• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Szpieg

    Przeczytaj także...
    Rozkaz bojowy (ang. operation order) – wytyczne dowódcy, zazwyczaj formalne, wydane podległym dowódcom, w celu skoordynowanego przeprowadzenia operacji (walki).Agent wpływu − termin używany dla określenia osoby (agenta) działającego na terenie suwerennego państwa, na rzecz interesów obcego mocarstwa, we współpracy ze służbami specjalnymi tegoż mocarstwa.
    Agentka o stu twarzach (tytuł oryginalny Alias) – amerykański serial telewizyjny, łączący w sobie gatunki historii szpiegowskich, science-fiction i dramatu obyczajowego, z główną rolą Jennifer Garner jako agentki Sydney Bristow, w niemal każdym odcinku podającą się za inną osobę i za każdym razem inaczej przebraną i ucharakteryzowaną. Liczący 105 odcinków serial, emitowany w amerykańskiej telewizji ABC od 30 września 2001 roku do 22 maja 2006 roku, pokazuje w Polsce TVP1 oraz AXN.
    Szpiegowski aparat fotograficzny Minox C używany do fotografowania dokumentów

    Szpieg – potoczne określenie osoby zajmującej się szpiegostwem.

    Zadaniem szpiegów jest odkryć tajemnice innych - zwykle innych krajów, ale współcześnie także innych firm (szpiegostwo przemysłowe) - i to najlepiej tak, aby owi inni nie zorientowali się że tajemnice zostały im wykradzione. Pracując nad tym szpiedzy sami starają się utrzymać w tajemnicy charakter swojej misji - podają się za inne osoby, komunikują z mocodawcą w ukryty sposób itd. Zwalczaniem szpiegostwa i rozpoznawaniem go zajmuje się kontrwywiad np. Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

    Jason Charles Bourne, właśc. David Webb – postać fikcyjna stworzona przez Roberta Ludluma, tajny agent wyszkolony przez CIA.Osobowe źródło informacji (OZI), osoba współpracująca w sposób tajny i świadomy ze służbami specjalnymi. W czasach PRL były to MO, SB MSW, WSW, Zarząd II SG WP. i innymi służbami udzielając informacji. OZI dzielą się na kilka kategorii w zależności od zaangażowania i użyteczności dla służb. Od 1982 r. dokumentacja dotycząca pracy najcenniejszych OZI SB MSW trafiała do Biura Studiów Służby Bezpieczeństwa MSW.

    Słowo szpieg używane jest obecnie jako określenie potoczne, ponieważ w drodze specjalizacji zajmujących się tym ludzi podzielić można na:

  • funkcjonariuszy, żołnierzy organizacji wywiadowczej - są to etatowi oficerowie wywiadu cywilnego lub wywiadu wojskowego wykonujący tajne misje na terenie innych krajów
  • A wśród tych wyszczególnić można ze względu na posiadany immunitet dyplomatyczny lub jego brak na:
  • wykonujących zadania służbowe pod przykryciem dyplomaty
  • wykonujących zadania służbowe bez immunitetu dyplomatycznego tzw. nielegalny, nielegał itp., np. mający przykrycie jako przedsiębiorca
  • agentów - są to zwykle obywatele państwa, którego tajemnice wykradają, zwerbowani przez obcy wywiad
  • szpiegów uśpionych (śpioch, matrioszka, nielegalny, nielegał itp.) - szpieg, który został zwerbowany i przeszkolony (lub funkcjonariusz/żołnierz nielegalny), jednak nie rozpoczyna swojej działalności, czekając nawet kilka-kilkanaście lat na polecenie służbowe lub rozkaz bojowy instytucji, która go zwerbowała lub w której pełni służbę
  • Jedne z pierwszych wzmianek w piśmiennictwie na temat szpiegów są zawarte w opracowaniu „Sztuki wojennej” Sun Zi. Znajdują się tam opisane sposoby planowania strategii i charakterystyki specjalizacji szpiegów.

    Kontrwywiad – działalność mająca na celu neutralizowanie działalności obcych służb wywiadowczych, jak też przeciwdziałanie szpiegostwu w ogólności. Często ujmuje się tu również działania mające na celu ochronę i obronę przed dywersją i sabotażem. Kontrwywiadem przeważnie zajmują się służby cywilne, policyjne i wojskowe, potocznie określane również mianem kontrwywiad. W Polsce kontrwywiadem cywilnym zajmuje się Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a wojskowym Służba Kontrwywiadu Wojskowego.Kryptologia (z gr. κρυπτός – kryptos – "ukryty" i λόγος – logos – "słowo") – dziedzina wiedzy o przekazywaniu informacji w sposób zabezpieczony przed niepowołanym dostępem. Współcześnie kryptologia jest uznawana za gałąź zarówno matematyki, jak i informatyki; ponadto jest blisko związana z teorią informacji, inżynierią oraz bezpieczeństwem komputerowym.

    Ze względu na tajemnicę otaczającą szpiegów ich działalność stała się kanwą dla całej gałęzi kultury popularnej - powieści i filmów szpiegowskich, np.:

  • Agent 007 James Bond
  • Jason Bourne
  • Sydney Bristow
  • Jack Ryan.
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • echelon
  • kryptologia
  • agent wpływu
  • agent wywiadu
  • osobowe źródło informacji
  • rozpoznanie osobowe
  • Agencja Wywiadu
  • Służba Wywiadu Wojskowego
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Sławomir Cenckiewicz. „Matrioszki” wywiadu wojskowego PRL. „Uważam Rze”. nr 9/2011, s. 62-65, 04-04-2011. Presspublica sp. z o.o.. ISSN 2082-8292. 

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Roderick Bailey: Tajna wojna: Historia operacji specjalnych podczas II wojny światowej. Warszawa: Świat Książki, 2009. ISBN 978-83-247-1349-3.
  • Francis Russel: Wojna wywiadów. Warszawa: Wydawnictwo Amber, 1997. ISBN 83-7169-748-1.
  • Echelon – globalna sieć wywiadu elektronicznego. System powstał przy udziale Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Kanady, Australii i Nowej Zelandii w ramach porozumienia AUSCANNZUKUS i jest zarządzany przez amerykańską służbę wywiadu NSA. Echelon posiada w całym świecie urządzenia techniczne do przechwytywania (podsłuch) wiadomości w kanałach telekomunikacji. Przykrywka − organizacja tworzona i kontrolowana przez inną organizację. Przykrywka może być sposobem na ukrycie nazwy organizacji kontrolującej, ale też może ukrywać cele organizacji kontrolującej przez wizerunek publiczny. Związek między organizacją kontrolującą (ang. "parent organisation") a przykrywką może być silny albo luźny.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Agent wywiadu – osoba zwerbowana przez służby specjalne obcego państwa ze względu na jej wiedzę bądź kontakty osobiste z osobami mającymi dostęp do ważnych informacji o charakterze szpiegowskim. Agenci najczęściej werbowani są dwustopniowo – jako kandydaci na tajnych współpracowników, a następnie jako tajni współpracownicy na terenie kraju macierzystego (w przypadku zwerbowania agenta na terenie obcego kraju jako tajni współpracownicy, a następnie jako rezydenci). Zadaniem agenta jest dostarczanie wszelkich zdobytych informacji służbom specjalnym, które go zwerbowały, jak również podejmowanie działań mających na celu osiągnięcia zamierzonego celu przez wywiad, dla którego pracuje.
    Dyplomata lub przedstawiciel dyplomatyczny (ang. diplomatic representative, fr. représentant diplomatique, niem. diplomatischer Vertreter) – oficjalny przedstawiciel państwa za granicą, czyli zatrudniony w dyplomacji.
    Obywatelstwo – więź prawna łącząca jednostkę (osobę fizyczną) z państwem, na mocy której jednostka ma określone prawa i obowiązki wobec państwa, a państwo – analogicznie – ma obowiązki i prawa wobec jednostki. Określenie spraw związanych z obywatelstwem, a w szczególności sposobów jego nabycia i ewentualnie także utraty, należy do samego państwa – jest to jego kompetencja wyłączna. Istnieją także regulacje prawa międzynarodowego dotyczące spraw związanych z obywatelstwem, a w szczególności unikania sytuacji bezpaństwowości i wielokrotnego obywatelstwa.
    Tajemnica – dane lub informacje, których ujawnienie osobom nieuprawnionym jest zakazane ze względu na normy prawne lub inne normy społeczne.
    Państwo – organizacja posiadająca monopol na stanowienie i wykonywanie prawa na określonym terytorium. Posiada zdolność do nawiązywania i utrzymywania stosunków dyplomatycznych z innymi państwami. Państwo jest często mylone z narodem i krajem.
    Sztuka wojenna Sun Zi (chiń. 孫子兵法, pinyin Sūnzĭ Bīngfǎ) jest chińskim wojennym opracowaniem napisanym w VI wieku p.n.e. przez Sun Zi. Składa się z 13 rozdziałów, każdy z nich jest poświęcony jednemu elementowi sztuki wojennej.
    James Bond (ang. James Bond – EON Production Series) – franczyza obejmująca filmy o Jamesie Bondzie produkcji EON Productions, które zaś oparte są na książkach Iana Fleminga. Trzecia największa franczyza filmowa, po Harrym Potterze i Marvel Cinematic Universe. Pomiędzy filmami zrzeszonymi w Filmowej franczyzie Jamesa Bonda stosowane są sporadyczne wspólne wątki i występowanie niektórych postaci. Do 2015 powstały 24 filmy serii.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.