• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Szyizm



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Artykuły wiary (arab. ‏فروع الدين‎, Furūʿ ad-Dīn) – w imamickim islamie szyickim, dziesięć obowiązkowych praktyk uzupełniających pięć filarów islamu.Mazhab - (ar. مذهب) szkoła prawa islamskiego. Na przestrzeni wieków powstało kilka oddzielnych szkół, które w inny sposób interpretują funkcjonowanie prawa i przepisów. Współcześnie w islamie sunnickim funkcjonują cztery szkoły prawa, które powstawały na przestrzeni VIII i IX wieku n.e. , a są to:
    Historia[]

    Rozdział w islamie na sekty dokonał się w wyniku sporu o sukcesję po śmierci Mahometa. Według szyitów, prawowitymi następcami ostatniego proroka są jedynie członkowie jego rodziny, potomkowie Alego i córki proroka, Fatimy. Szyici nie uznają rządów trzech pierwszych sunnickich kalifów (a także ich kontynuatorów z dynastii Umajjadów i Abbasydów) jako prawowiernych, twierdząc iż uzurpowali oni władzę należną od samego początku tylko Alemu i jego potomkom.

    Batin (trl. bāţin , wewnętrzny, ukryty, ezoteryczny, tajemny) – według nauk tradycji bengalskich baulów i sufich, to ezoteryczna doktryna Koranu.Musa ibn Dżafar al-Kazim (arab. ‏موسى بن جعفر الكاظم‎, Mūsá ibn Ǧaʿfar al-Kāẓim; ur. 10 listopada 745 w Medynie, zm. 4 września 799 w Bagdadzie) – według szyitów (imamitów) siódmy prawowity przywódca muzułmańskiej wspólnoty.

    Ali został wybrany kalifem w roku 656, po tym jak zamordowanno kalifa Usmana z rodu Umajjadów. Jego wybór od razu spotkał się z wrogością pozostałych Umajjadów, na których czele stał namiestnik Syrii Mu'awija, jak i A'iszy, która współdziałała z zawiedzionymi w swoich nadziejach pretendentami do kalifatu: Talhą i Zubajrem. Ali pokonał armię A'iszy, Talhy i Zubajra w bitwie wielbłądziej, jednak bitwa z Mu'awiją na równinie Siffin zakończyła się bez rozstrzygnięcia. Ostatecznie Ali zginął w roku 661 w wyniku charydżyckiegoo zamachu, zaś jego syn Hasan chwilowo zrezygnował z roszczeń do kalifatu na rzecz Mu'awiji, pod warunkiem iż ten m.in. nie ogłosi swojego następcy i zaprzestanie prześladowań rodziny Mahometa. Krótko przed śmiercią, Mu'awija ogłosił swoim następcą własnego syna, Jazida. Po śmierci tego pierwszego w roku 680, o prawa rodziny Mahometa do kalifatu upomniał się jednak młodszy syn Alego, Husajn, który uważał że zostały one chwilowo scedowane tylko osobiście na Mu'awiję. Husajn został jednak zabity przez armię syna Mu'awiji, Jazida, w bitwie pod Karbalą.

    Malezja (malajski Malaysia) – państwo w Azji Południowo-Wschodniej, na Półwyspie Malajskim i wyspie Borneo; obszar 329 847 km², ludność 28 300 000 (wg stanu na 2010 r.), stolica Kuala Lumpur (ok. 1 500 000 mieszkańców), siedziba rządu w Putrajaya.Talha Ibn Abd Allah (? - 656) (arab. طلحة بن عبيدالله) - towarzysz Proroka i jeden z rywali Alego w walce o kalifat.

    Teologia[]

    Gałęzie szyizmu[]

  • imamici – największa grupa, uznająca 12 imamów
  • Ali ibn Abi Talib
  • Hasan ibn Ali
  • Husajn ibn Ali
  • Ali ibn Husajn
  • Muhammad al-Bakir
  • Dżafar as-Sadik
  • Musa al-Kazim
  • Ali ar-Rida
  • Muhammad al-Dżawad
  • Ali al-Hadi
  • Hasan al-Askari
  • Muhammad al-Mahdi
  • ismailici – druga grupa pod względem ilości wiernych, uznająca pierwszych 7 imamów (następnie ich sukcesorów)
  • zajdyci – trzecia i najmniejsza grupa pod względem ilości wiernych, uznająca pierwszych 5 imamów (następnie ich sukcesorów)
  • Filary islamu[]

    Imamizm[]

    Filary islamu imamickiego uwzględniają pięć Usul al-Din i dziesięć Furu al-Din, tzn. wierzenia i praktyki islamu:

    Kuwejt, Państwo Kuwejt (Daulat al Kuwajt دولة الكويت) – państwo położone w południowo-zachodniej Azji, na północno-zachodnim wybrzeżu Zatoki Perskiej. Graniczy z Irakiem (242 km) i Arabią Saudyjską (222 km) – łączna długość granic lądowych wynosi 464 km, ponadto 499 km wybrzeża morskiego.Usman ibn Affan (arab. عثمان بن عفان ) (ur. 574 w Mekce - zm. 17 lipca 656 w Medynie) - trzeci "kalif prawowierny". Kalifem został wybrany w 644 roku przez specjalną sześcioosobową radę i pozostał nim do końca życia. W trakcie jego panowania Arabowie zdobyli większą część Egiptu, Persji, Cypr, oraz część Kaukazu. Na stanowisku kalifa zastąpił go Ali ibn Abi Talib. Na jego rozkaz i za jego panowania skompilowano wersję Koranu. Często oskarżany był o nepotyzm. Został zabity przez buntowników i pochowano go w Medynie.
    1. TawhidMonoteizm: Wiara w jedyność Boga
    2. Adl – Boska sprawiedliwość: wiara w sprawiedliwość Boga
    3. Nubułłah – Proroctwo
    4. Imamat – Sukcesja po Mahomecie
    5. Mi'ad – Dzień Sądu Ostatecznego i Zmartwychwstania

    W dodatku do pięciu filarów, szyici imamici uwzględniają dziesięć obowiązkowych praktyk zwanych artykułami wiary:

    Hasan ibn Ali ibn Abi Talib (ok. 625 - 669) - drugi, a według niektórych szyitów pierwszy (z pominięciem Alego) imam szyicki.Mu’awija ibn Abi Sufjan (ur. 602, zm. 6 maja 680) – założyciel dynastii Umajjadów, kalif 661-680. Jego ojcem był Abu Sufjan Ibn Harb, natomiast synem i następcą Jazid I.
    1. Salat – obowiązkowa modlitwa odprawiana pięć razy dziennie, z twarzą zwróconą w stronę Mekki
    2. Saum – post
    3. Zakat – jałmużna
    4. Chums – jałmużna
    5. Hadżdż – pielgrzymka do Mekki
    6. Dżihad – codzienna walka z samym sobą (np. przeciwko grzeszeniu), rzadziej walka zbrojna
    7. Amr-bil-Maruf – żyć podłóg tego, co dobre i sprawiedliwe
    8. Nahi Anil Munkar – zabraniać tego, co złe
    9. Tawalla – okazywać miłość wobec dobra
    10. Tabarra – potępiać i okazywać nienawiść wobec zła

    Ismailizm[]

    Szyici ismailici posiadają siedem filarów wiary:

    Saum (arab. صوم, ṣawm – post) – w islamie jeden z pięciu obowiązków każdego dorosłego muzułmanina. W czasie miesiąca ramadan (dziewiątego według kalendarza muzułmańskiego) od brzasku do zachodu słońca obowiązuje ścisły post – nie wolno ani jeść, ani pić, kłamać, a także palić tytoniu i odbywać stosunków seksualnych. Po zachodzie słońca post nie obowiązuje.Kuratela – instytucja zbliżona do opieki. Jest to ustanawiana sądownie forma ochrony osób bądź praw majątkowych osób, które nie mogą same prowadzić swoich spraw (dziecka poczętego, małoletniego, osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie lub częściowo, osoby niepełnosprawnej lub osoby nieobecnej). Kuratelę sprawuje kurator ustanowiony przez sąd.
    1. Walajah (dosłownie "Kuratela") – miłość wobec Boga, proroków, imamów i duʻāt (misjonarzy).
    2. Tawhidmonoteizm, wiara w jedyność Boga.
    3. Salat – obowiązkowa modlitwa odprawiana pięć razy dziennie, z twarzą zwróconą w stronę Mekki. W odróżnieniu od muzułmanów sunnickich, szyickich imamitów i innych ismailitów, nizaryci wierzą iż forma modlitwy jest ustalana i może być zmieniona przez żyjącego imama (zobacz Aga Chan).
    4. Zakat – jałmużna.
    5. Saum – post.
    6. Hadżdż – pielgrzymka, różnie rozumiana przez poszczególne gałęzie ismailizmu. Jedne grupy odbywają ją do Mekki, inne jak np. Druzowie, rozumieją ją metaforycznie i w ogóle nie pielgrzymują fizycznie nigdzie.
    7. Dżihad – codzienna walka z samym sobą (np. przeciwko grzeszeniu), rzadziej walka zbrojna.

    Mazhaby[]

    Współcześnie w islamie szyickim funkcjonują szkoły prawa:

    Imam – w szyizmie święty i przewodnik ummy będący potomkiem Alego i Fatimy. Według większości szyitów (oprócz zajdytów) uważany jest za nieomylnego i posiadającego nadprzyrodzone zdolności. Ostatnim imamem będzie Mahdi.Iran (pers. ايران – Irān), (dawniej znany powszechnie na Zachodzie jako Persja) pełna nazwa: Islamska Republika Iranu (pers. جمهوری اسلامی ايران – Dżomhuri-je Eslāmi-je Irān) – państwo na Bliskim Wschodzie, leżące nad Morzem Kaspijskim, Zatoką Perską i Zatoką Omańską.
  • szkoła dżafarycka (arab. الجعفريون) – największa obecnie szkoła której zasad przestrzegają wszyscy imamici, część ismailitów i niektórzy zajdyci.
  • szkoła batinijjska (arab. باطنية, Bāṭiniyyah‎) – szkoła prawa przestrzegana przez alewitów, alawitów, druzów i większą część ismailitów, odmienna i samodzielna od szkoły dżafaryckiej. Ezoteryczna i gnostycka, gdzie kładzie się nacisk na batin.
  • szkoła zajdycka – bazująca na naukach i poglądach Zajda ibn Alego, spisanych w jego książce Majmu’ al-Fiqh (arab. ‏مجموع الفِقه‎). Pod względem samego prawa i przepisów, różna od szkoły dżafaryckiej a podobna i zbliżona do sunnickiej szkoły hanafickiej.
  • Hadisy[]

    W tradycji szyickiej, uznaje się cztery zbiory hadisów zwane "Czterema Księgami" (arab. ‏الكتب الاربعة‎, Al-Kutub Al-Arbʿah'): Kitab al-Kafi autor Muhammad ibn Jakub al-Kulajni, Man la yahduruhu al-Faqih autor Ibn Babawajh, Tahdhib al-Ahkam i Al-Istibsar oba zbiory autorstwa Szejka Tusiego.

    Bitwa pod Siffin – nierozstrzygnięta bitwa między wojskami Alego i Muawiji, stoczona w trakcie islamskiej wojny domowej w 657 roku (między majem a sierpniem, najprawdopodobniej 26 lipca). Po bitwie tej charydżyci oderwali się od ugrupowania Alego i stali się jego zaciekłymi wrogami.Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie. Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w niej objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.

    Szyici nie uznają zbiorów sunnickich np. Al-Buchariego, używając jedynie poszczególne tradycje podczas debat teologicznych. Dla przykładu, muzułmanie sunniccy wierzą iż Mahomet poślubił Aiszę w momencie kiedy ta miała sześć lat i skonsumował ich małżeństwo kiedy miała dziewięć. Owe narracje wpłynęły na sunnickie mazhaby odnośnie szariatu, otwierając drogę prawną do małżeństw z nieletnimi. Szyiccy uczeni wierzą iż w dniu małżeństwa Aisza miała co najmniej szesnaście lat, a sunnickie narracje jak wyżej są uznawane za błędne, wymyślone i obraźliwe wobec Mahometa.

    Muzułmanin ma pięć obowiązków, zwanych pięcioma filarami islamu (Arkan ad-din, Arkan-al-Islam). Są one traktowane bardzo poważnie przez wyznawców głównego nurtu tej religii (sunnitów, szyitów i charydżytów), natomiast wiele ugrupowań religijnych pochodzenia szyickiego (np. alewici czy alawici) uważa je tylko za zalecenia, symbole i niekoniecznie się do nich stosuje.Arabia Saudyjska (arab. السعودية As-Su’udijja), Królestwo Arabii Saudyjskiej (arab. المملكة العربيّة السّعوديّة Al-Mamlaka al-Arabijja as-Su’udijja) – państwo położone w zachodniej Azji, na Półwyspie Arabskim. Graniczy z Irakiem, Jordanią, Kuwejtem, Omanem, Katarem, Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi i Jemenem. Stolica znajduje się w Rijadzie. Arabia Saudyjska jest jednym z państw założycielskich Ligi Państw Arabskich.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Liban (arab. لبنان Lubnān; الجمهوريّة اللبنانيّة al-Jumhūrīya al-Lubnānīya, Republika Libańska) – państwo w zachodniej Azji, na obszarze Bliskiego Wschodu, nad Morzem Śródziemnym graniczące z Syrią i Izraelem.
    Wahhabizm (lub wahabizm) (arab. ‏ لوهابية‎, al-Wahhābija) – ruch reformatorski i religijno-polityczny w łonie islamu sunnickiego powstały w XVIII wieku na terenie Arabii. Jest określany terminami; "ultrakonserwatywny", "surowy", "fundamentalistyczny", "purytański". Jego głównymi inspiracjami są Ahmad Ibn Hanbal i Ibn Tajmijja, a także sam twórca ruchu, Muhammad Ibn Abd al-Wahhab.
    Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.
    Tauhid, Tawhid (arab. توحيد IPA: tauḥīd) – jednym z fundamentalnych dogmatów islamu jest jedyność Boga nadająca islamowi szczególnego charakteru oraz wskazująca jego wyznawcom określony cel. Jest to muzułmańskie pojęcie monoteizmu. Jego przeciwieństwem jest bałwochwalstwo (szirk).
    Husajn ibn Ali ibn Abi Talib (arab. حسين بن علي بن أﺑﻲ طالب; ok. 626 - 10 października 680) - trzeci imam szyicki.
    Aga Chan (Aga Khan; per. آغا خان) - honorowy tytuł ostatnich czterech imamów głównego wyznania chodżów - aga chanów. Tytuł ten został nadany 46 imamowi Hasanowi Alemu Szahowi w 1818 roku przez szacha perskiego Fatha Alego Szaha Kadżara wraz ze stanowiskiem gubernatora prowincji Qum (Kerman). Tytuł pochodzi od tureckiego słowa agha (właściwie ağa), które z kolei pochodzi z greki w formie akha lub akhai, a oznaczającego władcę, przywódcę lub dowódcę wojskowego. W Persji tytuł ten w formie aga lub częściej agha przysługiwał wyższej warstwie stanu szlacheckiego. Słowo Chan ma natomiast etymologię perską i pasztuńską i choć formalnie oznacza władcę lub króla, zwykle odnosi się do wyższych rangą szefów administracji (np. gubernatorów), podległych książąt, najwyższej szlachty (często też jest nazwiskiem muzułmanów na terenie dawnych Indii).
    Syria (arab. سوريا / سورية, transk. Sūriyya), nazwa oficjalna: Syryjska Republika Arabska (arab. الجمهورية العربية السورية, transk. Al-Dżumhurijja al-Arabijja as-Surijja) – arabskie państwo na Bliskim Wschodzie, graniczące z Turcją (822 km), Irakiem (605 km), Jordanią (375 km), Libanem (375 km) i Izraelem (76 km).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.086 sek.