• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Szyb - górnictwo

    Przeczytaj także...
    Podsadzka - materiał nietoksyczny i niepalny, dostarczony z powierzchni lub wyrobisk drążonych w kamieniu, wypełniający pustki poeksploatacyjne. Materiałem podsadzkowym może być piasek lub odpady przemysłowe spełniające określone wymogi ministerstwa ochrony środowiska.Rząp, rząpie, w górnictwie - najniższa część szybu usytuowana poniżej ostatniego poziomu wydobywczego w kopalni. Jest to nieeksploatowana część szybu, mająca za zadanie zbieranie ściekającej po ścianach wody. Zbierana woda jest następnie odsysana za pomocą pomp odwadniających.
    Wieża szybowa (wieża wyciągowa) – wysoka konstrukcja żelbetowa, stalowa, murowa, lub drewniana, postawiona nad szybem. W górnej części wieży (głowicy) zabudowane są koła kierownicze lin wyciągu szybowego lub maszyna wyciągowa. W dolnej części wieży szybowej usytuowane jest nadszybie. W czasie głębienia szybu stosowane są wieże tymczasowe.

    Szyb – wyrobisko kapitalne górnicze pionowe lub pochyłe o nachyleniu powyżej 45° o przekroju poprzecznym powyżej 4 m² i znacznej głębokości, prowadzące z powierzchni terenu do położonego w głębi ziemi złoża kopaliny użytecznej, lub łączące wyrobiska poziome pod ziemią.

    Podszybie – zespół wyrobisk podziemnych, bezpośrednio przylegających do szybów. Jest to kompleks wyrobisk łączących wloty szybów z przekopem kierunkowym, przecznicą, lub chodnikiem podstawowym poziomu wydobywczego, dostosowanych do zadań funkcyjnych szybu (szybów). Na podszybiu zabudowane są urządzenia sygnalizacyjne, sterownicze i techniczne służące do załadunku urobku i rozładunku materiałów, wsiadania i wysiadania załogi.Złoże mineralne – naturalne nagromadzenie kopalin w obrębie skorupy ziemskiej, powstałe w wyniku różnorodnych procesów geologicznych. Istotny jest fakt, iż złoże występuje w takiej ilości i w takich warunkach ekonomicznych i geologicznych, że jego eksploatacja jest opłacalna (tym się różni złoże od zasobu).
  • Szyb ślepy - wyrobisko pionowe nie mające ujścia na powierzchnię i łączące wyrobiska poziome pod ziemią.
  • Szybik – szyb o średnicy mniejszej niż 3,0 m (w przypadku szybu o przekroju kołowym) lub szyb o powierzchni przekroju poprzecznego w świetle obudowy mniejszej niż 15 m².
  • Szyby służą do udostępnienia złoża oraz są głównymi wyrobiskami komunikacyjnymi i wentylacyjnymi kopalni. Posadowienie obudowy szybu to stopa szybowa. Szyb składa się z nadszybia, rury szybowej, podszybia i rząpia. Nad szybem na powierzchni terenu znajduje się wieża szybowa, nad wylotem szybu położone jest nadszybie i zrąb. Na kolejnych poziomach kopalni bezpośrednio do szybu przylegają podszybia. Dolna część szybu, leżąca poniżej najgłębszego poziomu wydobywczego, nosi nazwę rząpia. Odcinek szybu między nadszybiem a rząpiem nazywany jest rurą szybową. Rura szybowa szybu podzielona jest na przedziały:

    Nadszybie – jest budowlą, a w najprostszym przypadku pomostem obok lub nad szybem, może być częścią wieży szybowej, wraz z urządzeniami (zbiorniki, wagi, przenośniki, urządzenia zasilające); na nadszybiu odbiera się urobek wydobywany z szybu, odbywa się stamtąd również transport sprzętu i ludzi. Najczęściej nadszybie jest odrębną budowlą, zawsze ściśle powiązaną z szybem i wieżą szybową.Halit – minerał z gromady halogenków. Nazwa pochodzi od greckich słów halos – sól, słony, oraz lithos – kamień. Minerał znany i używany od czasów starożytnych. Głównym składnikiem jest chlorek sodu.
  • transportowy - przeznaczony do transportu materiału urobku i ludzi;
  • drabinowy - służący do zejścia i wyjścia ludzi w przypadku uszkodzenia wyciągu;
  • kablowo rurowy - do zawieszania kabli energetycznych i telekomunikacyjnych, rurociągów sprężonego powietrza, wody, płynnej podsadzki;
  • przedział skipowy - wydzielony jest obok przedziału transportowego w niektórych głębokich szybach o dużym przekroju.
  • .

    Górnictwo (kopalnictwo) – dziedzina przemysłu obejmująca ogół działalności zmierzającej do wydobycia kopaliny i jej przygotowania w procesie wzbogacania (obniżania zawartości zanieczyszczeń) do zastosowania w różnych dziedzinach przemysłu (wydobywanie surowców mineralnych lub organicznych, np. torfu, w kopalniach) bądź bezpośredniego wykorzystania w życiu codziennym.Górniczy wyciąg szybowy - dźwignica stosowana w górnictwie głębinowym do transportu urobku, osób i materiałów w szybie górniczym, najczęściej pionowym.

    Najstarszy istniejący szyb górniczy w Polsce to szyb Sutoris pochodzący z połowy XIII w. i znajduje się w kopalni soli kamiennej w Bochni.

    Podział szybów[]

    Ze względu na pełnioną główną funkcję[]

  • szyby skipowe,
  • szyby wentylacyjne: wdechowe i wydechowe,
  • szyby podsadzkowe,
  • szyby materiałowe,
  • szyby zjazdowe.
  • Ze względu na położenie[]

  • szyby główne - położone w centralnej części obszaru górniczego,
  • szyby peryferyjne (pomocnicze) - położone przy granicach obszaru górniczego.
  • Ze względu na kształt[]

  • szyby prostokątne,
  • szyby eliptyczne,
  • szyby okrągłe,
  • szyby wielobokowe.
  • Ze względu na obudowę[]

  • szyby w obudowie drewnianej,
  • szyby w obudowie murowej,
  • szyby w obudowie betonowej,
  • szyby w obudowie żelbetowej,
  • szyby w obudowie stalowej,
  • szyby w obudowie tubingowej.
  • Ze względu na kąt[]

  • szyby pochyłe od 45º,
  • szyby pionowe 90º.
  • Zobacz też[]

  • Wyciąg szybowy
  • Skansen Górniczy Królowa Luiza
  • Przypisy

    Bibliografia[]

  • Praca zbiorowa; Poradnik Górnika; Wyd. Śląsk; Katowice 1975r.;t:2, Dział.IV (str.369)
  • Wyrobisko podziemne - pusta przestrzeń w górotworze powstała wskutek usunięcia skał w ramach robót górniczych. Aby przestrzeń ta zachowała swą funkcjonalność, najczęściej niezbędne jest jej zabezpieczenie zwane obudową górniczą.Wieża szybowa (wieża wyciągowa) – wysoka konstrukcja żelbetowa, stalowa, murowa, lub drewniana, postawiona nad szybem. W górnej części wieży (głowicy) zabudowane są koła kierownicze lin wyciągu szybowego lub maszyna wyciągowa. W dolnej części wieży szybowej usytuowane jest nadszybie. W czasie głębienia szybu stosowane są wieże tymczasowe.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Bochnia – miasto i gmina w południowej Polsce, w województwie małopolskim, siedziba powiatu bocheńskiego. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa tarnowskiego.
    Skansen Górniczy „Królowa Luiza” w Zabrzu (ul. Wolności) – na terenie założonej w 1791 r. kopalni węgla kamiennego, w jego skład wchodzą m.in. dawne wyrobiska Königin Luise Grube (Po II wojnie światowej i po zmianie państwowości Zabrza nazwano „Luizę” KWK „Zabrze”) , współczesne chodniki i komory kopalni „Zabrze”. Obejmuje obiekty wzniesione w drugiej połowie XIX w. m.in. budynek maszynowni i nadszybia byłego szybu Carnall. Został udostępniony publiczności w grudniu 1993 r. Oddział Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu
    Kopalnia – zakład i przedsiębiorstwo górnicze zajmujące się wydobyciem (eksploatacją) z ziemi kopalin użytecznych.
    Obszar górniczy – przestrzeń, w obrębie której przedsiębiorca upoważniony jest do prowadzenia działalności górniczej zgodnie z wydaną koncesją i na zasadach ustalonych w tej koncesji. Jest to pojęcie należące do prawa geologicznego i górniczego. Definicję legalną (ustawową) obszaru górniczego zawiera art. 6 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 9 VI 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. nr 163, poz. 981).
    Kopalnia Węgla Kamiennego Nowa Ruda – kopalnia węgla kamiennego, w Nowej Rudzie, w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.024 sek.