Chinach.

    Bibliografia[]

  • Lew Gumilow - Śladami cywilizacji Wielkiego Stepu, PIW Warszawa 2004 ISBN 83-89700-14-X
  • Stanisław Kałużyński - Imperium mongolskie, Wiedza Powszechna, Warszawa 1970.
  • Stanisław Kałużyński - Dawni Mongołowie, PIW, Warszawa 1983 ISBN 83-06-00543-0
  • Imperium mongolskie (mong.: ᠶᠡᠬᠡ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠦᠯᠦᠰ, yeqe mongɣol ulus – Wielki Ułus Mongołów) – trzynastowieczne państwo mongolskie, w szczytowym momencie swojego rozwoju terytorialnego obejmujące Azję Środkową, południową Syberię, północne Chiny, Ruś i Bliski Wschód. W szczytowym okresie swojej potęgi zajmowało około 33 mln km², przez co było największym państwem w historii po Imperium Brytyjskim.Regent – uprawniona osoba, sprawująca władzę w imieniu monarchy, gdy ten nie może wykonywać swoich obowiązków, np. z powodu małoletności, nieobecności w kraju lub poważnej choroby.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Batu-chan (1205 - 1255) – władca mongolski, wnuk Czyngis-chana, syn Dżocziego, założyciel Złotej Ordy. Nazywany Sajn-chanem - Dobrym chanem.
    Ruś Kijowska – okres w historii Rusi trwający umownie od 862 do 1240 roku. Rok 862, w którym wódz Waregów Ruryk przybył do Nowogrodu Wielkiego, to symboliczna data powstania państwa ruskiego. W 882 roku książę nowogrodzki Oleg Mądry doprowadził do powstania – wczesnofeudalnego państwa we wschodniej Europie ze stolicą w Kijowie, istniejącego do 1169 roku. W 1054 roku państwo Jarosława Mądrego uległo rozbiciu dzielnicowemu, przy czym władcy, którym udało się zawładnąć Kijowem nadal nosili tytuł księcia kijowskiego i byli w hierarchii feudalnej postawieni wyżej od pozostałych książąt ruskich. W 1169 przekształcone w Księstwo Włodzimierskie ze stolicą we Włodzimierzu nad Klaźmą, które przejęło dominującą rolę Kijowa. W 1240 na skutek najazdu mongolskiego Wielkie Księstwo Włodzimierskie utraciło niezależność polityczną na rzecz Złotej Ordy. Moment ten uważany jest powszechnie za koniec okresu Rusi Kijowskiej.
    Jarosław II Wsiewołodowicz (ur. 8 lutego 1191, zm. 30 września 1246) – książę Nowogrodu (1215, 1221-1223, 1224-1228, 1230-1236), wielki książę kijowski (1236-1238), wielki książę włodzimierski (1238-1246). Syn Wsiewołoda III Wielkie Gniazdo i czeskiej księżny Marii Szwarnówny (?).
    Warszawa; miasto stołeczne Warszawa, w skrócie m.st. Warszawa – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Od 2002 r. miasto stołeczne Warszawa jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu.
    Prostytucja, nierząd – oddanie własnego ciała do dyspozycji większej liczbie osób w celu osiągnięcia przez nie zaspokojenia seksualnego i pobieranie za to wynagrodzenia materialnego. Przy prostytucji ma więc miejsce świadczenie usług w dziedzinie seksu, polegających zwykle na odbywaniu stosunków płciowych za pieniądze lub inne korzyści.
    Mahmud Jalawacz - bogaty kupiec chorezmijski tureckiego pochodzenia, ojciec Masuda. Dzięki jego zdradzie Mongołowie mieli ułatwione zadanie podczas podboju Imperium Chorezmijskiego- wynagrodzony namiestnictwem Pekinu. Jego zdrada miała prawdopodobnie podłoże ekonomiczne (zniesienie granic). Jest prawdą, że w swoim imperium Mongołowie sprzyjali wolnemu handlowi.
    Lew Nikołajewicz Gumilow (ros. Лев Николаевич Гумилёв, ur. 1 października 1912 w Petersburgu, zm. 15 czerwca 1992 w Sankt Petersburgu) – rosyjski historyk, geograf, etnolog i orientalista. W latach 1933 - 1938 trzykrotnie aresztowany, po czym osadzony w gułagu, gdzie przebywał do wybuchu wojny z Niemcami w 1941. W czasie wojny powołany do Armii Czerwonej, z którą dotarł do Berlina. Po demobilizacji ponownie osadzony w łagrze na 10 lat. Zwolniony na mocy amnestii ogłoszonej przez Chruszczowa w 1956.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.025 sek.