• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Szybowiec



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Korkociąg – w lotnictwie – stan lotu oraz autorotacyjna figura akrobacji lotniczej, odbywająca się na pozakrytycznych kątach natarcia po linii śrubowej o małym promieniu, przy częściowej lub całkowitej utracie sterowności Skrzydło samolotu (płat nośny) – zespół płatowca, jeden z głównych elementów konstrukcyjnych stałopłatów (samolotów, szybowców) służący do wytwarzania siły nośnej. W przekroju skrzydło ma kształt profilu lotniczego. Na krawędzi skrzydła umieszczone są lotki i często urządzenia do zwiększenia siły nośnej (sloty, klapy). Skrzydło tworzy często zespół konstrukcyjny w skład którego mogą wchodzić gondole silnikowe, podwozie, zbiorniki paliwa oraz pomieszczenia na ładunek użytkowy.
    Szybowiec DG-800 w locie
    Widok z kabiny szybowca (dwumiejscowego) w locie

    Szybowiecstatek powietrzny cięższy od powietrza (aerodyna), o stałych powierzchniach nośnych, zdolny do długotrwałego lotu ślizgowego bez użycia własnego napędu.

    Informacje ogólne[ | edytuj kod]

    Podobnie jak samolot, szybowiec utrzymuje się w powietrzu dzięki sile nośnej powstającej na jego skrzydle proporcjonalnie do jego prędkości względem powietrza. Odmiennie od samolotu natomiast, nie posiada on własnego napędu, dzięki któremu mógłby on kontynuować lot bez utraty wysokości względem masy powietrza, w której się porusza.

    Latawiec – najstarszy i najprostszy konstrukcyjne przyrząd latający cięższy od powietrza (aerodyna). Tradycyjnie składa się ze szkieletu pokrytego płótnem lub papierem, nie posiada własnego napędu i jest zamocowany liną do stałego (lub ruchomego) punktu na powierzchni Ziemi. Latawiec unosi się w powietrzu wykorzystując siłę nośną, jaka powstaje na jego powierzchni wskutek ruchu powietrza (np. wiatru) wytwarzającego różnicę ciśnienia nad i pod jego powierzchnią  – analogicznie jak na skrzydle samolotu. Pułap jaki może osiągnąć latawiec zależy zatem od długości linki, kąta natarcia powierzchni nośnej oraz prędkości wiatru.  Urwanie się latawca z uwięzi powoduje zanik siły nośnej na jego powierzchni, wpadnięcie w korkociąg i upadek na ziemię.. Wydłużenie płata – miara smukłości płata i oznaczane jest wskaźnikiem λ {displaystyle lambda } . Oblicza się je dzieląc kwadrat rozpiętości przez powierzchnię nośną.

    Z tego względu, w celu umożliwienia jak najdłuższego pozostawania w powietrzu, a co za tym idzie, jak największego zasięgu, w konstrukcji szybowców dąży się do uzyskiwania jak najwyższej doskonałości aerodynamicznej poprzez stosowanie dużych wydłużeń skrzydła oraz minimalizację źródeł szkodliwego oporu aerodynamicznego.

    Wysokościomierz - jest to przyrząd pokładowy, stosowany na praktycznie wszystkich rodzajach statków powietrznych, a także w sportach uprawianych w urozmaiconym terenie. Jest to czuły manometr wskazujący wysokość dzięki pomiarowi ciśnienia powietrza i wyskalowany w metrach, stopach lub kilometrach.Busola magnetyczna – urządzenie nawigacyjne służące do wyznaczania kierunku bieguna magnetycznego. Busola, podobnie jak kompas, jest wyposażona w igłę magnetyczną.

    Start szybowca odbywa się najczęściej dzięki wykorzystaniu wyciągarki lub samolotu holującego. Na niektórych szybowiskach górskich możliwe jest również rozpędzanie szybowców do startu przy pomocy lin gumowych lub poprzez taką lokalizację miejsca startu, że przy sprzyjających warunkach, szybowiec może osiągnąć prędkość wystarczającą do samodzielnego lotu poprzez stoczenie się w dół zbocza (start grawitacyjny) - były to główne sposoby na rozpoczęcie lotu u początków szybownictwa, z powodzeniem stosowane do dziś (np. w Bezmiechowej). Po osiągnięciu odpowiedniej wysokości pilot szybowca wyczepia linę holowniczą i szybowiec rozpoczyna samodzielny lot.

    Chyłomierz poprzeczny – jeden z najprostszych przyrządów pokładowych stosowanych w lotnictwie. Zbudowany jest z zakrzywionej szklanej rurki wypełnionej bezbarwną cieczą oporową, wewnątrz której może się swobodnie przemieszczać kulka. Służy do określenia kierunku przyspieszeń działających na statek powietrzny, a tym samym weryfikacji poprawności wykonania zakrętu. Chyłomierz zwykle wbudowany jest w jedną obudowę wraz z zakrętomierzem. Dzięki prostocie budowy chyłomierz umieszczany jest w większości współczesnych statków powietrznych.32. Mistrzostwa świata w szybownictwie – najważniejsze zawody szybowcowe w 2012 roku zostały podzielone na dwie części. Mistrzostwa świata w klasie otwartej, 15 m oraz 18 m odbyły się w amerykańskiej miejscowości Uvalde między 28 lipca a 19 sierpnia 2012, natomiast rywalizacja w klasie światowej, standard i klub odbyła się w miejscowości Adolfo Gonzales Chaves (Argentyna) w dniach 6-19 stycznia 2013 roku.

    W spokojnym powietrzu (pozbawionym ruchów pionowych), przy starcie z danej wysokości, czas lotu szybowca ograniczony jest wielkością jego opadania własnego, a zasięg wynika z doskonałości aerodynamicznej. We współczesnych konstrukcjach są to wielkości w okolicach 0,5 m/s dla opadania własnego oraz powyżej 50:1 w odniesieniu do doskonałości.

    Mistrzostwa świata w szybownictwie rozegrane zostały po raz pierwszy w 1937 w Wasserkuppe, Niemcy. Organizacją mistrzostw zajmuje się Międzynarodowa Federacja Lotnicza (FAI).Laminaty – rodzaj kompozytów: tworzywa powstające z połączenia dwóch materiałów o różnych właściwościach mechanicznych, fizycznych i technologicznych, w których składnik wzmacniający (tzw. zbrojenie) jest układany w postaci warstw (łac. lamina – cienka blaszka, płytka – stąd nazwa laminatów), między którymi znajduje się wypełnienie, pełniące rolę lepiszcza. Warstwy wzmocnienia mogą być w postaci włókien ciągłych ułożonych jednokierunkowo (tzw. rovingu), tkanin lub mat z włókna ciętego. Laminat, ze względu na swoją strukturę, ma dobrą wytrzymałość w kierunku włókien, ale bardzo słabą wytrzymałość w kierunku prostopadłym do warstw. Typowym naturalnym laminatem jest drewno, w którym wytrzymałe i sprężyste, choć wiotkie włókna celulozowe są spajane w sztywne i odporne tworzywo przez tzw. ligninę (drzewnik) o wiele mniej wytrzymałą mechanicznie od celulozy.

    W celu wydłużenia lotu, a zatem zwiększenia możliwych do uzyskania odległości oraz prędkości lotu, w szybownictwie wykorzystuje się m.in. prądy termiczne, prądy orograficzne oraz noszenia falowe w których szybowiec jest w stanie utrzymywać lub zwiększać swoją wysokość.

    W przeciwieństwie do lotni, czy paralotni, do sterowania szybowcem wykorzystywane są powierzchnie sterowe - lotki na skrzydłach oraz ster kierunku i ster wysokości na statecznikach pionowym i poziomym. W dużym uproszczeniu, zmiana położenia wzdłuż osi pionowej (odchylenie) dokonuje się przy pomocy steru kierunku, wzdłuż osi podłużnej (przechylenie) dokonuje się przy pomocy lotek, a wzdłuż osi poprzecznej (pochylenie) dokonuje się przy pomocy steru wysokości. W praktyce, w celu wprowadzenia w zakręt lub zeń wyprowadzenia, stosuje się zsynchronizowane, zgodne wychylenia lotek oraz steru kierunku, a ster wysokości służy do zmiany prędkości powietrznej szybowca. Oprócz powierzchni sterowych, szybowiec jest zwykle wyposażony w hamulce aerodynamiczne, umożliwiające kontrolę kąta podejścia do lądowania. W konstrukcji niektórych szybowców wyczynowych stosuje się również mechanizację skrzydła (klapy).

    Wariometr (VSI) (ang. Vertical Speed Indicator) - obok wysokościomierza i prędkościomierza jeden z podstawowych przyrządów pokładowych wykorzystywanych na wszystkich typach statków powietrznych od lotni i paralotni do samolotów komunikacyjnych. Służy do wskazywania prędkości pionowej statku, czyli prędkości wznoszenia się lub opadania. Działa na zasadzie pomiaru zmian ciśnienia statycznego. Wariometr może być wyskalowany w m/s, m/min lub ft/min.Lot termiczny - to lot szybowca, lotni, paralotni w warunkach prądów wznoszących w słoneczne letnie dni. W wyniku nasłonecznienia terenu następuje jego nierównomierne nagrzanie. W miejscach gdzie teren nagrzewa się najmocniej również najintensywniej ogrzewa się od niego powietrze, które unosi się do góry w formie wznoszącego się wirującego słupa cieplejszego powietrza "tzw. komina termicznego" i tę właściwość wykorzystują szybownicy, lotniarze i paralotniarze celem nabierania i uzupełniania wysokości dla bezpiecznych i długich lotów. Komin termiczny zwykle zwieńcza chmura typu cumulus co wynika z przekroczenia przez wznoszące i stopnowo ochładzające się powietrze poziomu kondensacji.

    Istnieje wersja szybowca z silnikiem – jest to motoszybowiec. Przy czym należy rozróżnić typowe motoszybowce, w których silnik oraz śmigło zamontowane są na stałe podobnie jak w samolocie, a właściwości lotne odbiegają znacznie od konwencjonalnych szybowców oraz szybowce, w których silnik jest schowany wewnątrz kadłuba przez większość lotu i wysuwany i uruchamiany tylko w celu uniknięcia lądowania w terenie przygodnym, bądź też w celu uzyskania wysokości startowej (tzw. samostart).

    Messerschmitt Me 163 Komet – rakietoplan, samolot myśliwski – przechwytujący konstrukcji niemieckiej z okresu II wojny światowej.Bracia Orville Wright (ur. 19 sierpnia 1871, zm. 30 stycznia 1948) i Wilbur Wright (ur. 16 kwietnia 1867, zm. 30 maja 1912), amerykańscy pionierzy lotnictwa. Uważani są powszechnie za konstruktorów pierwszego udanego samolotu.

    Budowa[ | edytuj kod]

    Polski szybowiec IS-3 ABC z kadłubem kratownicowym

    Szybowiec zazwyczaj posiada kadłub, skrzydło, statecznik poziomy i pionowy. Znane są przykłady innych konfiguracji (np. układ kaczki), ale nie zdobyły one popularności.

    Pierwsze konstrukcje szybowców składały się ze skrzydeł i stateczników z drewnianymi dźwigarami i żebrami powleczonymi płótnem oraz prostego drewnianego kadłuba bez elementów chroniących pilota przed warunkami atmosferycznymi i wypadkami.

    Kolejne konstrukcje były bardziej zabudowane. Pojawiły się też szybowce mające pokrycie skrzydeł ze sklejki. Niektóre modele były metalowe, z duraluminium. Obecnie większość szybowców jest robiona z laminatu. Szybowce wysokowyczynowe budowane są (szczególnie skrzydła) z wysokowytrzymałych materiałów jak włókna węglowe, kevlar czy inne aramidy.

    Opór aerodynamiczny - składowa wektora siły aerodynamicznej równoległa do kierunku ruchu ciała względem płynu (w szczególności powietrza) i skierowana zawsze przeciwnie do kierunku ruchu ciała. Siła aerodynamiczna powstaje podczas ruchu ciała w płynie; gdy ruch ciała ustaje, siła oporu zanika. Opór aerodynamiczny traktować można jako rodzaj siły biernej, przyłożonej do poruszającego się ciała.Stałopłat – aerodyna o nieruchomych powierzchniach nośnych. Do stałopłatów zaliczane są wszystkie cięższe od powietrza statki latające które utrzymują się w powietrzu dzięki sile nośnej wytworzonej przez nieruchome powierzchnie nośne, w tym spadochrony.

    Powszechne jest obecnie stosowanie klap dla regulacji zależności siły nośnej (i oporu) od prędkości. Standardowe jest także regulowanie obciążenia powierzchni (nieraz w zakresie rzędu 200%) za pomocą balastu wodnego. Próby zmiany obciążenia powierzchni przy pomocy zmiany geometrii skrzydeł (stosowane w lotnictwie wojskowym) jak dotąd skończyły się niepowodzeniem.

    Przeciągnięcie (ang. stall) – w aerodynamice lotniczej – zjawisko znacznego, gwałtownego spadku siły nośnej i gwałtownego przyrostu oporu aerodynamicznego, na skutek zbyt dużego kąta natarcia skrzydła – ściślej przekroczenia krytycznego kąta natarcia skrzydła. Towarzyszy temu na ogół wystąpienie chwilowej, częściowej lub całkowitej utraty sterowności.Tadeusz Edward Góra (ur. 19 stycznia 1918 w Krakowie, zm. 4 stycznia 2010 w Świdniku) – polski szybownik, pilot Dywizjonu 316, podpułkownik Wojska Polskiego, w 2007 awansowany do stopnia generała brygady w stanie spoczynku.

    Istotnymi cechami każdego szybowca są takie parametry jak: doskonałość, obciążenie powierzchni, rozpiętość, wydłużenie płata, prędkość minimalna, prędkość dopuszczalna, biegunowa prędkości.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]




    Warto wiedzieć że... beta

    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.
    Samolot – statek powietrzny cięższy od powietrza (aerodyna), utrzymujący się w powietrzu dzięki wytwarzanej sile nośnej za pomocą nieruchomych, w danych warunkach względem statku, skrzydeł. Ciąg potrzebny do utrzymania prędkości w locie poziomym wytwarzany jest przez jeden lub więcej silników.
    Obciążenie powierzchni - w aerodynamice lotniczej, stosunek ciężaru (w kG) statku powietrznego do jego powierzchni (w m) nośnej. Jeden z podstawowych parametrów statku powietrznego, silnie korelujący m.in. z zakresem prędkości eksploatacji.
    Modelarstwo – działalność człowieka polegająca na odwzorowywaniu rzeczywistych obiektów w postaci pomniejszonych modeli. Najczęściej pojmowane jest jako zabawa (hobby), może być także sportem. Przede wszystkim wiązane jest z modelarstwem redukcyjnym, polegającym na możliwie dokładnym odwzorowaniu wyglądu obiektu, z zachowaniem określonej skali, jednakże inne rodzaje modelarstwa skupiają się na odwzorowaniu funkcjonowania oryginału (np. latający model samolotu), lub łączą odwzorowanie funkcjonowania i wyglądu.
    Medal Lilienthala – najwyższe międzynarodowe odznaczenie szybownicze ustanowione w 1938 roku i przyznawane corocznie przez Międzynarodową Federację Lotniczą (FAI). Medal nosi nazwisko niemieckiego pioniera szybownictwa Otto Lilienthala i został zaprojektowany przez austriackiego artystę Josefa Humplika.
    Kevlar (PPTA, poli(tereftalano-1,4-fenylodiamid) lub poli(p-fenylotereftalanoamid), -[-CO-C6H4-CO-NH-C6H4-NH-]n- ) − polimer z grupy poliamidów, a dokładniej aramidów, z którego przędzie się włókna sztuczne o wysokiej wytrzymałości na rozciąganie.
    SZD-29 Zefir 3 – polski jednomiejscowy wyczynowy szybowiec zaprojektowany w Szybowcowym Zakładzie Doświadczalnym w Bielsku-Białej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.059 sek.