• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Szprycha

    Przeczytaj także...
    Prosta styczna s do krzywej K w punkcie P jest to prosta, która jest granicznym położeniem siecznych sk przechodzących przez punkty P i Pk gdy punkt Pk dąży (zbliża się) do punktu P po krzywej K (zob. rysunek).Hartowanie – rodzaj obróbki cieplnej materiału polegający na nagrzaniu danego materiału do odpowiedniej temperatury zwanej temperaturą hartowania, wytrzymaniu w tej temperaturze przez czas konieczny do przebudowy struktury wewnętrznej materiału (głównie przemian fazowych) oraz następnym odpowiednio szybkim schłodzeniu. Po tak przeprowadzonym zabiegu w materiale powstają lokalne koncentracje naprężeń powodujące zwykle wzrost własności wytrzymałościowych: twardości, wytrzymałości, granicy plastyczności i sprężystości oraz odporności na ścieranie kosztem wzrostu kruchości oraz spadku plastyczności i wydłużenia.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>,
    Koło szprychowe

    Szprycha – również ramię koła, element (pręt) łączący piastę z wieńcem koła.

    Wynalazek koła szprychowego przypisywany jest czasami indoeuropejskim Hetytom (na ich pieczęciach widnieją koła z czterema szprychami, ich szerokie zastosowanie w lekkich wozach bojowych (rydwanach) prawdopodobnie przyczyniło się do sukcesów militarnych Ariów).

    Szprycha rowerowa[ | edytuj kod]

    Szprychy DT Swiss Champion

    Część koła rowerowego, cienki drut, który łączy piastę z obręczą.

    Drewno – surowiec drzewny otrzymywany ze ściętych drzew i formowany przez obróbkę w różnego rodzaju sortymenty. Zajmuje przestrzeń pomiędzy rdzeniem, a warstwą łyka i kory. Pod względem technicznym drewno jest naturalnym materiałem kompozytowym o osnowie polimerowej wzmacniany ciągłymi włóknami polimerowymi, którymi są podłużne komórki zorientowane jednoosiowo.Indoeuropejczycy – umowna nazwa grupy ludów posługujących się językami indoeuropejskimi, pochodzącymi wedle językoznawców od wspólnego praindoeuropejskiego korzenia. Dawniej wszystkich Indoeuropejczyków nazywano Ariami, obecnie nazwa ta jest używana jedynie w odniesieniu do ludów indoirańskich.

    Szprycha jest zakrzywiona i zakończona tzw. łebkiem na jednym końcu, a z drugiej strony nagwintowana. Łebek przeplata się przez otwory w kołnierzu piasty, zaś gwintowany, prosty koniec łączy się z otworami w obręczy za pomocą nypli.

    Materiały i sposób produkcji[ | edytuj kod]

    Pierwsze rowery były wyposażone w drewniane szprychy, jednak koła zbudowane na nich okazały się zbyt ciężkie. Lepszym rozwiązaniem okazały się szprychy wykonane ze stali. Przez wiele dziesięcioleci XX wieku pokrywano je chromem w celu ochrony przed korozją. Obecnie takie szprychy można spotkać już tylko w najtańszych rowerach, podczas gdy powszechnie stosuje się stal nierdzewną jako optymalny materiał do tego zastosowania. Niektóre firmy rowerowe do produkcji szprych używają też stopów aluminium (Mavic), tytanu (Marwi) lub włókien węglowych (CarbonSports).

    Ariowie (albo Indo-Irańczycy) – odłam ludów indoeuropejskich, który w III i II tysiącleciu p.n.e. zamieszkiwał Azję Środkową, by następnie rozprzestrzenić się na tereny Iranu i Indii.Stal – stop żelaza z węglem, plastycznie obrobiony i obrabialny cieplnie, o zawartości węgla nieprzekraczającej 2,10%, co odpowiada granicznej rozpuszczalności węgla w żelazie (dla stali stopowych zawartość węgla może być dużo wyższa). Węgiel w stali najczęściej występuje w postaci perlitu płytkowego. Niekiedy jednak, szczególnie przy większych zawartościach węgla, cementyt występuje w postaci kulkowej w otoczeniu ziaren ferrytu.

    Szprychy są wytwarzane z ciągnionego na zimno drutu dostarczanego z huty. Na jednym z końców jest walcowany gwint, a później na drugim odkuwany i zaginany łebek. Wszystkie procesy są przeprowadzane na zimno, przez co nie ma potrzeby dodatkowej obróbki termicznej w celu podniesienia wytrzymałości drutu. Do otrzymania szprych cieniowanych lub aero potrzeba dodatkowej obróbki plastycznej.

    Piasta rowerowa to środkowa część koła rowerowego, która obraca się na osi przymocowanej do ramy. Do kołnierzy piasty są przymocowane szprychy, a w przypadku tylnego koła także wolnobieg i tylne zębatki.Rydwan – pojazd konny, najczęściej dwukołowy zaprzężony w dwa lub cztery konie, zwykle z tyłu otwarty, znany od około XXVIII w. p.n.e. na całym Bliskim Wschodzie, i w Egipcie od około XVIII w. p.n.e. oraz w starożytnej Grecji od XII wieku p.n.e. (o czym wspomina Homer), później także w Rzymie. Mógł być zaprzężony w dwa konie – wtedy zwał się bigą, lub w cztery i wtedy nazywał się kwadrygą. Jechały nim zazwyczaj stojąc dwie osoby.

    Wymiary i rodzaje szprych[ | edytuj kod]

    Średnice szprych wynoszą od 1,5 mm do 2,35 mm, przy czym większość kół jest budowana na szprychach 2 mm. Można spotkać trzy rodzaje szprych:

  • o jednolitej średnicy na całej długości;
  • cieniowane, których środkowa część ma mniejszą średnicę niż końce;
  • aero, spłaszczone na środkowym odcinku dla zmniejszenia oporów powietrza.
  • Długość szprych zależy od rozmiaru koła, rodzaju użytej obręczy i piasty oraz od sposobu przeplatania. Dostępne w handlu szprychy mają od około 14 do 32 cm.

    Hetyci (biblijni חתי lub HTY) – lud posługujący się indoeuropejskim językiem hetyckim, który około XVII w. p.n.e. stworzył potężne państwo z centrum w Hattusa (dzisiejsze Boğazkale) w Anatolii. Potęga państwa opierała się na znakomicie, jak na owe czasy, uzbrojonej armii (broń z żelaza, zbroje, doskonałe rydwany bojowe). W okresie swojej największej świetności Hetyci kontrolowali Anatolię, północną Mezopotamię, Syrię i Palestynę. Państwo Hetytów upadło około 1200 p.n.e. prawdopodobnie pod naporem Ludów Morza, chociaż nieliczne hetyckie miasta-państwa w północnej Syrii przetrwały do roku 708 p.n.e.Korozja (łac. corrosio – zżeranie) – procesy stopniowego niszczenia materiałów, zachodzące między ich powierzchnią i otaczającym środowiskiem. Zależnie od rodzaju materiału dominujące procesy mają charakter reakcji chemicznych, procesów elektrochemicznych, mikrobiologicznych lub fizycznych (np. topnienie i inne przemiany fazowe, uszkodzenia przez promieniowanie).

    Sposoby zaplotu[ | edytuj kod]

    W kole umieszcza się od 16 do 48 szprych, przy czym najczęściej spotykana liczba to 32 lub 36. Szprychy zaplata się na kole na kilka różnych sposobów, z których najpopularniejsze są:

  • na krzyże – każda szprycha krzyżuje się z innymi, np. w zaplocie na 3 krzyże, każda szprycha krzyżuje się (przecina) z 3 innymi znajdującymi się po tej samej stronie koła;
  • na słoneczko – szprychy układają się po promieniu koła, biegnąc od piasty do obręczy bezpośrednio bez żadnych skrzyżowań.
  • Optymalna ilość skrzyżowań, czyli taka, przy której szprychy biegną możliwie jak najbliżej stycznej do kołnierza piasty, zależy od ilości szprych: 2 krzyże dla 24/28 szprych, 3 dla 32, 3 lub 4 dla 36, 4 dla 40, 5 dla 48. Zaplot na słoneczko nie nadaje się do kół, w których szprychy przenoszą moment obrotowy (napędowe, wyposażone w hamulce tarczowe) z powodu zbyt wielkich naprężeń szprych i kołnierzy piast.

    Aluminium – glin o czystości technicznej, zawierający różne ilości zanieczyszczeń, zależnie od metody otrzymywania. W wyniku rafinacji elektrolitycznej otrzymuje się aluminium zawierające 99,95–99,955% Al. Aluminium hutnicze, otrzymywane przez elektrolizę tlenku glinu w stopionym kriolicie, zawiera 99,0–99,8% Al.Moment siły (moment obrotowy) siły F względem punktu O – iloczyn wektorowy promienia wodzącego r, o początku w punkcie O i końcu w punkcie przyłożenia siły, oraz siły F:

    Producenci[ | edytuj kod]

    Najbardziej znani producenci szprych (w nawiasach oznaczenia znajdujące się zwykle na łebkach): DT Swiss (DT), Alpina-ACI (S), Sapim (SAP), Nirosta (N), Mach1 (trójkąt), Richman (R), Wheelsmith (W), Hoshi (H) i CNspoke.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Mały ilustrowany leksykon techniczny. Warszawa: WNT, 1983. ISBN 83-204-0602-1.
    2. Państwo Mitanni a Egipt. W: Julia Zabłocka: Historia Bliskiego Wschodu w starożytności. Wrocław: Ossolineum, 1987, s. 220.
    Drut – wyrób hutniczy lub element konstrukcyjny, którego wymiary poprzeczne są niewielkim ułamkiem długości. Druty mają przekrój poprzeczny niemal wyłącznie okrągły. Średnice drutów leżą w granicach od części milimetra do 8 mm. Druty o średnicy większej niż 8 mm zaliczane są do prętów. Druty dostarczane są zazwyczaj w formie zwiniętej na szpulach lub w buchtach. Druty używane są jako materiał konstrukcyjny do mało odpowiedzialnych naciągów, wieszaków, do wiązania prętów zbrojeniowych w żelbecie, w elektrotechnice i elektronice jako przewody elektryczne lub do produkcji lin itp. Druty, z wyjątkiem bardzo sprężystych, mogą być kształtowane bez użycia specjalnych narzędzi lub nawet gołą ręką.Nypel rowerowy - część koła szprychowanego np. roweru, która łączy obręcz ze szprychą. Technicznie nypel jest nakrętką o specjalnej konstrukcji.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Piasta to w budowie maszyn część koła napędowego, przekładniowego lub jakiegokolwiek innego elementu montowanego na wale lub osi i bezpośrednio je obejmująca. W piaście instaluje się łożyska, jeśli połączenie jest ruchowe lub staje się ona częścią połączenia, np.: wpustowego, wielowypustowego, klinowego lub wciskowego. Najczęściej spotyka się piasty tłoka, piasty rowerowe i piasty koła.
    Pręt - podłużny element konstrukcji. Jeden wymiar pręta (długość) jest znacznie większy od dwóch pozostałych (szerokość i wysokość przekroju). Przykładem pręta może być belka stropowa. Prętem może być pręt właściwy, rura lub inny podłużny wyrób hutniczy.
    Obróbka plastyczna – metoda obróbki metali i ich stopów polegająca na wywieraniu narzędziem na obrabiany materiał nacisku przekraczającego granicę jego plastyczności, mającego na celu trwałą zmianę kształtu i wymiarów obrabianego przedmiotu, a także zmianę struktury powodująca zmianę właściwości. Proces kształtowania może przebiegać w warunkach: na gorąco, na półgorąco lub na zimno. Klasyfikacja ta zależy od temperatury rekrystalizacji (odkuwki) odkształcanego metalu, a także – precyzyjniej – od prędkości odkształcenia w odniesieniu do prędkości rekrystalizacji. Ze względu na sposób odkształcenia, rozróżnia się głównie:
    Obręcz rowerowa - to część koła roweru, która znajduje się na jego obwodzie i na którą montuje się dętkę i oponę. Obręcz jest łączona ze środkiem koła poprzez piastę za pomocą szprych.
    Stal nierdzewna, nierdzewka, INOX (fr. inoxydable – "nieutleniający się") – grupa stali o specjalnych właściwościach fizykochemicznych, odpornych na korozję ze strony np.: czynników atmosferycznych (korozja gazowa), rozcieńczonych kwasów, roztworów alkalicznych (korozja w cieczach).
    Chrom (Cr, łac. chromium) – pierwiastek chemiczny, metal przejściowy z bloku d układu okresowego. Ma 13 izotopów, od Cr do Cr, z czego trwałe są izotopy 50, 52, 53 i 54. Został odkryty w roku 1797 przez Louisa Nicolasa Vauqellina.
    Gwint (z niem. Gewinde) – śrubowe nacięcie na powierzchni walcowej lub stożkowej, zewnętrznej lub wewnętrznej. Komplementarne gwinty wewnętrzny i zewnętrzny mają tak dobrany kształt, że pasują do siebie. Ruch obrotowy elementu z gwintem zewnętrznym powoduje przesuwanie się tego elementu względem elementu z gwintem wewnętrznym.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.023 sek.