• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Sztuczne środki słodzące

    Przeczytaj także...
    Odchudzanie jest procesem, który polega na zmniejszaniu masy, do prawidłowej masy ciała, zapewniającej optymalny stan zdrowia. Proces ten, w ujęciu biologicznym, zmierza do poprawy trawienia, spalaniu tkanki tłuszczowej i tworzeniu mięśniowej, zmniejszenia zapotrzebowania na pokarmy, a w efekcie ogólnej zmianie odżywiania. W ujęciu psychologicznym wywołuje zadowolenie, podwyższenie własnej samooceny, poczucie atrakcyjności oraz wzrost wiary we własne możliwości; może przeciwdziałać stanom nadwagi i otyłości.Acesulfam K (E950, acesulfam potasowy) – heterocykliczny związek chemiczny stosowany jako słodzik (około 150 razy słodszy od sacharozy). Jest wydalany w postaci niezmienionej. Wzmacnia również smak i zapach.
    Glikozydy stewiolowe (stewiozydy) – organiczne związki chemiczne z grupy glikozydów odpowiedzialne za słodki smak liści Stevia rebaudiana, rośliny żyjącej w Ameryce Południowej, stosowane jako środek słodzący pod nazwą handlową stevia i paroma innymi.

    Substytuty cukru (środki słodzące, słodziki) – związki chemiczne mający słodki smak i zastępujący cukier spożywczy. Zalicza się do nich intensywnie słodkie środki słodzące (naturalne lub otrzymywane na drodze chemicznej) oraz naturalne cukrole.

    Mają niższą od cukru wartość energetyczną w stosunku do efektu słodzącego, dzięki czemu stosowane są podczas odchudzania i przy cukrzycy. Substytuty cukru nie są też fermentowane przez bakterie w jamie ustnej, przez co nie indukują próchnicy zębów. Ponadto ich użycie może obniżać koszty produkcji np. napojów.

    Sacharoza, C12H22O11 – organiczny związek chemiczny z grupy węglowodanów będący zasadniczym składnikiem cukru trzcinowego i cukru buraczanego. Cząsteczka tego disacharydu zbudowana jest z D-fruktozy i D-glukozy połączonych wiązaniem (1→2)-β-O-glikozydowym.Próchnica zębów (łac. caries dentium) – bakteryjna choroba zakaźna tkanek twardych zęba objawiająca się demineralizacją substancji nieorganicznych i następnie proteolizą substancji organicznych z powodu działania kwasów wytworzonych przez bakterie w płytce nazębnej w wyniku metabolizmu cukrów pochodzenia zewnątrz- i wewnątrzustrojowego.

    Intensywne środki słodzące[]

    Bardzo intensywną słodycz wykazują niektóre substancje naturalne, np. białko taumatyna z owoców Thaumatococcus daniellii jest ok. 3500 razy słodsza od sacharozy. Jest ona znana od setek lat i jest dopuszczona do stosowania w żywności.

    Większe znaczenie rynkowe mają jednak syntetyczne środki słodzące. Wykazują one słodycz setki razy większą od sacharozy, dzięki czemu można je stosować w bardzo małych ilościach. Pierwszym sztucznym środkiem słodzącym produkowanym na dużą skalę była sacharyna. Szczególnie duże znaczenie miała podczas wojen światowych z powodu braku naturalnego cukru. Do substancji najszerzej stosowanych na świecie należą aspartam i acesulfam K, oba ok. 200 razy słodsze od cukru.

    Mannitol, mannit – organiczny związek chemiczny, polihydroksylowy alkohol cukrowy. Występuje w formie dwóch enancjomerów – D i L. Stanowi bogate źródło przyswajalnego węgla i dlatego jest dodawany do podłoży hodowlanych (np. podłoże Chapmana służące izolacji i identyfikacji bakterii z rodzaju Staphylococcus).Sacharyna (E954), C7H5NO3S – organiczny związek chemiczny, imid kwasu o-sulfobenzoesowego stosowany jako sztuczny środek słodzący. Została odkryta w 1879 roku przez Ira Remsena i Constantina Fahlberga z Johns Hopkins University w USA.
  • Przykładowe intensywne środki słodzące
  • acesulfam K, E950

  • aspartam, E951

  • cyklamat, E952

  • sacharyna, E954

  • alitam, E956

  • taumatyna, E957

  • dulcyna (wycofana)

  • neotam, E961

  • Cukrole[]

    Słodycz cukroli jest nieco niższa (np. mannitol – ok. 40%) lub zbliżona (np. ksylitol) do słodyczy sacharozy, lecz mają one niższą wartość energetyczną, gdyż są słabo wchłaniane przez układ pokarmowy. Występują naturalnie, jednak do celów przemysłowych są otrzymywane półsyntetycznie na drodze redukcji odpowiednich cukrów lub wykorzystując fermentację.

    Cukier spożywczy – na ogół pod tą nazwą występuje sacharoza produkowana z trzciny cukrowej (cukier trzcinowy), bądź z buraków cukrowych (cukier buraczany).Alkohol cukrowy (cukrol) – alkohol polihydroksylowy (poliol), w którego cząsteczce występują grupy hydroksylowe (-OH), po jednej przy każdym atomie węgla. Ogólny wzór cukroli to CnHn+2(OH)n.
  • Cukrole stosowane jako środki słodzące
  • sorbitol, E420

  • mannitol, E421

  • maltitol, E965

  • laktitol, E966

  • ksylitol, E967

  • erytrytol, E968

  • Zobacz też[]

  • Mirakulina
  • Glikozydy stewiolowe
  • Przypisy

    1. słodziki. W: Encyklopedia [on-line]. PWN. [dostęp 2015-10-16].
    2. Podręczny słownik chemiczny. Romuald Hassa, Janusz Mrzigod, Janusz Nowakowski (redaktorzy). Wyd. I. Katowice: Videograf II, 2004, s. 386. ISBN 8371832400.
    3. Hubert Schiweck, Albert Bär, Roland Vogel, Eugen Schwarz, Markwart Kunz: Sugar Alcohols. W: Ullmann's Encyclopedia of Chemical Industrial Chemistry. John Wiley & Sons, 2005. DOI: 10.1002/14356007.a25_413.
    4. Gert-Wolfhard von Rymon Lipinski: Sweeteners. W: Ullmann's Encyclopedia of Chemical Industrial Chemistry. John Wiley & Sons, 2005. DOI: 10.1002/14356007.a26_023.
    Cukrzyca – grupa chorób metabolicznych charakteryzująca się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi) wynikającą z defektu produkcji lub działania insuliny wydzielanej przez komórki beta trzustki. Przewlekła hiperglikemia wiąże się z uszkodzeniem, zaburzeniem czynności i niewydolnością różnych narządów, szczególnie oczu, nerek, nerwów, serca i naczyń krwionośnych. Ze względu na przyczynę i przebieg choroby, można wyróżnić cukrzycę typu 1, typu 2, cukrzycę ciężarnych i inne.Dulcyna (z łac. dulcis – słodki), p-etoksyfenylomocznik – organiczny związek chemiczny, arylowa pochodna mocznika. Odkryta w 1884 przez Josepha Berlinerbau. Jest to biały krystaliczny proszek rozpuszczalny w wodzie, około 100-300 razy słodszy od cukru konsumpcyjnego. W przeciwieństwie do sacharyny nie daje gorzkiego posmaku. W pierwszej połowie XX w. stosowana jako sztuczny środek słodzący.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Smak – jeden z podstawowych zmysłów dostępnych organizmom, służący do chemicznej analizy składu pokarmu. U wielu organizmów smak i węch nie są oddzielone.
    Aspartam – organiczny związek chemiczny o wzorze sumarycznym: C14H18O5N2. Należy do grupy estrów peptydowych. Na produktach spożywczych oznaczany jest kodem E951.
    Mirakulina – glikoproteina obecna w owocach Richadella dulcifica (syn. Synsepalum dulcificum), rośliny rosnącej w Afryce Zachodniej. Białko ma zdolność do zmiany odczuwanego smaku z kwaśnego na słodki. Efekt związany jest z wpływem na receptory smaku. Odczuwanie słodyczy zależne jest od stężenia glikoproteiny oraz pH roztworu. Maksymalny efekt uzyskuje się przy stężeniu 4 x 10 M i odpowiada stężeniu 0,4 M sacharozy. Przy zawartości kwasu cytrynowego 0,2 M wrażenie słodyczy odpowiada 0,5 M sacharozy. Zmienione działanie receptorów może utrzymywać się do 1 godziny po kontakcie z mirakuliną. Zawartość glikoproteiny jest najwyższa w dojrzałych owocach i może wynosić do 10% całkowitego białka rozpuszczalnego. Została wyizolowana i opisana po raz pierwszy przez japońskiego naukowca Kenzo Kurihara w roku 1968.
    Sorbitol (sorbit), C6H8(OH)6 – organiczny związek chemiczny z grupy cukroli, alkohol heksahydroksylowy; bezbarwna substancja krystaliczna o słodkim smaku, dobrze rozpuszczalna w wodzie. Otrzymywany jest poprzez redukcję glukozy. Stosowany jako dodatek do żywności E420.
    Redukcja (inna nazwa elektronacja) – proces, w trakcie którego atom lub ich grupa przechodzi z wyższego na niższy stopień utlenienia.
    Ksylitol (C5H12O5) – organiczny związek chemiczny, pięciowęglowy alkohol polihydroksylowy słodki w smaku (cukrol), zredukowana pochodna ksylozy.
    Węglowodany (cukry, cukrowce, sacharydy) – organiczne związki chemiczne składające się z atomów węgla oraz wodoru i tlenu, zazwyczaj w stosunku H:O = 2:1. Są to związki zawierające jednocześnie liczne grupy hydroksylowe, karbonylowe oraz czasami mostki półacetalowe. Ogólnym wzorem sumarycznym węglowodanów jest CxH2yOy lub Cx(H2O)y (znane są jednak węglowodany niespełniające tego wzoru, np. deoksyryboza).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.056 sek.